II SA/Go 682/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2010 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.Z. i J.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia: przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 września 2010 r., W.Z. i J.Z. zostali wezwany do uiszczenia solidarnie wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł. 17 września 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku W.Z. i J.Z. wskazali, że posiadają na utrzymaniu dwójkę niepełnosprawnych dzieci, które studiują. W uzupełnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący między innymi przedstawili koszty związane z opłatami za mieszkanie (529,45 zł), wyciąg z rachunku bankowego, zaświadczenie o zarobkach. Wniosek o udzielenie prawa pomocy okazał się zasadny. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje miedzy innymi zwolnienie od opłat sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W rozpoznawanej sprawie W.Z. i J.Z. dysponują miesięcznie dochodem w wysokości około 3.900 zł (netto). Zważyć jednak trzeba, że skarżący posiadają na utrzymaniu dwójkę dzieci, które są osobami niepełnosprawnymi i uczącymi się. Nie może budzić zatem wątpliwości, że skarżący ponoszą znaczne wydatki związane ze studiami dzieci i ich stanem zdrowia. Z wyciągu z rachunku bankowego nie wynika, aby wnioskodawcy dysponowali istotnymi środkami pieniężnymi pozwalającymi na pokrycie dodatkowych wydatków poza służącymi zabezpieczeniu podstawowych potrzeb życiowych. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiadają oszczędności ani majątku. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność ich oświadczenia w przedmiocie sytuacji materialnej. Reasumując należy stwierdzić, że wniosek W.Z. i J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia