II SA/Go 677/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 7 października 2009 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 sierpnia 2009 r. A.Z. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. 1 października 2009 r. do sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku A.Z. podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca oświadczyła, że jej jedyny dochód stanowi świadczenie z pomocy społecznej w wysokości 444 zł. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie analiza sytuacji materialnej A.Z. prowadzi do wniosku, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca utrzymuje się ze świadczenia z pomocy społecznej w wysokości 444 zł. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie powinno budzić wątpliwości, że wskazany dochód pozwala na zabezpieczenie elementarnych potrzeb życiowych skarżącej. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia A.Z. odnośnie braku majątku i oszczędności. Reasumując należy stwierdzić, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.