II SA/Go 686/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 października 2010 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.N. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 września 2010 r., A.N. i J.N. zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. 29 września 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek A.N. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że posiada na utrzymaniu czwórkę dzieci, z których jedno studiuje. A.N. podała, ze wraz z mężem dysponują dochodem w wysokości 4.770 zł (brutto) a także spłacają kredyt hipoteczny w wysokości 90.000 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca między innymi przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego, zaświadczenie o zarobkach. Wniosek o udzielenie prawa pomocy okazał się zasadny. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje miedzy innymi zwolnienie od opłat sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W rozpoznawanej sprawie A.N. wraz z mężem dysponują miesięcznie dochodem w wysokości około 3.500 zł (netto). Zważyć jednak trzeba, że skarżąca posiada na utrzymaniu czwórkę dzieci, jedno z nich studiuje w [...]. Nie może budzić zatem wątpliwości, że skarżący ponoszą znaczne wydatki związane z nauką dzieci. Koszt wynajęcia stancji i wyżywienia studiującego syna wynosi około 900 zł miesięcznie. Miesięczna rata kredytu hipotecznego wynosi 513 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że wnioskodawca i jej mąż posiadają tzw. debet. Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej w przedmiocie sytuacji materialnej jej rodziny. Reasumując należy stwierdzić, że wniosek A.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.