II SA/Go 670/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.F. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia z dnia 23 sierpnia 2012r. Przewodniczącego Wydziału II A.F. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. 6 września 2012 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że otrzymuje zasiłek okresowy z pomocy społecznej w wysokości 361,41 zł, a jego żona pobiera rentę w kwocie 542,18 zł. A.F. oświadczył, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje syn, który jest uczniem. Skarżący przedstawił ponoszone wydatki związane z eksploatacją mieszkania (energia elektryczna 100 zł, gaz – 65 zł. woda - 100 zł). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że z przedłożonych dokumentów wynika, że A.F. otrzymuje zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w wysokości 360,41 zł. Żona skarżącego pobiera rentę w wysokości 542,18 zł (netto). Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego odnośnie braku oszczędności oraz wartościowych rzeczy ruchomych. W świetle zasad oświadczenia życiowego nie powinno budzić wątpliwości, że posiadane przez skarżącego środki pieniężne pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny, Z tych względów uznano, że wniosek A.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika wyczerpuje ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.