II SA/Go 687/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-11-17
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Maria Bohdanowicz, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę stawu ziemnego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, może zostać utrzymana w mocy, jeśli organy administracji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący przeznaczenia stawu w kontekście przepisów o ochronie środowiska i planowania przestrzennego, a także nie zapewniły skarżącemu należytych gwarancji procesowych w związku ze zmianą stanu prawnego (wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności kwestii zgodności budowy stawu z przepisami o ochronie środowiska i planowaniu przestrzennym, a także naruszyły gwarancje procesowe skarżącego. Nakaz rozbiórki jako sankcja najdalej idąca wymagał jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego i prawnego oraz zapewnienia skarżącemu możliwości obrony jego praw w kontekście zmieniających się przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę stawu ziemnego wybudowanego przez J.T. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji uznał budowę za samowolę budowlaną, wskazując na brak zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami o ochronie środowiska. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Skarżący zarzucał organom pobieżne postępowanie dowodowe, błędne zakwalifikowanie robót jako samowoli budowlanej zamiast remontu oraz naruszenie procedury legalizacyjnej. Skarżący kwestionował również ustalenia dotyczące zgodności z planem miejscowym i przepisami o ochronie środowiska.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że decyzje te nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki stawu I. uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011r. nr [...] oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] i z dnia [...] września 2010 r. nr [...], II. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I wyroku nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J.T. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] Kierownik Referatu Rolnictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego, działając z upoważnienia Burmistrza zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w obrębie miejscowości [...] na działce o nr ewid. [...] stanowiącej własność J.T. wybudowano, bez wymaganych zezwoleń, staw i połączono go z jeziorem [...].
W piśmie tym wskazano także, że przedmiotowa działka znajduje się w granicach obszarów chronionych, to jest Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]", Obszaru Natura 2000 "[...]" oraz, że jest położona w strefie ochronnej komunalnego ujęcia wody.
W piśmie stwierdzono również, że dla przedmiotowej działki nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy działka ta przeznaczona jest na cele rolnicze.
Po wcześniejszym zawiadomieniu J.T., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] maja 2010 r. przeprowadził oględziny na działce o nr ewid. [...], celem ustalenia stanu faktycznego.
Podczas oględzin ustalono, że w centralnym miejscu działki o nr ewid. [...] znajduje się staw w kształcie litery "L" o wymiarach około 35.0 m x 45.0m, połączony od strony wschodniej z Jeziorem [...]. Teren obok stawu został zniwelowany. Natomiast po wschodniej stronie stawu znajduje się nasyp ziemny o wymiarach około 5.0 m x 5.0 m z podjazdem o długości około 9m.
Obecny podczas oględzin pełnomocnik J.T. – J.M., oświadczył do protokołu, że począwszy od 2007 r. sukcesywnie wykonywano roboty budowlane mające na celu uporządkowanie terenu z gruzu oraz gruntu, który w okresie podwyższonego stanu wody w Jeziorze zmieniał się w trzęsawisko. Roboty polegały na osuszeniu naniesionego gruntu i pogłębieniu dna. W czasie robót naruszono linię brzegową. Na terenie, na którym znajduje się staw stała woda. Nasyp został uformowany z piasku (urobku) wydobytego z dnia stawu. Do protokołu dołączona została sporządzona przez organ pierwszej instancji dokumentacja fotograficzna oraz szkic sytuacyjny.
2. Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował strony o wszczęciu postępowania. Następnie postanowieniem z tego samego dnia Nr [...] nakazał J.T. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych. Jednocześnie nałożył na niego obowiązek przedłożenia, w terminie od 31 sierpnia 2010 r., zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu przestrzennego albo, w przypadku baraku takiego planu, z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.).
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. (data nadania 31 sierpnia 2011 r.) J.T. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż w dniu 26 sierpnia 2010 r. złożył w Urzędzie Miasta i Gminy wniosek o wydanie warunków zabudowy dla przedmiotowego stawu. Jednocześnie wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jakim jest zgodność lokalizacji stawu z przepisami planowania przestrzennego w gminie.
Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie. W postanowieniu tym zawarto pouczenie, że zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie, co oznacza, że termin 31 sierpnia 2010 r. określony w postanowieniu Nr [...] nie podlega wykonaniu.
Jednocześnie postanowieniem z tego samego dnia Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zmienił postanowienie własne z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] określając J.T. termin do przedłożenia wymaganych dokumentów do dnia 31 grudnia 2010 r.
3. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] organ zwrócił się do Burmistrza o udzielenie pisemnej informacji czy możliwe jest wydanie przez Burmistrza zaświadczenia J.T. o zgodności budowy, na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie [...], stawu o maksymalnych wymiarach około 35.0 m x 45.0 m połączonego z Jeziorem [...] wraz nasypem ziemnym o wymiarach około 5.0 m x 5.0 m i podjazdem o długości około 9.0 m z przepisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego terenów położonych w obrębie: [...] przyjętego uchwałą Rady Miejskiej LV/371/10 z dnia [...] października 2011 r.
W odpowiedzi na powyższe zapytanie, Burmistrz pismem, z dnia [...] kwietnia 2011 r. poinformował Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że zgodnie z § 8 planu zawarte są szczególne zasady zagospodarowania wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego m.in. :
- wszelka działalność w obrębie terenu objętego planem winna respektować obowiązujące przepisy szczególne dotyczące ochrony i kształtowania środowiska;
- obowiązuje Obszar Chronionego Krajobrazu "[...]" ustanowiony rozporządzeniem nr 3 Wojewody (Dz. Urzędowy Woj. Nr 9, poz. 172 ze zm.), który zawiera m.in. "zakaz dokonywania stosunków wodnych... "
Nadto wskazał, że wykonana budowa stawu bez wymaganego pozwolenia na budowę narusza przepisy ustawy Prawo budowlane. Prawo wodne, ustawę o ochronie Przyrody oraz strefę ochronną ujęcia wody [...].
Wobec powyższego nie ma możliwości wydania pozytywnego zaświadczenia, dotyczącego legalizacji samowolnie wybudowanego stawu połączonego z Jeziorem [...].
4. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął z urzędu postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Nr [...], o czym poinformowano strony.
Następnie decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J.T. rozbiórkę przedmiotowego stawu. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie, następnie stwierdził, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zastosowanie ust. 2 umożliwiającego zalegalizowanie samowoli budowlanej jest niemożliwe, gdyż warunkiem legalizacji jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w przedmiotowej sprawie takiej zgodności nie ma.
5. Od powyższej decyzji J.T., reprezentowany przez pełnomocnika J.M., odwołał się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzji tej zarzucono rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej jako k.p.a.) poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób pobieżny i niepełny w szczególności zaś całkowite pominięcie dowodu z dokonanego przez inwestora zgłoszenia zamiaru wykonania robót obejmujących remont stawu, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, iż inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, gdy w istocie roboty budowlane sprowadzały się do remontu. Nadto rażące naruszenie prawa materialnego, to jest art. 48 i art. 49 ustawy Prawo budowlane, poprzez uniemożliwienie inwestorowi kontynuowania wszczętej uprzednio przez organ pierwszej instancji procedury legalizacyjnej, a w szczególności - uniemożliwienie inwestorowi samodzielnego zgromadzenia dokumentacji legalizacyjnej, to jest zaświadczenia o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Jednocześnie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru realizacji robót remontowych istniejącego stawu, z którego to dokumentu wynika jednoznacznie zakres zrealizowanych później robót budowlanych. Co prawda zgłoszenie niniejsze zostało błędnie złożone do Burmistrza Gminy, jednakże organ ten, zobligowany był do przekazania pisma inwestora organowi właściwemu, celem załatwienia sprawy. Nadto zdaniem pełnomocnika skarżącego organ pierwszej instancji nie odniósł się do złożonych przez niego w toku postępowania wyjaśnień, które opisywały zakres wykonanych robót budowlanych, wskazujących na czynności porządkujące, mające na celu usunięcie naniesionego gruntu.
Zdaniem odwołującego się w przedmiotowej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
6. Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy Prawo budowlane wykonanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu i remoncie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem ziemnych stawów hodowlanych oraz urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin, nie wymagają pozwolenia na budowę; wymagają natomiast zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane).
Z akt sprawy i przebiegu postępowania jednoznacznie wynika, że przedmiotowa budowla hydrotechniczna (staw ziemny) znajduje się w granicach parku krajobrazowego, zatem nie znajduje wobec niego zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a w konsekwencji art. 49b tej ustawy. W tej sytuacji organ prawidłowo odwołał się do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, czego konsekwencją jest zastosowanie procedury wskazanej w art. 48 tej ustawy.
Skarżący, nie przedłożył organowi ostatecznej decyzji organu Starosty o pozwoleniu na wykonanie wyżej wskazanych robót i wykonanie tym samym budowli w postaci stawu ziemnego. Natomiast dokonane przez J.T. zgłoszenie zamiaru realizacji robót remontowych istniejącego stawu, z którego to dokumentu wynikać miał zakres zrealizowanych później robót budowlanych nie znajduje uzasadnienia w dokumentach, jakie posiada Urząd Miejski.
W ocenie organu odwoławczego, z zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy, w szczególności z zestawienia map geodezyjnych wynika, że teren ten stanowił łąki trwałe, zaś sporny zbiornik wodny powstał dopiero wskutek działań skarżącego, dzięki wykonanym przez niego robotom budowlanym, polegającym m.in. na pogłębieniu terenu.
Ustawodawca przewidział w przepisach Prawa budowlanego możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek wskazanych w art. 48 ust. 2 tej ustawy. Jednym z warunków, który winien być spełniony aby możliwe było przeprowadzenie procedury naprawczej wobec samowoli budowlanej, jest zgodność tej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W niniejszej sprawie, organ nadzoru budowlanego nie miał prawnych możliwości zalegalizowania wybudowanego samowolnie stawu ziemnego, albowiem przedmiotowa zabudowa jest sprzeczna z zapisem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] października 2010 r., Nr LV/371/10 (Dz.Urz.Woj. z 2011 r. Nr 12, poz. 286).
7. Powyższą decyzję J.T. reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata W.S., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
W skardze powtórzono zarzuty podniesione w odwołaniu. Jednocześnie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 11 października 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W przypadku złożenia skargi ocenie sądu podlega zatem zgodność zaskarżonego aktu, w tym wypadku decyzji administracyjnej, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Z kolei po myśli art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W zakresie tak przeprowadzonej kontroli należy uznać, że skarga okazała się zasadna jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.
9. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011r. Nr [...] nakazującą J.T. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr ewid. [...], stawu o maksymalnych wymiarach około 35.0 m x 45.0 m połączonego z Jeziorem [...] wraz nasypem ziemnym o wymiarach około 5.0 m x 5.0 m i podjazdem o długości około 9.0 m.
Kwestią wstępną wymagającą rozstrzygnięcia było zatem ustalenie trybu postępowania, który należało w niniejszej sprawie przeprowadzić.
Zgodnie z regulacją art. 29 ust. 2 pkt 9 a ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem ziemnych stawów hodowlanych. Według art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.u. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się ziemne stawy rybne.
W przedmiotowej sprawie z wniosków składanych przez skarżącego wynika, iż realizowany przez inwestora staw ziemny ma służyć hodowli ryb. W orzecznictwie sądowo administracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym utworzony przez człowieka - poprzez pogłębienie obniżenia terenu - zbiornik wodny, niezależnie od tego, czy będzie służył celom hodowlanym, a tym samym będzie stawem rybnym, czy też będzie służył celom rekreacyjno - wypoczynkowym, będzie budowlą o charakterze hydrotechnicznym. Budowla hydrotechniczna została natomiast wprost wymieniona w treści art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, jako przykład budowli w rozumieniu tej ustawy.
Jeśli zatem w pojęciu robót budowlanych zawiera się pojęcie budowy obiektu budowlanego, pod którym należy rozumieć nie tylko wykonywanie obiektu budowlanego, ale również jego rozbudowę, to stwierdzenie, że przed rozpoczęciem rozbudowy ziemnego stawu rybnego inwestor nie dysponował pozwoleniem na budowę, obligowało organy nadzoru budowlanego do wdrożenia trybu z art. 48 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2008r., sygn. akt II SA/Gl 211/08 – Lex nr 526469), co też organy w niniejszej sprawie słusznie uczyniły.
10. Wobec powyższego stwierdzić należało, że podnoszony przez skarżącego, zarówno w odwołaniu jak i w skardze zarzut, że przedmiotowe postępowanie winno być oprowadzone na podstawie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane jest chybiony, bowiem pismo, na które powołuje się skarżący, a z którego miałoby wynikać, że dokonał on zgłoszenia zamiaru realizacji robót remontowych istniejącego stawu nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Skarżący wielokrotnie powołuje się na owe pismo, jednakże na żadnym etapie postępowania nie przedłożył go organowi. Podkreślić należy, że organ drugiej instancji podjął czynności mające na celu wyjaśnienie istnienia przedmiotowego dokumentu, bowiem pismem z dnia [...] lipca 2011 r. (k. 4 akt administracyjnych organu drugiej instancji) zwrócił się do Urzędu Miejskiego o udzielenie informacji, czy Urząd ten dysponuje dokumentem dotyczącym zgłoszenia przez J.T. zamiaru wykonania robót remontowych stawu dokonanych na terenie działki [...]. W odpowiedzi na powyższe pismo Burmistrz poinformował organ drugiej instancji, że takiego zgłoszenia nie odnotowano. Wskazać jednocześnie należy, że oba z wyżej wskazanych pism zostały doręczone do wiadomości pełnomocnikowi J.T. – J.M.. Jednakże mimo tego skarżący nie przedłożył organowi żadnych dowodów przeczących tej informacji.
11. Wskazać jednak należy, że organy błędnie przyjęły jakoby przedmiotowy staw został wybudowany w granicach parku krajobrazowego. Znajduje się ona co prawda w Obszarze Chronionego Krajobrazu jednakże nie są to pojęcia tożsame. W uzasadnieniu decyzji organy obu instancji wskazują, że legalizacja przedmiotowego obiektu nie jest możliwa, bowiem nie jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z analizy akt zgromadzonych w niniejszym postępowaniu wynika, że w kwestii tej organy oparły się jedynie na stanowisku Burmistrza wyrażonym w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., w którym wskazano, że zgodnie z § 8 planu zawarte są szczególne zasady zagospodarowania wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego m.in. :
- wszelka działalność w obrębie terenu objętego planem winna respektować obowiązujące przepisy szczególne dotyczące ochrony i kształtowania środowiska;
- obowiązuje "Obszar Chronionego Krajobrazu Nr [...]" ustanowiony rozporządzeniem nr 3 Wojewody Dz. Urzędowy Woj. Nr 9, poz. 172 ze zm.), który zawiera m.in. "zakaz dokonywania stosunków wodnych... "
Organy obu instancji nie podjęły jednak żadnych działań mających na celu sprawdzenie czy informacja podana przez Burmistrza znajduje potwierdzenie w stanie faktycznym sprawy. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 ppkt c ustawy Prawo wodne, poprzez urządzenie wodne rozumie się urządzenie służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków, rekreacji lub innych celów.
Zgodnie zaś z treścią § 8 pkt 8 Miejscowego Planu Zagospodarowania przestrzennego ustala się ochronę obrzeży zbiorników wodnych i wód płynących: obowiązuje lokalizacja planowanych obiektów budowlanych, z wyjątkiem urządzeń wodnych, w odległości nie mniejszej niż 100 m od linii brzegowej Jeziora [...], zakaz obowiązuje na terenach znajdujących się w Obszarze Chronionego Krajobrazu Nr -"[...]".
W § 4 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Nr 3 Wojewody z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz.Urz. Woj. Z 2005 r., Nr 9, poz. 172) wskazano, że na obszarach chronionego krajobrazu (...) wprowadza się zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka. Z kolei w § 4 ust. 2 pkt 5 tego samego rozporządzenia wprowadzono zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej i leśnej lub rybackiej.
Wobec takiego zapisu organy powinny wyjaśnić przeznaczenie spornego stawu, bowiem z pism składanych przez skarżącego wynika, iż ma on służyć hodowli ryb. W szczególności organy powinny rozważyć, czy przedmiotowy staw można zaliczyć do urządzeń wodnych służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rybackiej, gdyż takowe, zgodnie z przepisami wyżej wskazanego rozporządzenia mogą być wykonywane w obszarze chronionego krajobrazu.
Ponadto organ powinien wyjaśnić, czy budowa stawu o takim charakterze zgodna jest z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a rozważania na ten temat i zajęte przez organ stanowisko powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, na co wskazuje art. 107 § 3 k.p.a.
12. Stwierdzić również należy, że przekonanie organu, iż stanowisko Burmistrza wiąże w niniejszej sprawie jest błędne. Nie jest to bowiem opinia, o której mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane a jedynie pismo informacyjne stanowiące odpowiedź organu za zapytanie z dnia [...] kwietnia 2011 r. Jak słusznie zauważył skarżący brak jest przepisu umożliwiającego zwrócenie się przez organ nadzoru do wójta gminy o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Uprawnienie takie przysługuje jedynie stronie postępowania, ale po wydaniu stosownego postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane.
13. Kolejna kwestią jest nałożenie na skarżącego obowiązków wskazanych postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. (postanowienie Nr [...]). Postanowieniem tym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych, jednocześnie nałożono na skarżącego obowiązek przedłożenia, w terminie do 31 sierpnia 2010 r., zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy na działce nr [...] z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Następnie na skutek wniosku skarżącego organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się z wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W pouczeniu zawartym w tym postanowieniu organ wskazał, że termin do przedłożenia dokumentów do dnia 31 sierpnia 2010 r. z uwagi na zawieszenie postępowania, nie podlega wykonaniu.
Postanowieniem z tego samego dnia Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wie zmienił postanowienie własne z [...] czerwca 2010 r. Nr [...] i wyznaczył J.T. nowy termin do przedłożenia dokumentów do dnia 31 grudnia 2010.
Wskazać w tym miejscu należy, że takie działanie organu było nieuprawnione bowiem w przypadku zawieszenia postępowania organ do czasu jego podjęcia nie może wydawać postanowień zwłaszcza o zmianie terminu, gdyż po myśli art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego, a w niniejszej sprawie taki przypadek nie zaistniał.
Wskazać należy, że dopiero postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po uzyskaniu informacji, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zostało umorzone ze względu na wejście wżycie planów miejscowych, podjął z urzędu zawieszone postępowanie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji podniósł, że skarżący nie przedłożył w wymaganym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniach z [...] czerwca 2010 r. Nr [...] i [...] września 2010 r. Nr [...] jednakże zaznaczyć należy, że w postępowaniu przed organami administracji publicznej skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wobec czego organy obowiązane były na każdym etapie postępowania informować J.T. o przysługujących mu prawach i obowiązkach. Tym samym po powzięciu, w dniu [...] kwietnia 2011 r., informacji o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego sporną nieruchomość Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien wezwać skarżącego do przedłożenia zaświadczenia Burmistrza o zgodności przedmiotowej budowy z tym właśnie planem.
Podkreślić również należy, że wyznaczony przez organ pierwszej instancji termin do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych upływał J.T. z dniem 31 grudnia 2010 r. natomiast miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Rady Miejskiej Nr LV/371/10 został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa w dniu 1 lutego 2011 r. i wszedł w życie po 30 dniach od jego publikacji. Wobec powyższego przyjąć należało, że do dnia 31 grudnia 2010 r. J.T. nie mógł przedłożyć wymaganych dokumentów, bowiem miejscowy plan jeszcze nie obowiązywał, a postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy było zawieszone.
14. Z przedstawionych względów należy uznać, że wydanie zaskarżonej decyzji w nieustalonym jednoznacznie stanie faktycznym oraz bez zapewnienia skarżącemu gwarancji procesowych adekwatnych do zmiany wywołanej uchwaleniem przedmiotowego planu, opisane szczegółowo w powyższych punktach, stanowiło naruszenia prawa, co najmniej mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nakaz rozbiórki podjęty w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane jest sankcją prawną najdalej idącą w granicach przepisów prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki.
Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego jak i procedury administracyjnej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Aby w obrocie prawnym nie pozostały postanowienia wyznaczające termin do wykonania obowiązków, których nałożenie wymaga jednoznacznego ustalenia charakteru wzniesionego przez skarżącego obiektu oraz jego odniesienia do wymogów planu, konieczne było również ich uchylenie (art. 135 p.p.s.a).
Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien dokonać jej merytorycznej oceny, uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku, a wskazane w szczególności w punktach od 10 do 13.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. w punkcie drugim wyroku stwierdzono, że decyzje określone w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu.
O kosztach orzeczono w punkcie trzecim, na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło