II SA/Go 669/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 26 września 2014 r. odrzucił skargę C.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. 14 listopada 2014 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku C.Z. wskazał, że wraz z żoną z tytułu świadczeń emerytalnych i z tytułu wynajmu nieruchomości posiadają miesięczny dochód w wysokości 6.200 zł. Skarżący oświadczył, że on i jego żona są osobami schorowanymi i ponoszą znaczne wydatki na opiekę medyczną. Nadto spłacają kredyt hipoteczny. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2014 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez skarżącego i jego żonę dochód za okres ostatnich trzech miesięcy (decyzja ZUS, umowa najmu), 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, 3. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone przez skarżącą koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu), 4. przedłożenie rachunków dotyczących ewentualnych kosztów zakupu leków (leczenia). Skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie, które zostało mu doręczone 1 grudnia 2014 r. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że C.Z. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie przedłożył między innymi dokumentów potwierdzającego wysokość osiąganych dochodów i wyciągów z rachunków bankowych. C.Z. nie podał również wysokości kosztów utrzymania nieruchomości, kredytu hiopoteczmego oraz kosztów leczenia. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. Należy podnieść, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). W literaturze przedmiotu również zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W tym kontekście należy podać, że łączny miesięczny dochód C.Z. i jego żony wynosi 6.200 zł. Zważyć również trzeba, że skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 544 zł (§ 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Nadto złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie podlega wpisowi (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r., I GZ 25/09, LEX nr 564234). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że C.Z. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego na podstawie w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.