II SA/Go 670/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydzielenia stanowisk postojowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. M.O. w złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zawarła również wniosek o przyznanie prawa pomocy. 19 października 2007 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku M.O. między innymi podała, że z tytułu emerytury i prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód w wysokości 1.619 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła koszty związane z eksploatacją domu, zakupem leków, wyżywieniem. M.O. wskazała, iż gromadzi oszczędności na wykonanie centralnego ogrzewania w budynku. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że wniosek M.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika jest uzasadniony. Skarżąca dysponuje stałym dochodem w wysokości około 1.600 zł. Należy również podkreślić, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek. W tym kontekście należy zauważyć, że z załączonych wyciągów bankowych wynika, iż skarżąca posiada oszczędności w kwocie około 12.000 zł. Nie może zatem budzić wątpliwości fakt, że M.O. posiada środki, które może przeznaczyć na uiszczenie wpisu i innych kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie ma znaczenia fakt, iż według skarżącej są to oszczędności, które mają zostać przeznaczone na wymianę centralnego ogrzewania w budynku. Decydujący jest obiektywny fakt posiadania środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Nie można także pominąć, iż aktualnie skarżąca mieszka u córki, a zatem ponosi znacznie mniejsze koszty utrzymania swojego domu. Należy wskazać skarżącej, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36,39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek M.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.