II SA/Go 687/25

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2026-01-15

Skład orzekający: Kamila Karwatowicz, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły zniszczenie drzew na podstawie analizy zdjęć z Google Street View i obliczenia powierzchni figur płaskich, a także czy zasadnie odmówiły zastosowania przesłanek egzoneracyjnych z art. 87a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Zastosowana przez organy metoda obliczenia ubytków koron drzew oparta na powierzchni figur płaskich jest nieadekwatna do oceny trójwymiarowej korony, a materiał dowodowy, w tym zdjęcia z Google Street View, nie został należycie zweryfikowany. Ponadto, organy nie odniosły się w sposób wyczerpujący do argumentacji strony skarżącej oraz do przedłożonej opinii dendrologicznej, co uniemożliwiło prawidłową ocenę, czy wystąpiły przesłanki egzoneracyjne z art. 87a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została ukarana karą pieniężną za zniszczenie 17 sztuk drzew poprzez nadmierne przycięcie ich koron. Organ I instancji ustalił stopień zniszczenia na podstawie analizy zdjęć z Google Street View i obliczeń powierzchni figur geometrycznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że doszło do zniszczenia drzew i nie zastosowano przesłanek egzoneracyjnych. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, kwestionując metodologię obliczeń oraz zasadność odmowy zastosowania przesłanek egzoneracyjnych, powołując się m.in. na opinię dendrologiczną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] kwotę 5 240 (pięć tysięcy dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1478 ze zm., zwanej dalej u.o.p.), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej K.p.a.), Prezydent Miasta [...] orzekł: 1. wymierzyć Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] administracyjną karę pieniężną w kwocie 81 128,00 zł (słownie: osiemdziesiąt jeden tysięcy sto dwadzieścia osiem złotych 00/100) za zniszczenie 17 sztuk drzew rosnących na działkach nr ew.: [...] i [...], 2. Kwotę 24 338,40 zł (słownie: dwadzieścia cztery tysiące trzysta trzydzieści osiem złotych 40/100), stanowiącą 30% kary, o której mowa w pkt 1 niniejszej decyzji, należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna na wskazane konto Urzędu Miasta [...], 3. Termin płatności kwoty 56 789,60 zł (słownie; pięćdziesiąt sześć tysięcy siedemset osiemdziesiąt dziewięć złotych 60/100), stanowiącej 70% kary, o której mowa w pkt 1 niniejszej decyzji, odroczyć na okres 5 lat, 4. Kwota, o której mowa w pkt 3 jest umarzana po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o odroczeniu terminu płatności kary stanie się ostateczna i po stwierdzeniu zachowania żywotności drzew lub braku żywotności drzew z przyczyn niezależnych od podmiotu ukaranego. W przeciwnym przypadku należy ją wpłacić na konto podane w pkt 2. 5. W przypadku stwierdzenia, że drzewa obumarły przed upływem 5 lat od dnia, w którym decyzja o odroczeniu terminu płatności kary stała się ostateczna, kwotę o której mowa w pkt 3, uiszcza się niezwłocznie, chyba że drzewa nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od podmiotu ukaranego. 6. Administracyjne kary pieniężne nieuiszczone w wyznaczonym terminie, podlegają wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2025 r. z udziałem przedstawicieli strony stwierdzono, ze na działce nr ew. [...] rośnie 7 sztuk drzew gat. Kasztanowiec zwyczajny o obw.: nr 1 - 7 pni: 64 cm, 53 cm, 49 cm, 71 cm, 33 cm, 35 cm i 22 cm, nr 2 - 60 cm, nr 3 - 97 cm, nr 4 - 5 pni: 38 cm, 22 cm, 51 cm, 21 cm i 23 cm, nr 5 - 2 pnie: 113 cm, 103 cm, nr 6 - 131 cm, nr 7 - 115 cm., na działce nr ew. [...] rośnie 10 sztuk drzew gat.: Klon jawor - 5 sztuk o obw.: nr 8 - 96 cm, nr 9 - 109 cm, nr 10 - 99 cm, nr 11 - 132 cm, nr 12 - 94 cm, Lipa drobnolistna - 4 sztuki: nr 13 - 92 cm, nr 14 - 1-16 cm, nr 15 - 106 cm i nr 17 - 105 cm oraz Jabłoń domowa - 1 sztuka o obw. nr 16 - 65 cm. Korony wyżej wymienionych drzew zostały poddane cięciom redukcyjnym. Efektem tych prac było usunięcie znacznej ilości gałęzi. Według wypowiedzi przedstawiciela strony obecnego podczas oględzin zabiegi na drzewach zostały wykonane w styczniu 2025 r. Wykonawcą przycinki była firma I. Sp. z o. o. z siedzibą w [...]. Drzewa zostały skorygowane z uwagi na prośby i interwencje mieszkańców. Powodem przeprowadzenia prac był posusz w koronach, zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, bliskość ciągów komunikacyjnych oraz placu zabaw. Prace wykonane zostały w sposób, który uwzględniał częste złe warunki atmosferyczne, które prowadziły do złamań i nadłamań gałęzi i konarów drzew - co stwarzało zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. Mając na uwadze obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych do rozpatrzenia sprawy organ stwierdził, iż w postępowaniu należy skorzystać ze zdjęć pozyskanych z Google Maps Street View. Organ wykorzystał zdjęcia z kwietnia 2022 r. dla oznaczenia stanu drzew przed wykonaniem cięć. Organ dobierał zdjęcia dostępne w zasobach Google Street View w taki sposób, aby najrzetelniej dopasować obrysy zredukowanych koron do ujęć koron drzew przed przystąpieniem do prac. Korony drzew podczas oględzin przeprowadzonych 18 kwietnia 2025 r. wykazywały oznaki odbudowy tj. miały wypuszczone nowe niewielkie gałęzie. Zdjęcia te nie oddawały więc w pełni zakresu cięć jakim zostały poddane drzewa w styczniu 2025 r., a nowe odrosty utrudniały właściwą ocenę kształtu koron drzew bezpośrednio po redukcji. Organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie czy uszkodzenie drzew bierze się pod uwagę stan drzew bezpośrednio po dokonanej przycince. Zebrana dokumentacja zawiera szczegółowe wyliczenia świadczące o tym, że drzewa zostały zniszczone. W ocenie organu w chwili obecnej nie można stwierdzić, czy drzewa mają szansę na przeżycie i dalszy rozwój. Natomiast odbudowujące się korony drzew mają skrajnie małe przyrosty. Na gałęziach ww. drzew pojawiły się niewielkie skupiska liści, które mogą nie sprostać wymaganiom energetycznym tak dużych drzew. U.o.p. wskazuje, że jeżeli stopień zniszczenia drzew nie wyklucza zachowania ich żywotności, wówczas administracyjna kara pieniężna nakładana jest w wysokości 30% pełnej kary na dzień wydania decyzji. Pozostałe 70% administracyjnej kary pieniężnej odraczane jest na okres 5 lat, gdyż stopień zniszczenia drzew pozwala mieć nadzieję na zachowanie przez nie żywotności. Organ wskazał, że zdjęcia pozyskane w toku postępowania oraz mapy z Google Maps dopuszczone zostały jako dowody w sprawie na podstawie art. 75 § 1 K.p.a. W związku z koniecznością ustalenia procenta usuniętej objętości koron drzew usytuowanych na działkach nr ew. [...] dokonano analizy zdjęć pochodzących z zasobów Google Maps z kwietnia 2022 r. względem zdjęć z kwietnia 2025 r. Następnie wykorzystując program Inkscape nałożono na siebie dwa zdjęcia: obrazujące stan drzew przed wykonaniem przycinki (z kwietnia 2022 r.) oraz przedstawiające stan drzew po redukcji ich koron (kwiecień 2025 r.). Nałożenie na siebie tych samych drzew przed i po przycince wizualnie odzwierciedla zakres wykonanych prac w obrębie koron. Aby obliczyć procentowo objętość usuniętych części koron posłużono się wzorami na pole powierzchni figur geometrycznych, które pozwolą najdokładniej obliczyć ich powierzchnię przed cięciem i po redukcji. Prace wykonane w obrębie koron 17 sztuk drzew zostały przeprowadzone w bardzo zbliżony sposób. Na podstawie zebranych danych wykonano obliczenia (załączona do akt sprawy notatka służbowa z 13 czerwca 2025 r.), które jednoznacznie wykazały, że drzewa objęte postępowaniem zostały zniszczone, gdyż procent usuniętych części koron drzew równy jest: nr 1 - 65,51 %, nr 2 - 68,99 %, nr 3 - 79,66 %, nr 4 - 65,55 %, nr 5 - 73,88 %, nr 6 - 56,3 %, nr 7 - 66,55 %, nr 8 - 65,81 %, nr 9 - 86,39 %, nr 10 - 71,58 %, nr 11- 86,5 %, nr 12 - 68,54 %, nr 13 - 81,79 %, nr 14 - 86,89 %, nr 15 - 67,33 %, nr 16 - 93,35 % nr 17 - 67,02 %. Organ zaznaczył, że powyższe obliczenia zostały wykonane na korzyść strony, ponieważ ani w obrysie ani w obliczeniach nie zostały ujęte pojedyncze wystające gałęzie. Dodatkowo jako bazę wykorzystano zdjęcia pochodzące z kwietnia 2022 r., czyli zdjęcia porównawcze pochodzą z trzech lat przed przycinką. W okresie tym korony przedmiotowych drzew zwiększyły swoje objętości. Zgodnie z art. 87a ust. 5 u.o.p. usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2 (usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymanie uformowanego kształtu, wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa) stanowi zniszczenie drzewa. Analizując zebrane dowody oraz wyjaśnienia strony organ uznał, że drzewa w ilości 17 sztuk wymienione w niniejszej decyzji zostały zniszczone. Organ wyjaśnił, że dobra pielęgnacja to taka, której efekty na pierwszy rzut oka trudno dostrzec. Niezależnie od powodu jakim kierowała się strona podejmując decyzję o wykonaniu redukcji koron, powinna postępować zgodnie z art. 87a ust. 2 u.o.p. który stanowi, że prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu: 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa. Zdaniem organu wykonanych cięć nie można zaliczyć do żadnej z ww. sytuacji, gdyż zakres prac wykonany był w zbyt szerokim zakresie i obejmował usunięcie zdrowych gałęzi. Zabiegi prowadzone przez stronę nie mają nic wspólnego z prawidłowym formowaniem korony. Źle wykonywane cięcia w koronie spowodowały, że gałęzie wyrastające w miejscu cięcia są słabe, źle przytwierdzone do gałęzi macierzystej, co skutkować będzie ich ciągłym wyłamywaniem. Dodatkowo należy być świadomym, że drzewa, które po radykalnych zabiegach jeszcze przez kilka lat egzystują, a nawet odbudowują korony, po pewnym czasie wyczerpują swoje zapasy energetyczne i zaczynają zamierać. Osłabione drzewo staje się łatwym obiektem infekcji grzybowych, bakteryjnych i ataków owadów. Radykalne cięcie drzew jest zabiegiem przyczyniającym się do zwiększenia zagrożenia bezpieczeństwa i prowadzącym do przyspieszonego zamierania drzew. Zdaniem organu przycinka drzew nie była zasadna. Drzewa będące przedmiotem postępowania nie miały usuniętych jedynie suchych czy nadłamanych gałęzi, ich statyka również nie była zachwiana. Przycinanie drzew związane jest zwykle z likwidacją uciążliwości związanych z ich występowaniem. Znaczna redukcja korony dokonana w wyniku cięć, skutkuje zmniejszeniem masy i powierzchni asymilacyjnej liści. Jak wynika z ustaleń podmiotem odpowiedzialnym za zniszczenie przedmiotowych drzew jest Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], gdyż jest zarządcą nieruchomości, na której zlokalizowane są drzewa i zleciła wykonanie prac polegających na zredukowaniu ich koron. Zgodnie z art. 88 ust. 2 u.o.p. kara za uszkodzenie drzewa lub krzewu jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Na gruncie art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p. nie ma znaczenia okoliczność, czy posiadacz nieruchomości był osobistym sprawcą deliktu, czy w tym celu posłużył się osobą trzecią. Skoro zatem Spółdzielnia Mieszkaniowa, jako posiadacz terenu, powierzyła dokonanie cięć pielęgnacyjnych osobom trzecim, odpowiada ona za działania i zaniechania tych osób. Stawkę opłat ustalono zgodnie z art. 85 ust. 1 i ust. 2 u.o.p., który stanowi, że opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę centymetrów obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty, a w przypadku jeżeli drzewo na wysokości 130 cm: posiada kilka pni - za obwód pnia drzewa przyjmuje się obwód pnia o największym obwodzie oraz połowy obwodów pozostałych pni; nie posiada pnia - za obwód pnia drzewa przyjmuje się obwód pnia mierzony bezpośrednio poniżej korony drzewa. Administracyjną karę pieniężną w kwocie 81 128,00 zł ustalono zgodnie żart. 89 ust.1 u.o.p., zgodnie z którym administracyjną karę pieniężną o której mowa w art. 88 ust.1 pkt 1 - 3, 5 i 6 u.o.p. ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust.1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Do ustalenia opłaty posłużono się stawkami określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330). Termin uiszczenia 30% kary w kwocie 24 338,40 zł, o której mowa w decyzji, wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna, zgodnie z art. 88 ust. 3 u.o.p. Termin płatności kwoty 56 789,60 zł stanowiącej 70% wysokości kary odroczono, zgodnie z art. 88 ust. 4 i 5 u.o.p., na okres 5 lat, gdyż stopień zniszczenia drzew wykazanych w niniejszej decyzji nie wyklucza zachowania ich żywotności. Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2025r. nr [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...]reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest: art. 6, art. 7, art. 8. art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz pominięcie art. 105 Kpa, a także przepisów prawa materialnego to jest: art. 87a ust. 2 pkt 1, 2. 3 i 5. art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 r. poz. 916, 1726, - dalej również jako - ustawa o ochronie przyrody), poprzez jego pominięcie oraz art. 87a ust. 2, 4, 5 i 88 ust. 1 pkt 3 i 4 tej ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż organ I instancji pochopnie wskazał na zniszczenie 17 szt. drzew, opierając się na błędnej interpretacji obowiązujących przepisów prawa w zakresie dotyczącym stosowania art. 87a ust. 2 pkt 2 Ustawy o ochronie przyrody, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu w świetle stanu faktycznego nie może prowadzić do wniosku o naruszeniu ustawy. Przedmiotowe drzewa rosną na terenie zurbanizowanym - osiedla o wielorodzinnej zabudowie mieszkaniowej. Część drzew tworzy zadrzewienie oddzielające zabudowę od miejsc postojowych, kilka drzew rośnie przy ciągach pieszych. Korony wszystkich analizowanych drzew cechuje pokrój o charakterze wtórnym, co świadczy o wcześniejszych cięciach redukcyjnych. Wtórne korony powstają w wyniku pobudzenia pąków uśpionych lub przybyszowych, zlokalizowanych najczęściej w obrębie wcześniejszych miejsc cięcia. Wytwarzane w ten sposób pędy epikormiczne cechuje brak integracji drewna pędów wtórnych z rdzeniem osiowym pnia lub konaru, co skutkuje osłabionym zakotwiczeniem mechanicznym (Shigo 1991; Mattheck i in. 2015; Roloff 2008). Z tego względu przyrost wtórnych pędów może prowadzić do niekontrolowanego ich wyłamywania, szczególnie w przypadku braku systematycznej pielęgnacji. Budowa wtórnej korony różni się zasadniczo od pokroju korony pierwotnej. W przypadku wtórnych struktur notuje się często znaczną gęstość pędów i ich skrócony układ hierarchiczny, co prowadzi do ograniczenia dostępu światła do wnętrza korony oraz do niekorzystnych zmian mikroklimatycznych, sprzyjających rozwojowi patogenów (Roloff2008: Dujesiefken i in. 2016). Charakterystycznymi cechami morfologicznymi koron wtórnych są także nienaturalne zagęszczenia odgałęzień w niewielkiej przestrzeni, krótkie międzywęźla, niska siła dominacji wierzchołkowej oraz zwiększone ryzyko konkurencji pomiędzy pędami (Siewniak i in. 2020; Tyszko-Chmielowiec 2021). Wtórne korony powstają zazwyczaj na skutek cięć wierzchołkowych oraz obrysowych. W świetle obecnych standardów pielęgnacyjnych drzewa z wtórnymi koronami powinny być poddawane regularnym przeglądom oraz cyklicznym zabiegom korekcyjnym, zmierzającym do utrzymania równowagi statycznej i minimalizacji ryzyka mechanicznego (Europejski standard cięć drzew 2021; Bobek 2013; Dujesiefken i in. 2016). Wszystkie analizowane drzewa wykazują objawy aktywności fizjologicznej, przejawiające się m. in. obecnością żywych pąków wegetatywnych, intensywnością fotosyntezy oraz widocznymi przyrostami na pędach jednorocznych. Stan ten wskazuje na zachowane funkcje metaboliczne i zdolność regeneracyjną, przy czym poziom aktywności może ulegać zmianom w zależności od warunków siedliskowych oraz stopnia wcześniejszych uszkodzeń strukturalnych (Tyszko- Chmielowiec 2021; Roloff 2008). Ostatnie zabiegi pielęgnacyjne w koronach drzew zostały przeprowadzone w styczniu bieżącego roku. Na podstawie analizy powierzchni cięć oraz morfologii pędów można wnioskować, iż zakres prac obejmował cięcia redukcyjne oraz sanitarne. Należy podkreślić, że cięcia w okresie bezlistnym umożliwiają ocenę struktury korony, jednak nie zawsze pozwalają w pełni określić reakcje fizjologiczne drzew, które ujawniają się dopiero w sezonie wegetacyjnym (Siewniak 2012; Europejski standard cięć drzew 2021). Szczegółowe zestawienie podstawowych danych dendrometrycznych oraz uwag diagnostycznych dotyczących analizowanych drzew zawarto w tabeli I załącznika do odwołania. Strona podniosła następujące uwagi dotyczące stanu faktycznego pominiętego przez organ przy rozstrzygnięci decyzji: Organ pochopnie wskazał na fakt zniszczenia 17 szt. drzew, opierając się na błędnej interpretacji obowiązujących art. 87a ust. 2 pkt. 2 Ustawy o ochronie przyrody. Prawidłowa wykładnia tego przepisu w świetle stanu faktycznego nie prowadzi do wniosku o naruszeniu ustawy. Zdjęcia pochodzące z serwisu Google Street View z kwietnia 2022 r. (na które powołuje się organ), ale również zdjęcia z kwietnia 2022 roku - ewidentnie ukazują ślady w koronach po przeprowadzonych cięciach wierzchołkowych w przeszłości. W listopadzie 2020 r. drzewa posiadały wytworzone korony wtórne, a z uwagi na porę roku i niewielkie ilości zachowanego aparatu asymiiacyjnego - po przybliżeniu zdjęcia widoczne są ślady po cięciach (zredukowane gałęzie nad rozwidleniami) widoczne są ślady po świeżych cięciach - drzewa nie zdążyły ponownie wytworzyć koron wtórnych. Po przeprowadzonych cięciach w wyniku stresu drzewa odbudowują utraconą część aparatu asymiiacyjnego poprzez pobudzenie pączków śpiących w obrębie miejsc po cięciach i wytworzenia koron wtórnych. Rdzenie pędów epikormicznych nie są zrośnięte z rdzeniem pnia, dlatego miejsce wyrastania jest słabe mechaniczne i w wyniku nadmiernego przyrostu na grubość może dochodzić do niekontrolowanych wyłamań. Przy drzewach redukowanych w przeszłości zaleca się wykonywać prace pielęgnacyjne w sposób cykliczny, aby nie dopuścić do nadmiernego rozrastania się koron. Charakter cięć przeprowadzonych w styczniu 2025 r. wskazuje jednoznacznie na kontynuację wcześniejszych działań o ustalonym cyklu pielęgnacyjnym, a nie na działania destrukcyjne. Zatem działania te należy interpretować jako utrzymanie uformowanego kształtu koron, co zgodnie z art. 87a ust 2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody wyłącza zastosowanie sankcji określonych w ust 4 i 5 tego przepisu. W przypadku przedmiotowych drzew mamy do czynienia z cyklicznymi cięciami, a nie z początkowanymi zabiegami formowania koron, które ukształtowały się w ciągu całego okresu rozwoju drzew. Drzewa zostały pierwotnie uformowane w latach wcześniejszych i wówczas wtedy wykonano cięcia redukujące pierwotne korony. Wytworzone korony wtórne (zarówno aktualne jak i na zdjęciach z serwisu Google Street View) absolutnie nie są odniesieniem do koron rozwiniętych w całym okresie rozwoju drzew z uwagi na przeprowadzane cykliczne cięcia, zatem brak jest podstaw do odniesienia się pierwotnych wymiarów koron w celach porównawczych. Ostatnie cięcia w koronach drzew (styczeń br.) stanowiły kolejny, cykliczny etap w pielęgnacji przedmiotowych drzew, służący "utrzymywaniu uformowanego kształtu korony drzewa’’ (art. 87a ust. 2 pkt. 2), co potwierdzają zdjęcia z lat poprzednich ukazujące ślady po redukcji. Utrzymywanie zwartych pokrojów koron drzew stanowi wyjątek dopuszczający przekroczenie zakresu cięć o dopuszczalne 30% koron, które rozwinęły się w całym okresie rozwoju drzew. Z uwagi na to, iż pierwsze cięcia wierzchołkowe były wykonane wiele lat wcześniej, a ustawodawca nie wskazał zakresu ponownych cięć należy uznać, że korony zredukowane w przeszłości w znacznym stopniu mogą być kształtowane dowolnie, co ma prowadzić do "utrzymywania uformowanego kształtu korony drzewa". Kluczowa jest tu intencja działań oraz ciągłość formowania i pielęgnacji koron, co potwierdzają również stanowiska doktryny i praktyka arborystyczna. Praktyka wieloletnich cięć w jednym systemie, bez oznak trwałego uszczerbku fizjologicznego czy biomechanicznego potwierdza, że w takich przypadkach mamy do czynienia z legalnym utrzymywaniem uformowanej korony, niezależnie od zakresu redukcji. Strona wskazała że przedmiotowe drzewa stanowią zróżnicowane gatunkowo elementy osiedlowego zadrzewienia, drzewa rosną w otoczeniu wielorodzinnej zabudowy mieszkaniowej oraz częściowo wzdłuż ciągów komunikacyjnych. Korony drzew zostały zredukowane cięciami o charakterze cięć wierzchołkowych. W koronach stwierdzono również ślady po dawnych cięciach z przeszłości. Korony przedmiotowych drzew są wtórne. Wszystkie drzewa zachowują żywotność, wykształciły gęsty aparat asymilacyjny. Ostatnie cięcia koron wykonano w styczniu 2025 r. Korona wtórna nigdy nie będzie przypominała pokrojem i rozmiarami korony pierwotnej - brak możliwości identycznej odbudowy utraconego aparatu asymilacyjnego i szeregu gałęzi ze względów fizjologicznych. Pędy wtórne nie są trwale związane z konarami - gałęziami, z których wyrastąją, ponieważ są jedynie wytworem skórki. Rdzeń pędu wtórnego nie jest trwale zrośnięty z rdzeniem gałęzi (tak jak w przypadku pędów pierwotnych). W związku z powyższym istnieje podwyższone ryzyko wyłamywania pojedynczy gałęzi korony wtórnej, co stwarza zagrożenie w przestrzeni publicznej. Korony pielęgnowane w przeszłości wymagają wykonywania regularnych cięć w celu minimalizacji ryzyka niekontrolowanych wyłamań. Zaniechanie prac pielęgnacyjnych będzie prowadziło do konieczności głowienia koron w przyszłości. Zatem działania te należy interpretować jako utrzymanie uformowanego kształtu korony, co zgodnie z art. 87a ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody wyłącza zastosowanie sankcji określonych w ust. 3 i 5 tego przepisu. Dalej skarżąca wskazała, że wytworzone korony wtórne (zarówno aktualne jak i na zdjęciach z serwisu Google Street View) absolutnie nie są odniesieniem do koron rozwiniętych w całym okresie rozwoju drzew z uwagi na przeprowadzane cykliczne cięcia, zatem brak jest podstaw do odniesienia się pierwotnych wymiarów koron w celach porównawczych. Strona zdecydowała się na utrzymywaniu zwartych koron drzew ze względu na ograniczenie ryzyka oraz minimalizacje uciążliwości dotykających mieszkańców. Rozrost drzew stanowi przyczynę wielu konfliktów międzysąsiedzkich, w tym z przyczyn ograniczenia dostępu światła do mieszkań, kolizji z elewacjami itp. W ocenie strony organ przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów, posługując się przy rozstrzygnięciu własnymi przekonaniami, a nie stanem faktycznym i prawnym występującymi w sprawie. Zdaniem skarżącej organ I instancji błędnie zinterpretował materiał fotograficzny pochodzący z serwisu Google Street View uznając ten wątpliwej jakości dowód o zniszczeniu 17 szt. drzew. Zdaniem strony taka konstatacja nie znajduje potwierdzenia w analizie dostępnych danych wizualnych i świadczy o powierzchowności oceny oraz braku uwzględnienia istotnych aspektów fenologicznych i dendrologicznych. Takie ujęcie nie odpowiada standardom rzetelnej analizy materiału dowodowego. Analizując zdjęcia z sewisu Google Street View organ nie odniósł się do widocznych cięć w koronach drzew wykonanych w przeszłości, analiza była pobieżna, mało wnikliwa i nieprzydatna z dowodowego punktu widzenia. Organ nie wykazał także dowodowo, aby posiadał zdjęcia koron pierwotnych drzew. tj. sprzed wykonanych pierwszych cięć z oryginalnym pokrojem, zatem nie mógł odnosić się do .,powierzchni usuniętych koron". Wskazane zniszczenia są wyliczeniem w stosunku do koron wtórnych (po cięciach), co jest sprzeczne z regulacjami odnoszącymi się do koron wykształconych w całym okresie rozwoju drzewa. Według odwołującej Spółdzielni uzasadnienie decyzji administracyjnej zawiera liczne uproszczenia i nieprawidłowo dobrane narzędzia analityczne. Wykorzystanie zdjęć z serwisu Google Street View bez znajomości parametrów technicznych aparatu, skali, kącie fotografowania, deformacjach sferycznych, zastosowanie programu do grafiki wektorowej (dedykowanego dla grafików), brak wskazania dokładnej metodyki prac, w tym zastosowanych wzorów do oceny objętości koron drzew należą do wysoce niewłaściwych metodologicznie. Strona podkreśliła iż organ oparł swoje wyliczenia z pominięciem również podstawowych zasad geometrii, gdyż objętość przedmiotowych koron drzew obliczył polami powierzchni płaskich figur geometrycznych, podczas, gdy rzecz w oczywisty aksjomatyczny sposób dotyczy bryły przestrzennej - co wynika wprost z przepisu art. 87a ust. 2 pkt 2 ustawy o ochroni przyrody - i w oczywisty sposób wyliczenie objętości wymaga "trzeciego" wymiaru. Wyliczenia przeprowadzone taką "metodologią" są pozbawione waloru rzetelności i nie mogą w żaden sposób stanowić dowodu w przedmiotowym ani w innych podobnych postępowaniach. Zdaniem skarżącej należy stwierdzić brak rzetelności organu w ocenie materiału przyrodniczego, szczególnie brak stosowania powszechnie dostępnych narzędzi fotogrametrycznych i niezbędnego w tych okolicznościach posługiwania się operacjami na modelach 3D. W literaturze przedmiotu (np. Brack. C. L., 1999; Pretzsch, H., 2009) metody szacowania korony opierają się na: pomiarze wysokości i szerokości z kilku stron (metoda kulisowa), analizie sylwetek drzew na podstawie wielokątnych rzutów fotograficznych, wykorzystaniu technologii zdalnego pozyskiwania danych (LiDAR. fotogrametria z drona). W modelach referencyjnych - aproksymacji korony jako bryły przestrzennej (np. elipsoidy obrotowej lub sferoidy). Organ obliczył powierzchnie koron dla 17 drzew pomijając w prowadzonym postępowaniu konieczność zastosowania którejś formy aproksymacji koron drzew. Czyni to przyjęte wyliczenia całkowicie nieporównywalnymi z rzeczywistym stanem biologicznym i przestrzennym. W ocenie strony wszelkie wątpliwości co do materiału dowodowego powinny być rozstrzygane na korzyść strony. Tymi w przedmiotowym przypadku są pominięcia i zaniechania organu w kwestiach: 1) organ nie znał parametrów optycznych zdjęcia (ogniskowa, kąt, dystorsja), 2) organ nie przeprowadził empirycznego pomiaru objętości korony w terenie, 3) organ nie odniósł się do faktu cyklicznego cięcia i ukształtowania wcześniejszego, pomimo tego organ I instancji wyciągnął wniosek o zniszczeniu 17 drzew. Poczynione przez organ ustalenia są nie tylko wadliwe metodycznie, ale również naruszają konstytucyjną zasadę proporcjonalności i rzetelności procedury. Powyższe oznacza, iż organ nie dopełnił należytej staranności podczas ustaleń stanu faktycznego i dopuścił się uchybienia art. 7 i 77 § 1 Kpa.. Brak indywidualnej analizy stanu każdego z drzew z osobna, przy równoczesnym przyjęciu domniemania działań naruszających przepisy, stanowi działanie na niekorzyść strony, co pozostaje w sprzeczności z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych. Decyzją z dnia [...] października 2025 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie, a następnie przytoczył treść art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. zgodnie z którym administracyjną karę pieniężną wymierza się za zniszczenie drzewa. Kolegium zauważyło, że pojęcie "zniszczenia drzewa" posiada swoją prawną treść nadaną art. 87a ust. 5 u.o.p. Po myśli powołanego przepisu za zniszczenie drzewa uważa się usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2 art. 87a. W celu zrekonstruowania normatywnego wzorca rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zniszczenie drzewa w oparciu o art. 87 ust. 5 u.o.p., należy zatem uwzględnić, czy w sprawie nie mają zastosowania przesłanki z art. 87a ust. 2 u.o.p., wyłączające odpowiedzialność za ponadnormatywne usuniecie gałęzi drzewa, tj.: 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. W następstwie dokonania tych ustaleń, możliwa jest w dalszej kolejności ocena, czy ewentualnie doszło do zniszczenia lub uszkodzenia drzewa. W konsekwencji, w ujęciu metodologicznym powołanych wyżej przepisów, w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 87a ust. 2 u.o.p. należy wyłączyć odpowiedzialność za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa. Ponadto usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony wyżej, stanowi zniszczenie drzewa, a zatem podlega karze określonej w art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. Kolegium wskazało, że decyzja w przedmiocie wymiaru kary administracyjnej za zniszczenie drzewa jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku ziszczenia się warunków przewidzianych ustawą, organ zobligowany jest do jej wymierzenia. Organ wyjaśnił, że odpowiedzialność administracyjna za usunięcie czy zniszczenie drzew bez zezwolenia nie jest oparta na zasadzie winy, lecz ma charakter obiektywny, co oznacza że wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary administracyjnej jest działanie bezprawne, tj. w przedmiotowej sprawie sprzeczne zarówno z wymogiem uprzedniego uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew jak i przekroczenie zakresu dopuszczalnych prac pielęgnacyjnych. Z przytoczonych przepisów wynika, że dla stwierdzenia iż nastąpiło zniszczenie drzewa w rozumieniu u.o.p., które zagrożone jest sankcją w postaci administracyjnej kary pieniężnej, konieczne jest łączne wystąpienie określonych okoliczności dotyczących stanu faktycznego. Pierwszą z nich jest ustalenie, że nastąpiło usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, drugą okolicznością jest ustalenie, że usunięcie gałęzi nie nastąpiło w celu o którym mowa w art. 87a ust. 2. W okolicznościach niniejszej sprawy organ ustalił, że doszło do zniszczenia 17 sztuk drzew. Organ I instancji stwierdził, iż przycinka drzew nie była zasadna, ponieważ została wykonana głównie na potrzeby spółdzielni (bliskość budynków, parkingów), bez uwzględnienia sztuki ogrodniczej i obowiązującego prawa. Organ I instancji w związku z koniecznością ustalenia procenta usuniętej objętości korony 17 szt. drzew gat.; Kasztanowiec zwyczajny o obw. 7 pni: 64 cm. 53 cm, 49 cm, 71 cm, 33 cm. 35 cm i 22 cm, Kasztanowiec zwyczajny o obw. 60 cm, Kasztanowiec zwyczajny o obw. 97 cm, Kasztanowiec zwyczajny o obw. 5 pni: 38 cm, 22 cm, 51 cm, 21 cm i 23 cm, Kasztanowiec zwyczajny o obw. 2 pnie: 113 cm i 103 cm Kasztanowiec zwyczajny o obw. 131 cm, Kasztanowiec zwyczajny o obw. 115 cm, Klon Jawor o obw. 96 cm, Klon jawor o obw. 109 cm, Klon jawor o obw. 99 cm, Klon jawor o obw. 132 cm, Klon jawor o obw. 94 cm, Lipa drobnolistna o obw. 92 cm, Lipa drobnolistna o obw. 116 cm, Lipa drobnolistna o obw. 106 cm, jabłoń domowa o obw. 65 cm, Lipa drobnolistna o obw. 105 cm dokonał analizy zdjęć pochodzących z zasobów Google Street View względem zdjęć z kwietnia 2025 r. Organ wykorzystał zdjęcia z kwietnia 2022 r. dla oznaczenia stanu drzew przed wykonaniem cięć. Są to ogólnodostępne fotografie ukazujące objęte postępowaniem drzewa z najpóźniejszego okresu poprzedzającego czas przycinki koron, jednocześnie umożliwiające nałożenie obrysów koron drzew po wykonaniu redukcji. Organ dobierał zdjęcia dostępne w zasobach Google Street View w taki sposób, aby najrzetelniej dopasować obrysy zredukowanych koron do ujęć koron drzew przed przystąpieniem do prac. Organ wykorzystał zdjęcia bazowe z tego samego okresu wegetacyjnego. Wykorzystując program Inkscape nałożono na siebie dwa zdjęcia obrazujące stan drzew przed wykonaniem przycinki (z kwietnia 2022 r.) oraz przedstawiające stan drzew po pracach polegających na redukcji ich koron (kwiecień 2025 r.). Nałożenie na siebie tych samych drzew przed i po przycince wizualnie odzwierciedla zakres wykonanych prac w obrębie koron. Przedmiotowe drzewa rosną w szpalerach, na wzniesieniu wzdłuż drogi. Aby obliczyć procentowo objętość usuniętych części koron organ posłużył się wzorami na pole powierzchni figur geometrycznych, które pozwoliły najdokładniej obliczyć ich powierzchnię przed cięciem i po redukcji. Wyliczenie organ I instancji zawarł w notatce służbowej z dnia [...] czerwca 2025r.. W niniejszej sprawie organ I instancji wykorzystał wzory na pole powierzchni trapezu: P= (a+b)*h/2; trójkąta: P=(a*h/2); równoległoboku: P="a*h i prostokąta: P=a*b. W rezultacie uzyskano następujące wyniki: drzewo nr 1 gat. Kasztanowiec zwyczajny o obw. 7 pni: 64 cm, 53 cm, 49 cm, 71 cm. 33 cm, 35 cm, 22 cm - powierzchnia usuniętej korony wynosi 65,51%, drzewo nr 2 gat. Kasztanowiec zwyczajny o obw. 60 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 68,99 %, drzewo nr 3 gat. Kasztanowiec zwyczajny o obw. 97 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi: 79.66%, drzewo nr 4 gat. Kasztanowiec zwyczajny o obw.5 pni 38 cm. 22 cm, 51 cm, 21 cm, 23 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 65,55 %, drzewo nr 5 gat. Kasztanowiec zwyczajny o obw. 2 pni 113 cm, 103 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi - 73,88 %, drzewo nr 6 gat. Kasztanowiec zwyczajny o obw. 131 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa nr 6 wynosi 56.3%, drzewo nr 7 gat. Kasztanowiec zwyczajny o obw. 115 cm - powierzchnia korony w powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 66,55 %, drzewo nr 8 gat. Klon jawor o obw. 96 cm -powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 68,81 %, drzewo nr 9 gat. Klon jawor o obw. 109 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 68,81 %, drzewo nr 10 gat. Klon jawor o obw. 99 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 71,58%, drzewo nr 11 gat. Klon jawor - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 86,5%, drzewo nr 12 gat. Klon jawor o obw. 94 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 68,54%, drzewo nr 13 gat. Lipa drobnolistna o obw. 92 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 81,79%, drzewo nr 14 gat. Lipa drobnolistna o obw. 116 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 86,89 %, drzewo nr 15 gat. Lipa drobnolistna o obw. 106 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi: 67,33 %, drzewo nr 16 gat. Jabłoń domowa o obw. 65 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa nr 16 wynosi 93,35 %, drzewo nr 17 gat. Lipa drobnolistna o obw. 105 cm - powierzchnia usuniętej korony drzewa wynosi 67,02%. Biorąc pod uwagę powyższe wykonywanych cięć nie można uznać za prawidłowe formowanie korony ani za przywrócenie lub utrzymanie statyki drzew tylko za zniszczenie korony drzewa. Organ I instancji dokonał wyliczeń potwierdzających stanowisko, iż strona dokonała usunięcia powyżej 50% korony. Spółdzielnia [...] zakwestionowała metody określania uszkodzenia drzewostanu oraz obliczenia dokonane przez organ I instancji, jednakże w swoim odwołaniu nie przedstawiła żadnych swoich obliczeń, czy ustaleń w tym zakresie. W ocenie Kolegium organ I instancji wykazał, iż mamy do czynienia z sytuacją zniszczenia drzewa, o czym stanowi art. 87a ust. 5 u.o.p.. Biorąc pod uwagę, iż w koronie mogły występować pojedyncze suche i nadłamane gałęzie - niewidoczne na zdjęciach z 2022 r., zakres prac wykonany był w zbyt rozległym zakresie i obejmował dodatkowo usunięcie zdrowych gałęzi. Analiza uzasadnienia, jak i dokumentów w sprawie wskazuje, że zasadniczym dowodem przemawiającym za zniszczeniem są zdjęcia z kwietnia 2022 r. pozyskane z Google i z kwietnia 2025r. - z przeprowadzonych oględzin. Odnosząc się do ewentualnego zastosowania przesłanek egzoneracyjnych w postaci formowanie kształtu korony drzew, usunięcia gałęzi obumarłych, nadłamanych, zapewnienie statyki drzewa Kolegium zauważyło, że stosownie do przepisu art. 87a ust. 3 u. o. p. zabieg, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, wykonuje się na podstawie dokumentacji, w tym dokumentacji fotograficznej, wskazującej na konieczność przeprowadzenia takiego zabiegu. Dokumentację przechowuje się przez okres 5 lat od końca roku, w którym wykonano zabieg. Przepis art. 87a ust. 2 pkt 1 u. o. p. dopuszcza prowadzenie takich prac ty4ko wówczas, gdy nie zmierzają do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa. Spółdzielnia w trakcie postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów przemawiających za tym, by można było uznać, że usunięte gałęzie były obumarłe lub nadłamane. W celu ustalenia jaki był stan drzewa przed cięciami organ I instancji pozyskał materiały fotograficzne pozyskane z Google Maps – Street View z roku 2022. W odniesieniu do przedmiotowych drzew, na podstawie przeprowadzonej analizy kształtu korony można stwierdzić, że drzewa objęte cięciami nie miały pokroju formy kulistej, czy jakichkolwiek innych sztucznych form, wymagających sukcesywnych cięć korony. Wykonane cięcia nie wskazują na zamiar ukształtowania pokroju drzewa w jakiś specjalnie wybrany model (np. kulisty, czy też o żądanej wysokości). Pokrój drzewa po cięciu niczym nie odbiega od naturalnego dla danego gatunku i wieku drzewa. Do akt postępowania nie dołączono żadnego zdjęcia wskazującego na systematyczne wykonywanie cięć w celu uformowania i utrzymania kształtu korony. Kolegium podkreśliło, że załączona do odwołania prywatna opinia dendrologiczna z [...] lipca 2025 r. odnosi się do stanu po dokonanym cięciu. Organ wskazał, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. jedynie gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Powołanie biegłego, w myśl art. 84 § 1 k.p.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. To strona kwestionująca te ustalenia może posłużyć się dowodami wskazującymi na okoliczności, których istnienie bądź ich brak pragnie wykazać (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2022 r., I OSK 1076/19, CBOSA). Organ w ramach wyspecjalizowanego wydziału ochrony środowiska i rolnictwa zatrudnia pracowników posiadających wymaganą wiedzę z zakresu ochrony środowiska, która w określonych sytuacjach umożliwia im samodzielne dokonywanie ustaleń w przedmiocie zakresu cięć pielęgnacyjnych drzew, bez potrzeby zwracania się o opinię biegłego w każdym przypadku. Ponieważ w przedmiotowej sprawie ewidentnie doszło do zniszczenia drzewa, w ocenie Kolegium, powołanie biegłego dendrologa nie jest konieczne. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2025 r. nr [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...] reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji (oraz poprzedzającej ją decyzji I Instancji) skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interes obywateli, w tym uchylenie się od zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego miarodajnego dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zwłaszcza poprzez: - przeprowadzenie szczątkowych pomiarów redukcji koron w odniesieniu do 17 drzew wyłącznie w oparciu o wyliczenie pola figur płaskich w postaci trapezu, trójkąta, równoległoboku i prostokąta, która to metoda jest całkowicie nieadekwatna do obliczenia objętości korony (będącej figurą trójwymiarową, o nieregularnych kształtach), co czyni wyliczenia całkowicie dowolnymi i niewiarygodnymi), a co więcej pomiar dokonany tą metodą jest niedokładny, prowadząc do niekorzystnych dla Strony zaokrągleń, które w realiach niniejszej sprawy (przekroczenie w 1 przypadku skali redukcji o niewiele ponad 50%, a w wielu przypadkach o niewiele ponad 60%) mogło prowadzić do nieuzasadnionego zakwalifikowania poszczególnych drzew jako zniszczonych (redukcja korony o ponad 50%, zwłaszcza że organ posłużył się tylko jedną perspektywą), przy całkowitym zbagatelizowaniu stanowiska skarżącego odnośnie uznanych metod szacowania objętości korony drzew (artykułowanych w odwołaniu i załączonej do niego opinii dendrologicznej) i aproksymacji oraz przerzuceniu na Stronę obowiązku przedłożenia wyliczeń rzetelnych, skoro kwestionuje ona całkowicie nieadekwatne wyliczenia organów obu instancji; - przeprowadzenie szczątkowych pomiarów redukcji koron w oparciu o fotografie pozyskane z serwisu Google Maps Street View z kwietnia 2022 r. bez ustalenia podstawowych parametrów fotograficznych (odległość od obiektu, ogniskowa), służącego zachowaniu pełnej porównywalności z fotografiami wykonananymi w toku postępowania i bez choćby próby zgromadzenia tych danych; - zaniechanie wyjaśnienia przez organ okoliczności wskazywanych w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2025 r. (posusz w koronach, zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, złamania i nadłamania gałęzi i konarów), jak również okoliczności wskazujących na wykonywanie cięć ponad wcześniejszymi cięciami i ukształtowanie koron w drodze zabiegów pielęgnacyjnych realizowanych we wcześniejszych latach (podnoszonych w odwołaniu i załączonej do niego opinii dendrologicznej), co ma znaczenie w kontekście przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 87a ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.p., - zaniechanie poszukiwania dalszych dowodów w sytuacji, gdy strona przywołała okoliczności wskazujące na redukcję koron powyżej wcześniejszych cięć, a istniejąca dokumentacja fotograficzna dostarcza obrazu dwuwymiarowego, który może stanowić jedynie punkt wyjścia do szczegółowych obliczeń objętości korony (a nie jej powierzchni), jak choćby dowodu z opinii biegłego dendrologa, zeznań świadków itp., a zamiast tego oparcie faktycznych ustaleń na arbitralnych, nieweryfikowalnych założeniach organów obu instancji, w tym enigmatycznych "ogólnych zasadach cięć", "zbyt szerokim zakresie prac" itp. bez podania konkretnych źródeł w przepisach prawa lub literaturze przedmiotu; wyliczeń objętości korony - przerzucenie na Stronę obowiązku zapewnienia własnych, rzetelnych konkurencyjnych wobec nierzetelnych i szczątkowych pomiarów powierzchni, przeprowadzonych przez organy obu instancji w sytuacji, gdy ciężar udowodnienia przesłanek odpowiedzialności skarżącego spoczywa na organie; b) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia podważającego zaufanie do władzy publicznej, w szczególności: oparcie rozstrzygnięcia na dowolnie, arbitralnie dobranych ustaleniach i założeniach ("ogólne zasady cięć", "zbyt szeroki zakres prac"), bez nawiązania do źródeł w przepisach prawa, normach lub literaturze przedmiotu, przy zastosowaniu wadliwej, nieadekwatnej metody określenia objętości korony drzewa (w oparciu o obliczenie pola figur płaskich w postaci trapezu, trójkąta, równoległoboku i prostokąta); b) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia podważającego zaufanie do władzy publicznej, w szczególności: oparcie rozstrzygnięcia na dowolnie, arbitralnie dobranych ustaleniach i założeniach ("ogólne zasady cięć", "zbyt szeroki zakres prac"), bez nawiązania do źródeł w przepisach prawa, normach lub literaturze przedmiotu, przy zastosowaniu wadliwej, nieadekwatnej metody określenia objętości korony drzewa (w oparciu o obliczenie pola figur płaskich w postaci trapezu, trójkąta, równoległoboku i prostokąta); - przerzucenie na stronę obowiązku zapewnienia własnych, rzetelnych wyliczeń konkurencyjnych wobec objętości nierzetelnych koron i drzew, szczątkowych pomiarów przeprowadzonych przez organy obu instancji, jednoczesnym bezpodstawnym stwierdzeniu, że zaproponowała adekwatnych metod obliczeń, - nieustosunkowanie się do argumentów merytorycznych podnoszonych przez Stronę w odwołaniu od decyzji I instancji, w tym zawartych w załączonej do odwołania opinii dendrologicznej, mimo specjalistycznego charakteru zarzutów, c) art. 9 k.p.a. poprzez uchylenie się organów obu instancji od wykonania obowiązku wyczerpującego informowania Strony i udzielenia wskazówek dotyczących niezbędnych wyjaśnień i wykazywania określonych okoliczności faktycznych, np. okoliczności egzoneracyjnych, na które strona naprowadzała w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2025 r. oraz w odwołaniu od decyzji I instancji; d) art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowolnej, powierzchownej, arbitralnej oceny materiału dowodowego, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, w tym pominięcie szeregu istotnych okoliczności oraz przyjcie za udowodnione istotnych okoliczności, które nie znajdują oparcia w zgromadzonym przez organy materiale dowodowym, w szczególności: przyjęcie ustalenia o zniszczeniu 17 drzew w oparciu o obliczenia przeprowadzone z wykorzystaniem wadliwej metodologii wyliczenia pól figur płaskich, podczas gdy korona drzewa jest obiektem trójwymiarowym, a przepisy wymagają obliczenia redukcji objętości koron (a nie powierzchni), a ponadto niezastosowanie żadnej z uznanych metod szacowania objętości korony i aproksymacji (przywołanych przez Stronę w odwołaniu); pominięcie okoliczności wskazanych przez skarżącego w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2025 r. (posusz w koronach, zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, złamania i nadłamania gałęzi i konarów), co ma znaczenie w kontekście przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 87a ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.p.; przyjęcie, że powołanie biegłego dendrologa w niniejszej sprawie nie było konieczne ze względu na to, że - zdaniem organu - "ewidentnie doszło do zniszczenia drzewa" w sytuacji, gdy: organ szacował redukcję objętości korony z powołaniem się na z natury rzeczy niedokładnie odwzorowujące kształty nieregularne; oczywistym jest, że korony drzew były wcześniej (kilkanaście lat temu) mocno zredukowane i obecnie mają charakter koron wtórnych, co uzasadnia zastosowanie przesłanek egzoneracyjnych z art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.p.; brak jakichkolwiek ustaleń w zakresie wcześniejszego formowania koron pomimo, że kwestia ta podnoszona była w toku oględzin, wcześniejsze redukcje drzew wynikają z analizy zdjęć stanowiących materiał wyjściowy przyjęty przez organy a jednocześnie ustalenie to (o wcześniejszych redukcjach) dokonywane jest przez organy obu instancji w szeregu innych postępowań prowadzonych wobec Strony w bieżącym roku (co czyniłoby niewiarygodnym ewentualne ustalenie odmienne w niniejszym postępowaniu); przyjęcie bezpodstawnego założenia, że zabiegi redukcyjne i pielęgnacyjne (realizowane w istocie w obrębie koron wtórnych, ukształtowanych we wcześniejszych latach) nie stanowiły utrzymania uformowanego kształtu koron drzew, choć w braku ustawowej definicji "formowania" należy nadać temu pojęciu znaczenie słownikowe ("nadawać kształt"), w którego świetle zabiegi podejmowane przez Stronę służyły utrzymaniu uformowanego kształtu korony drzewa w rozumieniu art. 87a ust. 2 pkt 2 u.o.p.; przy jednoczesnym stwierdzeniu przez organ, że "źle wykonane cięcia w koronie spowodowały, że gałęzie wyrastające w miejscu cięcia są słabe, źle przytwierdzone do gałęzi macierzystej, co skutkować będzie ich ciągłym wyłamywaniem", co z kolei implikuje - wbrew sugestiom organu - konieczność stałych zabiegów pielęgnacyjnych obejmujących redukcję wtórnych, z natury słabszych przyrostów, a zatem utrzymywanie uformowanej korony (na co wskazywała wyraźnie Strona i czego organ II instancji w ogóle nie wziął pod uwagę); przyjęcie szeregu ustaleń faktycznych bez powiązania ich z materiałem dowodowym, a jedynie w oparciu o ogólnikowe twierdzenia, np. o "ogólnych zasadach cięć", "pracach wykonanych w zbyt szerokim zakresie" itp., bez nawiązania do jakichkolwiek źródeł, w oparciu o które twierdzenia takie są formułowane;- uchylenie się od merytorycznego rozpoznania zarzutów Strony dotyczących utrzymania uformowanego kształtu korony z powołaniem się na brak dokumentacji fotograficznej, o której mowa w art. 87a ust. 3 u.o.p., podczas gdy przepis ten dotyczy zupełnie innej przesłanki egzeoneracyjnej (art. 87a ust. 2 pkt 3 u.o.p.); e) art. 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości zaistniałych w sprawie, dotyczących stanu faktycznego na niekorzyść skarżącej, f) art, 11 k.p.a i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w decyzji przez organ II instancji, w sposób przekonujący, na jakiej podstawie ustalił, iż doszło do zniszczenia drzew, w tym nieodniesienie się do szeregu argumentów merytorycznych podniesionych przez Stronę w odwołaniu i załączonej do niego opinii dendrologicznej, g) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji rażących błędów popełnionych przez organ I Instancji; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: a) art. 87a ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.p. polegające na ich niezastosowaniu mimo istnienia ku temu podstaw (usunięcie gałęzi obumarłych i nadłamanych, utrzymanie uformowanego wcześniej kształtu korony); b) art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dawał podstawy do uznania, iż zachodzą przesłanki egzoneracyjne wskazane w art. 87a ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.p.; c) art. 87a ust. 3 u.o.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy dotyczy on innej przesłanki egzoneracyjnej niż sugerowana niż sugerowana przez Stronę( tj. przesłanki wskazanej w art. 87a ust. 2 pkt 3 u.o.p.). Z powołaniem się na podniesione zarzuty skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, 2) zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, 3) przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2025 [...] na okoliczność, iż korony drzew na nieruchomościach Strony już wcześniej poddawane były daleko idącym zabiegom redukcyjnym, co było przedmiotem sprawy w innych postępowaniach prowadzonych wobec Strony w bieżącym roku. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko oraz zawarła argumentację podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako - p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje rozpoznawanie skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona, jeżeli stwierdzone zostanie naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie przepisów prawa procesowego mogące w istotny sposób oddziaływać na jej rozstrzygnięcie, a także w przypadku wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani wskazaną podstawą prawną. Jak wynika z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W świetle powyższych unormowań, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd uznał, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowił art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p.", zgodnie z którym administracyjną karę pieniężną wymierza się za zniszczenie drzewa lub krzewu. Pojęcie "zniszczenia drzewa" posiada swoją prawną treść nadaną art. 87a ust. 5 u.o.p. Po myśli powołanego przepisu za zniszczenie drzewa uważa się usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2 art. 87a. W celu zrekonstruowania normatywnego wzorca rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zniszczenie drzewa w oparciu o art. 87a ust. 5 u.o.p., należy zatem uwzględnić, czy w sprawie nie mają zastosowania przesłanki z art. 87a ust. 2 u.o.p., wyłączające odpowiedzialność za ponadnormatywne usuniecie gałęzi drzewa, a zatem czy prace w obrębie korony drzewa nie miały na celu: 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. W następstwie dokonania tych ustaleń możliwa jest w dalszej kolejności ocena, czy ewentualnie doszło do zniszczenia lub uszkodzenia drzewa. W konsekwencji, w ujęciu metodologicznym powołanych wyżej przepisów, wskazania wymaga, że w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 87a ust. 2 u.o.p., należy wyłączyć odpowiedzialność za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa. W niniejszej sprawie organ ustalił, że w wyniku prac przeprowadzonych w styczniu 2025 r. doszło do zniszczenia siedemnastu drzew rosnących na działkach nr [...] i [...]w [...]. Ustalenia dotyczące rozmiaru usuniętych gałęzi koron drzew organ I instancji oparł na podstawie porównania zdjęć drzew pozyskanych z Google Maps Street View pochodzących z kwietnia 2022 r. ze zdjęciami tychże drzew z kwietnia 2025 r. Wykorzystując program Inkscape nałożono na siebie zdjęcia poszczególnych drzew według ich stanu przed przycinką (z 2022 r.) oraz stanu po przecince (z 2025 r.). Następnie posługując się figurami geometrycznym, z których składały się obrazy poszczególnych drzew, organ dokonał obliczeń ubytków koron drzew w wyniku prac przeprowadzonych w styczniu 2025 r. Uzyskane w ten sposób dane doprowadziły organ do ustalenia, że doszło do usunięcia ponad 50 % gałęzi korony poszczególnych drzew, co w rozumieniu art. 87a ust. 5 u.o.p. oznacza ich zniszczenie. Jednocześnie, zdaniem organu I instancji, w sprawie nie znajduje zastosowania art. 87a ust. 2 u.o.p. ponieważ zakres prac wykonany był w zbyt szerokim zakresie i obejmował usuniecie zdrowych gałęzi. Powyższe ustalenia stanu faktycznego sprawy Kolegium uznało za prawidłowe. Na okoliczność przypadków egzoneracyjnych wymienionych w art. 87a usy. 2 u.o.p. organ II instancji wskazał ponadto, że Spółdzielnia nie przedstawiła żadnych dowodów na to, iż usunięciu podlegały tylko gałęzie obumarłe lub nadłamane, nadto wykonane cięcia nie wykazują, aby prace polegały na formowaniu korony drzewa. Powyższe stanowisko zostało w całości zakwestionowane przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a następnie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdzie skarżąca podważa zarówno metodę ustalenia rozmiaru usuniętych gałęzi koron drzew, jak i stanowisko organów w kwestii braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 87a ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.p. Dodać należy, że do odwołania skarżąca dołączyła opinię dendrologiczną z [...] lipca 2025 r. sporządzoną na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej [...]w [...] przez dr inż. K.J. z Pracowni Przyrodniczej [...], dotyczącą ostatnich zabiegów pielęgnacyjnych wykonanych w koronach przedmiotowych drzew, w tym sposobu ustalenia rozmiaru usuniętych gałęzi. Na podstawie analizy faktograficznej, metodycznej i prawnej autor opinii stwierdził m.in., że: ustalenia organu zostały oparte na podstawie błędnej i nieadekwatnej metody obliczeniowej, polegającej na zastosowaniu wzoru na pole powierzchni figur płaskich do oceny trójwymiarowej korony drzew; materiał dowodowy oparto na nieweryfikowalnych źródłach, w tym zdjęciach z serwisu Google Street View, które nie spełniają kryteriów dokumentacji technicznej ani pomiarowej; wywody organu miały charakter spekulatywny, niepoparty empiryczną diagnozą terenową; argumentacja organu nie uwzględnia przepisów art. 87a ust. 2 pkt 2 u.o.p. Ponadto autor opinii wskazał, że zastosowane przez organ obliczenia nie mają zastosowania z uwagi na wykonanie cięć w ramach utrzymania uformowanego kształtu koron drzew w postaci cyklicznych, regularnych koron wtórnych, a nie cięć koron pierwotnych, które wytworzyły się w całym okresie życia drzew. W opinii przedstawiono również specjalistyczne sposoby szacowania objętości koron drzew (aproksymacja), tj.: elipsoidę obrotową, stożek ścięty, sferę lub półsferę, paraboloidę, zbiór wielościanów lub brył nieregularnych. Zauważyć należy, że w zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się wnikliwie do zarzutów i argumentacji odwołania, nadto w ogóle nie odniósł się do treści w.w. opinii dendrologicznej, a w szczególności do jej twierdzeń opierających się na spostrzeżeniu, że korona drzewa nie jest figurą płaską oraz dotyczących naukowych sposobów szacowania objętości koron drzew. W ocenie Kolegium stan sprawy nie wymagał zwrócenia się o opinię biegłego, gdyż w sprawie ewidentnie doszło do zniszczenia drzew. Zdaniem Sądu sposób procedowania przez organ odwoławczy pozostaje w sprzeczności z zasadami procedury administracyjnej, w tym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Odnosząc się do argumentacji Kolegium wskazać należy, że zgodnie z art. 84 § 1 kpa gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Powołując się na przytoczony przepis słusznie wywiodło Kolegium, że brak jest obowiązku po stronie organu powoływania biegłych, którzy zweryfikowaliby jego stanowisko i wyniki ustaleń w sprawie. To strona kwestionująca te ustalenia może posłużyć się dowodami wskazującymi na okoliczności, których istnienie zamierza wykazać (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2025 r. III OSK 2602/22). Z akt badanej sprawy wynika, że kwestionując stanowisko organu oraz podważając istotne jego ustalenia, na poparcie własnych ustaleń i twierdzeń strona przedstawiła opinię dendrologiczną sporządzoną przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie. Treść opinii w zasadniczych kwestiach podważa stanowisko organów obydwu instancji. W ocenie Sądu, pomimo tego, że w.w. opinia dendrologiczna nie została na podstawie art. 84 § 1 kpa dopuszczona w sprawie jako dowód z opinii biegłego, to jednak jako dokument prywatny stanowi element materiału dowodowego sprawy. Zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W realiach sprawy obowiązkiem organu było odniesienie się do przedłożonego przez stronę dowodu w postaci opinii dendrologicznej z [...] lipca 2025 r., w tym w szczególności do kwestii przedstawionych w tej opinii sposobów ustalenia objętości korony drzewa oraz zastosowania przepisu art. 87a ust. 2 pkt 1 i pkt 2 u.o.p., który dotyczy przypadków egzoneracyjnych. Argumentacja organu jest w tym względzie ogólna i lakoniczna, natomiast odnoście kwestii sposobów szacowania objętości koron drzew przedstawionych w opinii Kolegium nie zajęło żadnego stanowiska, stwierdzając że ustalenia organu I instancji są w tym względzie prawidłowe. W rezultacie w ten sposób doszło również do naruszenia art. 80 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Analiza sprawy dowodzi, że stanowisko organów w kwestii wystąpienia w sprawie przypadków egzoneracyjnych z art. 87a ust. 2 pkt 1 i 2 opiera się na ustaleniach, które mają charakter pobieżny i ogólnikowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał jedynie, że zakres prac wykonany był w zbyt rozległym zakresie i obejmował dodatkowo usunięcie zdrowych gałęzi. Również ze względu na kształt koron drzew, którym nie nadano sztucznej formy (np. kulistej) zdaniem organu nie można przyjąć, że zabiegi miały na celu utrzymanie uformowanego kształtu korony. Prezentując powyższe stanowisko organ zaniechał odniesienia się do twierdzeń skarżącej zawartych w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2025 r. oraz w odwołaniu od decyzji I instancji, gdzie skarżąca podniosła, że wykonane zabiegi pielęgnacyjne miały na celu usunięcie gałęzi obumarłych, chorych i nadłamanych. Ponadto organ nie uwzględnił okoliczności, że w 2022 r. drzewa poddane były zabiegowi usunięcia gałęzi, a usuwane w 2025 r. gałęzie tworzyły koronę wtórną (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 396/22). W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, organy nie poczyniły bowiem koniecznych ustaleń w zakresie dającym podstawę do wydania rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że w postępowaniach o charakterze sankcyjnym, w których obciąża się podmioty administrowane obowiązkami w ramach retorsji za naruszenie przepisów prawa administracyjnego, próg staranność w gromadzeniu i rozważeniu materiału dowodowego jest podwyższony (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 971/18). Brak możliwości kompleksowej weryfikacji wszystkich podnoszonych przez stronę okoliczności uniemożliwia ocenę, czy skarżąca spowodowała zniszczenie 17 drzew wskutek niewłaściwego wykonania zabiegów pielęgnacyjnych określonych przepisem art. 87a ust. 2 i 5 u.o.p., czy też wystąpiła przesłanka egzoneracyjna zawarta w ww. art. 87a ust. 2 pkt 1 lub pkt 2 u.o.p., która uwalniałaby skarżącą od odpowiedzialności za zniszczenie drzew. Zaznaczenia również wymaga, że rozpoznając sprawę w II instancji organ odwoławczy dokonuje ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a więc kompleksowej oceny całego zebranego materiału dowodowego, a nie jedynie do oceny ograniczającej się do prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Dlatego rozpoznając sprawę Kolegium powinno odnieść się do wszystkich zarzutów oraz całej argumentacji zawartej w odwołaniu, nadto winno dokonać oceny zebranego materiału dowodowego, w tym opinii dendrologicznej przedstawionej przez stronę wraz z odwołaniem. W badanej sprawie powyższe wymogi procesowe nie zostały wypełnione, przy czym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Ustalając wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika Sąd wziął pod uwagę, że obecnie przed tutejszy Sąd wniesionych zostało kilka skarg Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzje administracyjne w przedmiocie kary za zniszczenie lub uszkodzenie drzew (tj. sygn. akt II SA/Go 687/25, II SA/Go 693/25, II SA/Go 607/25, II SA/Go 665/25, II SA/Go 685/25), w których to sprawach skarżąca reprezentowana jest przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika. Nadto skargi w tychże sprawach opierają się zasadniczo na tych samych zarzutach oraz zawierają tę samą argumentację, które to okoliczności należało uwzględnić oceniając nakład pracy przy sporządzeniu skargi w niniejszej sprawie (por. przykładowo wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 536/24).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło