II SA/Go 685/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. J.H. wezwany na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 października 2008 r. do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie 500 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Dnia 17 listopada 2008 r. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że wraz z żoną osiąga dochód w wysokości 2.900 (netto). J.H. wskazał, że finansuje studia podyplomowe córki a także, iż ponosi znaczne wydatki na leczenie w związku z chorobą oczu. Z formularza PPF wynika, że skarżący posiada oszczędności w wysokości 10.000 zł oraz samochód F. (rok produkcji 1995). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że wniosek J H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest uzasadniony. Dochód skarżącego wynosi 2.900 zł (netto). Nie negując ponoszonych wydatków związanych z eksploatacją mieszkania (kosztami leczenia, finansowaniem nauki córki) należy wskazać, że skarżący posiada oszczędności. W postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega bowiem nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek. W tym kontekście należy zauważyć, że z formularza PPF złożonego przez Jana H.a wynika między innymi, że skarżący posiada oszczędności w wysokości 10.000 zł. Oznacza to, że J.H. posiada środki które pozwalają mu na uiszczenie wpisu od skargi i ustanowienie zawodowego pełnomocnika. W literaturze wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4 s. 36-39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.