II SA/Go 668/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a : ustanowić radcę prawnego. Dnia 1 października 2012 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek K.M. o przyznania prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pobiera emeryturę w wysokości 1.778 zł (netto). K.M. oświadczyła, że jest osobą niepełnosprawną i cierpi na choroby przewlekłe. Skarżąca podała, że wydatki stale na utrzymanie mieszkania wynoszą około 800 zł. Nadto wskazała, że jej syn jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. K.M. w piśmie z dnia [...] października 2012 r. oświadczyła, że z uwagi na zły stan zdrowia nie może stawić się na rozprawę w dniu 10 października 2012 r. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy wskazać, że K.M. w formularzu PPF nie wskazała w jakim zakresie domaga się przyznania prawa pomocy. Zważyć jednak trzeba, że skarżąca z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.). Nadto mając na uwadze treść wskazanego powyżej oświadczenia skarżącej uznano, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne, korzystające z pomocy społecznej czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy podnieść, że jedynym dochodem K.M. jest emerytura w wysokości 1.778 zł (netto). Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z synem, który jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Zważyć trzeba, że stałe wydatki związane z eksploatacją mieszkania wynoszą około 800 zł. Nie można również pominąć, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną i ponosi wydatki na zakup leków. Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek K.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika wyczerpuje ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.