II SA/Go 663/12

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-09-21

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) zostały spełnione przez osobę fizyczną o niskich dochodach, posiadającą liczną rodzinę i nieposiadającą oszczędności?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niskie dochody, dużą rodzinę (siedem osób), niepełnosprawność oraz brak oszczędności, spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 PPSA. Instytucja pomocy prawnej ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania, co w tym przypadku zostało wykazane.
Stan faktyczny
Skarżący J.U. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, podając niskie dochody z renty i gospodarstwa rolnego, posiadanie pięciorga dzieci oraz wysokie koszty utrzymania domu. Dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.U. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. Na podstawie zarządzenia z dnia 21 lipca 2012 r. Przewodniczącego Wydziału J.U. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł. 30 sierpnia 2012 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Oświadczył, że posiada pięcioro dzieci. J.U. podał, że otrzymuje rentę w wysokości 280 zł, a dochód z gospodarstwa rolnego (2,12 ha) wynosi 320 zł. Oświadczył, że troje dzieci otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 580 zł. Skarżący wskazał, że miesięczny koszt utrzymania domu wynosi 630 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżący przedłożył między innymi zaświadczenie o wysokości świadczenia rentowego, wyciąg z rachunku bankowego. Wniosek jest uzasadniony. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej J.U. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy wskazać, że rodzina skarżącego składa się z siedmiu osób, a łączny miesięczny dochód wynosi około 2.400 zł (netto). Nie można pominąć, że skarżący jest osobą niepełnosprawną. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że J.U. nie posiada oszczędności. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie powinien budzić zatem wątpliwości wniosek, że posiadane przez skarżącego środki pieniężne pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek J.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło