II SA/Go 689/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 27 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. w przedmiocie wymierzenia grzywny Staroście za niewykonanie wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 914/12 postanawia odrzucić skargę. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Go 914/12 w sprawie ze skargi A.G. na czynność Starosty z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłat za wydanie kart pojazdu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w zakresie kart pojazdów objętych skargą jednocześnie uznając obowiązek Starosty dokonania zwrotu A.G. części opłat za karty pojazdów (pkt I i II sentencji wyroku). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r., I OSK 567/13, oddalił skargę kasacyjną organu. Odpis wyroku ze stwierdzeniem prawomocności (z dniem 1 kwietnia 2014 r.) wraz z aktami administracyjnymi sprawy doręczony został organowi przez WSA w Gorzowie Wlkp. w dniu 18 czerwca 2014 r. W dniu 19 października 2013 r., przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej, Starosta 2013 r. otrzymał od Naczelnika Urzędu Skarbowego zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank. Na mocy tego zawiadomienia organ został wezwany, aby nie uiszczał bez zgody organu egzekucyjnego należnej A.G. kwoty z tytułu zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdów zgodnie z wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2012 r. Starosta pismem z dnia [...] października 2013 r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego, że wierzytelność A.G. wynosi 247.350 zł i zostanie przekazana organowi podatkowemu niezwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2012 r. Pismem z dnia [...] października 2013r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Starostę do jednoznacznego oświadczenia w zakresie uznawania dokonanego zajęcia wierzytelności. W toku wymiany pism, Starosta poinformował Naczelnika, że z uwagi na sytuację prawną w jakiej znajduje się Powiat nie może on jednoznacznie uznać zajęcia wierzytelności. Następnie pismem z dnia [...] października 2013 r. A.G. wezwał organ do przedstawienia propozycji ugodowego załatwienia sporu dotyczącego nadpłaty z tytułu nienależnie pobranej części opłat za wydanie kart pojazdów wraz z odsetkami, wskazując przy tym, że w przypadku zwłoki sprawa o zapłatę skierowana zostanie na drogę cywilnego postępowania sądowego. W odpowiedzi na w/w pismo organ poinformował A.G., że w chwili obecnej Starosta nie ma możliwości proponowania, czy też przyjmowania propozycji ugodowego zakończenia sprawy roszczeń zgłoszonych przez A.G. albowiem wierzytelność ta została w dniu [...] października 2013 r. zajęta przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Ponadto organ wskazał, że uznał w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego wierzytelność przysługującą A.G., a wynikającą z wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2012 r. W dniu 30 grudnia 2013 r. przed Sądem Rejonowym strony zawarły ugodę, na mocy której ustalone zostało, że A.G. nie będzie dochodził od Powiatu należności głównej w kwocie 247.350 zł z tytułu zwrotu części opłaty za wydanie 582 kart pojazdów stwierdzonej wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2012 r. w żadnym innym postępowaniu. Starosta zobowiązał się nadto zapłacić A.G. kwotę 70.000 zł tytułem odsetek za opóźnienie w zwrocie części opłaty za wydanie 582 kart pojazdów. W związku z zawarciem w/w ugody A.G. zrzekł się wszelkich roszczeń względem Starosty / Powiatu z tytułu zwrotu opłat za wydanie kart pojazdu i zobowiązał się nie dochodzić żadnych innych należności wynikających z nadpłaty za wydanie kart pojazdów wskazanych w pkt I wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim. Starosta stosownie do postanowień w/w ugody w dniu 30 grudnia 2013 r. wypłacił A.G. kwotę 70.000 zł. Jednocześnie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął decyzję o rozłożeniu A.G. zadłużenia na raty, przy czym raty te w okresie od stycznia 2014 do maja 2014 wynosiły zaledwie 600 zł, natomiast dopiero w czerwcu 2014 roku rata wynieść miała 316.823,42 zł. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 roku (data wpływu 14 kwietnia 2014 roku) A.G. wezwał Starostę do przekazania uznanej w ugodzie sądowej należności z tytułu nadpłaty kart pojazdu. W odpowiedzi na to pismo Starosta wskazał, że brak jest podstaw do wypłaty uznanej w ugodzie kwoty na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego - brak skutecznego zajęcia, jak i na rzecz A.G. - zrzeczenie się roszczenia. Po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2012 roku (tj. po 1 kwietnia 2014 roku) Starosta podjął działania w celu zrealizowania zajęcia dokonanego przez komornika skarbowego Urzędu Skarbowego i przekazania zajętej wierzytelności w kwocie 247.350 zł. Starosta otrzymał instrukcję, że konieczne jest oczekiwanie na kolejne zajęcie, które niewątpliwie nastąpi po 16 czerwca 2014 roku, wskutek niewykonania przez A.G. decyzji o ratalnej spłacie zobowiązań. W dniu 17 czerwca 2014 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego skierował do Starosty ponowne zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank. Starosta uznając dokonane zajęcie dokonał w dniu [...] lipca 2014 roku wypłaty na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego kwoty 247.350 zł. W dniu 18 sierpnia 2014 r. (data wpływu skargi złożonej bezpośrednio do Sądu) A.G. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę o wymierzenie grzywny Staroście w związku z niewykonaniem wyroku WSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 914/12. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż do dnia sporządzenia skargi organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku zwrotu części nadpłaconych i wskazanych w sentencji wyroku opłat. Zdaniem pełnomocnika skarżącego Starosta nie wykonując wyroku Sądu nie może powoływać się na ugodę z dnia [...] grudnia 2013 r., gdyż jego zdaniem cywilnoprawne roszczenie o zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu nie jest tożsame z obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa administracyjnego zwrotu nadpłaty za wydanie katy pojazdu. Ponadto stanął na stanowisku, iż sąd powszechny nie jest uprawniony do zatwierdzania ugody obejmującej wykonanie obowiązku administracyjnego, który został nałożony wyrokiem sądu administracyjnego. Zaznaczył, iż ugoda odnosiła się tylko do roszczenia cywilnego, którego skonkretyzowanie wynikało z wyroku sądu administracyjnego. Nadto zdaniem pełnomocnika obowiązek wynikający z wyroku sądu administracyjnego nie może podlegać ugodzie. Dodał, iż organ składał oświadczenie woli co do zajęcia dokonanego przez organ egzekucyjny wiedząc, iż zajęcie jest nieskuteczne. Wobec złożenia skargi bezpośrednio do Sądu, skarga w dniu 18 sierpnia 2014 r. została przekazana organowi celem udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt administracyjnych sprawy. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi wpłynęła do Sądu w dniu 22 września 2014 r. W odpowiedzi na skargę reprezentujący Starostę pełnomocnik profesjonalny wniósł o jej odrzucenie ewentualnie jej oddalenie. Po pierwsze pełnomocnik organu zwrócił uwagę na brak zachowania przez stronę skarżącą wymogu formalnego dotyczącego wezwania do wykonania wyroku stwierdzając, iż wezwanie z dnia [...] kwietnia 2014 r. wymogu tego nie spełnia. Odnosząc się zaś merytorycznie do treści skargi pełnomocnik stanął na stanowisku, że wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 grudnia 2012 r. został w całości zrealizowany, gdyż kwota podlegająca zajęciu przez organ egzekucyjny została mu przekazana zgodnie z ugodą sądową z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest przedwczesna i nie może być przedmiotem merytorycznego postępowania w sprawie. Podstawą wniesienia skargi w niniejszej sprawie jest art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. - stanowiący w § 1, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z przytoczonego przepisu wynika, że istnieją dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł wymierzyć organowi grzywnę. Po pierwsze po stronie organu musi istnieć stan niewykonania wyroku uwzględniającego skargę, po drugie strona przed wniesieniem skargi musi wezwać właściwy organ do wykonania tego wyroku. Przy czym spełnienie drugiej z wymienionych przesłanek stanowi o dopuszczalności wniesienia skargi. Oznacza to, że jeżeli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, to znaczy nie skierowała do właściwego organu pisemnego wezwania do wykonania wyroku, skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1208/11). Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie spełniła wskazanego powyżej wymogu formalnego określonego w treści art. 154 § 1 p.p.s.a. i przed złożeniem skargi do tutejszego Sądu nie wezwała organu – Starosty do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 grudnia 2012 r., II SA/Go 914/12. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego zawartym w treści skargi, za wezwanie takie zdaniem Sądu nie sposób uznać pisma z dnia [...] kwietnia 2014 r. (omyłkowo w nagłówku wpisano datę [...] kwietnia 2013 r.). Podkreślić należy, iż w/w pismo sporządzone zostało przez profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego skarżącego. Pismo to zatytułowane zostało jako ,,wezwanie do przekazania uznanej w ugodzie sądowej należności z tytułu nadpłaty kart pojazdu na konto Urzędu Skarbowego", a w jego treści strona skarżąca powołała się na postanowienia ugody sądowej z dnia [...] grudnia 2013 r. zawartej z organem. Powyższe wskazuje, iż wezwanie z dnia [...] kwietnia 2014 r. stanowiło w istocie wezwanie do wykonania ugody sądowej z dnia [...] grudnia 2013 r., a nie wezwanie do wykonania wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 grudnia 2012 r. w rozumieniu treści art. 154 § 1 p.p.s.a. Na marginesie dodać należy, iż nawet jeżeli wezwanie skarżącego z dnia [...] kwietnia 2014 r. skierowane do organu, uznać za wezwanie złożone w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. do wykonania przez organ wyroku w sprawie II SA/Go 914/12 to i tak prowadziłoby to do stwierdzenia, że wezwanie takie złożone zostało przez skarżącego przedwcześnie. Wskazać należy, iż wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 grudnia 2012 r. stał się prawomocny z dniem 1 kwietnia 2014 r., a akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia doręczone zostały organowi w dniu 18 czerwca 2014 r. Zatem wezwanie do wykonania wyroku, które wpłynęło do organu w dniu 14 kwietnia 2013 r., złożone zostało co prawda po dacie uprawomocnienia się wyroku, ale przed zwrotem organowi akt z prawomocnym wyrokiem. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż w orzecznictwie jak i doktrynie dominuje pogląd, że wezwanie do wykonania wyroku musi być skierowane do organu w odpowiednim przedziale czasowym – po zwrocie akt organowi wraz z prawomocnym wyrokiem, ale przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego nie jest zatem spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ przed doręczeniem mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Dopiero bowiem od tej daty zaczyna biec termin do załatwienia sprawy przez organ, co wynika wprost z treści 286 p.p.s.a., zgodnie z którym po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (§1), zaś termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (zob. np. postanowienie NSA z 23 września 2010 r., I OSK 1485/10, LEX nr 741550; wyrok NSA z 26 lutego 2008 r., I OSK 1529/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powołany wyżej przepis konstytuuje zasadę "realnej możliwości" wykonania wyroku sądowego. Organ musi bowiem dysponować aktami sprawy w sposób możliwy do podjęcia rozstrzygnięcia, a zatem aktami kompletnymi. Powyższe znajduje uzasadnienie również z uwagi na okoliczność, iż ocena prawna, którą organ obowiązany jest uwzględnić wynika z uzasadnienia orzeczenia i samo ogłoszenie wyroku nie pozwala jeszcze organowi na zastosowanie się do niej ( por. wyrok WSA w Warszawie z 3 marca 2008 r. IV SA/Wa 2566/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego stwierdzić należy, że procesowa przesłanka wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku nie jest spełniona, jeżeli strona skarżąca wezwała właściwy organ przed doręczeniem mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy (por. Tarno J., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lexis Nexis, Wydanie2, Warszawa 2006, str.354). Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż wobec niedochowania przez skarżącego warunku skutecznego wniesienia skargi skargę należało odrzucić yjako niedopuszczalną z innych powodów (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.).