II SA/Go 676/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz /spr./ Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej przez żołnierza zawodowego oddala skargę. Dnia [...] lutego 2009 r. ppor. W.W. wystąpił z wnioskiem do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] o wyrażenie zgody na prowadzenie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu swojego wniosku podał, że działalność gospodarczą w postaci sklepu komputerowego wraz z serwisem prowadzi w [...] od 1996 r., to jest od ukończenia szkoły średniej. W sklepie zatrudnia jedną osobę. Do swojego wniosku przedłożył zaświadczenie z [...] października 2007 r. o numerze identyfikacyjnym Regon, decyzję z [...] listopada 1996 r. w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej oraz zaświadczenie z [...] grudnia 2007 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, wydane przez Prezydenta Miasta. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...], działając na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179 poz.1750) oraz § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie wykonywania pracy zarobkowej lub prowadzenia działalności gospodarczej przez żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 41 poz. 246) nie zezwolił ppor. W.W. na prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Zdaniem organu będzie to kolidowało z wykonywaniem zadań na zajmowanym stanowisku służbowym oraz nie będzie pozostawało z interesem służby a także jej zadaniami. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż W.W. rozpoczął działalność gospodarczą jeszcze przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej i nie przerwał jej w chwili powołania do niej. W ocenie organu ta działalność będzie kolidowała z pełnioną służbą i jej interesem, a nadto nie będzie miała wpływu na podwyższenie kwalifikacji zawodowych jako żołnierza zawodowego. W odwołaniu od tej decyzji W.W. podał, że jego zdaniem prowadzona działalność nie będzie kolidowała z wykonywaniem zadań służbowych, bowiem działalność swoją prowadzi od 1996 r. i do tej pory zarówno w czasie nauki w Wyższej Szkole Oficerskiej od 2006 r. jak i od 2007 r., kiedy to otrzymał przydział do jednostki woskowej w [...], działalność ta nie przeszkadzała mu w służbie. Zatrudnia bowiem jednego pracownika, który doskonale radzi sobie z obowiązkami i którego kontroluje raz w miesiącu. Prowadzona działalność nadto wpływa na podwyższenie kwalifikacji jako informatyka przydatnych w wojsku na stanowisku łącznościowca. W jego ocenie w pracy w wojsku uwstecznia się, dysponuje bowiem jedynie programem Word. Ukończył najlepszą uczelnię – Politechnikę Śląską i potrafi sobie radzić z wieloma problemami informatycznymi, a jego umiejętności w wojsku są niewykorzystywane. Natomiast prowadząc działalność gospodarczą chociaż minimalnie nadąża za postępem w tej dziedzinie. Nadto ta działalność nie narusza prestiżu żołnierza zawodowego bowiem prowadzenie działalności gospodarczej jest tak samo prestiżowe jak zawód żołnierza zawodowego . Prowadzona jego działalność nie ma związku z systemem obrony. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powołał się na przesłanki wynikające z art. 56 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 41, poz. 248). W ocenie organu skarżący wraz z powołaniem do zawodowej służby wojskowej powinien zwrócić się do dowódcy jednostki wojskowej o zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej czego nie uczynił, co wypełnia przesłanki przewinienia dyscyplinarnego. Prowadzona działalność nadto nie wpłynie na podwyższenie kwalifikacji zawodowych bowiem, jak sam podkreśla, jego rola w tej działalności to kontrolowanie pracownika raz w miesiącu co nie ma nic wspólnego z podnoszeniem kwalifikacji. Natomiast ze względu na szacunek do służby wojskowej organ w uzasadnieniu pominął stwierdzenie skarżącego, iż praca w wojsku uwstecznia go. Zdaniem organu prowadzona działalność gospodarcza pozostaje w sprzeczności z zaangażowaną i obarczoną zadaniami służbą wojskową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W.W. zaskarżając decyzję organu drugiej instancji podał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza w żaden sposób nie koliduje ze służbą wojskową. Prowadzi ją już od czasu studiów w Wyższej Szkole Oficerskiej i podczas dotychczasowej już 2 letniej służby wojskowej. Posiada wyszkolonego pracownika, który doskonale radzi sobie z obowiązkami sprzedawcy. Skarżący natomiast w czasie weekendów lub dni wolnych kontroluje jego poczynania. Komunikacja przez telefon lub Internet także ułatwia tą działalność. Sporadycznie natomiast tylko ma wizyty u klientów. Jego zdaniem działalność ta wpływa na podwyższenie kwalifikacji, bowiem służba w wojsku nie rozwija go zawodowo ze względu na brak dostępu do nowoczesnych technologii. W pracy w wojsku posługuje się tylko programem Word i na tym kończy się informatyka w wojsku. Natomiast prowadząc działalność gospodarczą nadąża za postępem bo dokształca się, a sprzęt jakim dysponuje w sklepie jest nowoczesny. W wojsku na specjalistyczne kursy kierowani są podoficerowie, a jemu nikt nie zaproponował podniesienia jego kwalifikacji jako informatyka. Natomiast on sam musi kształcić innych. Działalność gospodarcza także nie narusza prestiżu żołnierza zawodowego, bo to taki sam prestiż jak prowadzącego sklep. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i może zaskarżoną decyzję (lub inny akt) uchylić lub stwierdzić jego nieważność, jeżeli w istotny sposób narusza ona przepisy prawa. Uprawnienia sądu administracyjnego mają w zasadzie charakter kasacyjny a nie reformatoryjny. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania sprawy zamiast organów administracyjnych. Ocenie tego sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana wg stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Jak wynika z treści art. 56 ust.1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141 poz. 892) żołnierzowi zawodowemu nie wolno podejmować pracy zarobkowej i prowadzić działalności gospodarczej. Jest to zasada generalna i obowiązkiem żołnierza powołanego do zawodowej służby wojskowej, który do tego momentu prowadził działalność gospodarczą, było jej zaprzestanie i wystąpienie do dowódcy jednostki o zezwolenie na jej podjęcie zgodnie z ust. 3 tego artykułu. W niniejszej sprawie skarżący ten porządek zakłócił kontynuując prowadzenie sklepu komputerowego przez okres 2 lat, aby dopiero w lutym 2009 r. wystąpić o zezwolenie. Ustawodawca w ust. 3 art. 56 wyposażył dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy zajmuje stanowisko służbowe w uprawnienie zastosowanie wyjątku od w/w zasady generalnej. Dowódca jednostki może zezwolić żołnierzowi zawodowemu na prowadzenie działalności gospodarczej poza jednostką jeżeli: - nie koliduje to z wykonywaniem zadań służbowych żołnierza, - wpływa na podwyższenie jego kwalifikacji, - nie narusza prestiżu żołnierza zawodowego, - prowadzona działalność gospodarcza nie dotyczy wyrobów, o których mowa w przepisach w sprawie klasyfikacji wyrobów obronnych oraz dostaw, robót budowlanych i usług przeznaczonych na zamówienie jednostek wojskowych . Cytowany przepis ma charakter fakultatywny i nie nakłada na właściwy organ wojskowy obowiązku udzielenia zgody nawet w przypadku kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie. Decydujące w tej mierze jest dobro służby. W ocenie Sądu W.W. wyczerpał jedynie przesłankę wymienioną jako czwartą. Służba wojskowa żołnierza zawodowego, jak sama nazwa wskazuje, nie jest pracą zawodową lecz służbą charakteryzująca się zdyscyplinowaniem, lojalnością i poświęceniem. Żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. Ich wymiar czasu służby jest określany zadaniami służbowymi trudnymi do przewidzenia i zaplanowania. Posyłani są na najtrudniejsze odcinki zabezpieczające niepodległość Ojczyzny, ale także zapewniają bezpieczeństwo obywateli z gotowością poniesienia ofiary życia włącznie. Ich podstawy powinności określa Konstytucja Rzeczypospolitej i ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowej. Nie można zatem zgodzić ze skarżącym, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie koliduje ze służbą wojskową i że status sprzedawcy w sklepie komputerowym posiada taki sam prestiż jak żołnierz zawodowy. Sąd zauważa ,że "zawodowa służba wojskowa jest powołaniem i świadomym wyborem. Stawia żołnierza w szczególnej dyspozycji wobec Ojczyzny, obrony niepodległości i bezpieczeństwa. Godność żołnierza zawodowego to wartość wypływająca z szacunku wobec samego siebie, poczucia dumy z przynależności do społeczności wojskowej i podjęcia szczególnych zobowiązań wobec Ojczyzny." Takie stwierdzenia widnieją w Kodeksie Honorowym Żołnierza Zawodowego Wojska Polskiego opublikowanym obwieszczeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie ogłoszenia Kodeksu Honorowego Żołnierza Zawodowego Wojska Polskiego (Dz. Urz. MON Nr 5 poz. 55). Wobec takich wymagań w odniesieniu do żołnierzy zawodowych Państwo zapewnia żołnierzom zawodowym godne warunki życia umożliwiające oddanie się służbie Narodowi i Ojczyźnie, rekompensując odpowiednio trud, ograniczenia i wyrzeczenia związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej (art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Sąd nie podziela także stanowiska skarżącego o niemożności podnoszenia kwalifikacji w wojsku a tym samym, że taką możliwość stwarza mu prowadzenie sklepu komputerowego. Jak sam skarżący pisze, polega to na czytaniu prasy fachowej, aby śledzić nowości w dziedzinie informatyki w wolne dni, co może także czynić w wolne dni od służby, a przecież pisze też, iż organizowane są kursy i szkolenia w tej dziedzinie, na które wysyłani są żołnierze w celu dokształcania. Sąd wreszcie zauważa, że w chwili obecnej nie ma przymusu odbywania służby wojskowej. Jest to wolny wybór każdego człowieka, który chce się tej służbie poświęcić. Już choćby z tego powodu nie można angażować się w działalność gospodarczą wymagającą czasu, mobilności i zapobiegliwości, a na wypadek niepowodzenia zagwarantować sobie stabilizację związaną ze stałym wynagrodzeniem i zapleczem socjalnym. Te zatem okoliczności zadecydowały, iż Sąd nie dopatrzył się dowolności ze strony organów administracji w odmowie udzielenia zezwolenia na kontynuowanie działalności gospodarczej przez żołnierza zawodowego a tym samym naruszenia prawa i skargę jako niezasadną na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) oddalił.