II SA/Go 690/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie odmowy zawarcia kontraktu p o s t a n a w i a : oddalić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 9 października 2013 r. oddalił skargę A.W. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], w przedmiocie odmowy zawarcia kontraktu. Dnia 17 października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku A.W. wskazał, że jest osobą bezrobotną. Skarżący podał, że meszka u rodziców. Oświadczył, że kwotę pieniężną otrzymywaną z tytułu zasiłku dla bezrobotnych przeznacza na spłatę kredytów. W uzupełnieniu złożonego wniosku A.W. przedłożył wyciąg z rachunku bankowego. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżący z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. d p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy wskazać, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 września 2013 r. odmówił przyznania A.W. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zważyć trzeba, że w sprawie nie ujawniły się okoliczności świadczące o istotnym pogorszeniu się sytuacji materialnej skarżącego od chwili wydania wskazanego powyżej postanowienia. A.W. pobiera zasiłek dla bezrobotnych ([...] października 2013 r. otrzymał zasiłek w wysokości 711,48 zł). Nie można również pominąć, że skarżący mieszka u rodziców, a zatem nie ponosi istotnych kosztów utrzymania mieszkania. Zważyć również trzeba, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek oraz oszczędności. A.W. jest współposiadaczem rachunku bankowego. Z przedłożonego wyciągu wynika, że saldo rachunku na dzień [...] października 2013 r. wynosi 628,38 zł. Należy zauważyć, że w okresie [...] października 2013 r. skarżący wypłacił z rachunku bankowego 9.000 zł. A.W. nie wykazał nadzwyczajnych okoliczności, które jednoznacznie świadczyłyby o braku możliwości pokrycia kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika. W orzecznictwie wskazuje się, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). W literaturze przedmiotu również zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Konstatując należy stwierdzić, że A.W. nie wykazał, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.