II SA/Go 691/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-09-14

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Grażyna Staniszewska, Anna Juszczyk - Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione z winy umyślnej, która nie kontynuuje nauki, może ubiegać się o przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki na podstawie przepisów o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że prawomocne skazanie za przestępstwo popełnione z winy umyślnej, a także brak kontynuowania nauki, stanowią podstawę do odmowy przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Pomoc ta jest ukierunkowana na wsparcie w nauce, a nie na doraźne zaspokojenie potrzeb bytowych, a jej przyznanie wymaga spełnienia określonych warunków, w tym braku skazania za umyślne przestępstwo i kontynuowania edukacji.
Stan faktyczny
T.Z. złożył wniosek o przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na fakt tymczasowego aresztowania i prawomocnego skazania T.Z. za przestępstwo popełnione z winy umyślnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. T.Z. wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi T.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa przyznania pomocy na kontynuowanie nauki oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] maja 2002r. T.Z. zwrócił się o przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Decyzją z dnia [...] marca 2004r. nr [...] działający z upoważnienia Starosty Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, odmówił przyznania T.Z. pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Decyzja organu administracyjnego oparta została na art. 33p ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (DZ.U. z 1998r. nr 64 poz. 414 ze zm.) w związku z par. 14 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2001 r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie dla pełnoletnich osób z rodzin zastępczych oraz osób opuszczających niektóre typy placówek opiekuńczo -wychowawczych i domów opieki społecznej, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich i specjalne ośrodki szkolno - wychowawcze (DZ.U. z2001r. Nr 120, poz. 1293) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że od dnia [...] kwietnia 2000r.-przez okres ponad dwóch lat – T.Z. przebywał w Zakładzie Poprawczym. Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania stronie pomocy finansowej na kontynuowanie nauki, T.Z. został tymczasowo aresztowany w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 158 par. 3 k.k. tj. udział w pobiciu ze skutkiem śmiertelnym. Wyrokiem z dnia [...] września 2003r. sygn. akt II K 298/02 Sąd Okręgowy skazał T.Z. na karę 4 lat pozbawienia wolności, którą odbywa od dnia [...] października 2002r. Ze względu na to, że strona została skazana za czyn popełniony z winy umyślnej, organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] maja 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu odwoławczego została oparta na art. 88 i 89 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (DZ.U. z 2004r. Nr 64 poz. 593) oraz art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie organu II instancji decyzja organu I instancji była prawidłowa, ponieważ w myśl obowiązujących przepisów fakt skazania za przestępstwo popełnione z winy umyślnej może być podstawą odmowy przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie. T.Z. wniósł skargę. W skardze strona stwierdza, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 par, 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 par. 2 ww. ustawy, który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega więc na badaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy zauważyć, że decyzja organu I instancji wydana została pod rządami ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (DZ.U. z 1998r. Nr 64 po. 414), która utraciła moc obowiązującą z dniem 30 kwietnia 2004r., natomiast decyzja organu II instancji wydana została według przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (DZ.U. z 2004r. Nr 64 poz. 593), które weszła w życie z dniem 1 maja 2004r. Pomiędzy datami wydania decyzji organu I i II instancji nastąpiła zmiana przepisów, będących podstawą orzekania w sprawie. Zaskarżona decyzja organu II instancji, utrzymująca w mocy decyzję I instancji, wydana została według przepisów ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r.. Rozstrzygnięcie organu II instancji, zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym jest zgodne z przepisami prawa. Zgodnie z art. 150 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tej ustawy. Ponieważ sprawa administracyjna wszczęta na skutek wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2002r. i do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 2004r., nie została zakończona, dlatego należało zastosować przepisy tej ustawy. Również z orzecznictwa sądowego, ukształtowanego na tle art. 138 k.p.a. wynika, że przy rozpatrywaniu sprawy przez organ odwoławczy, organ ten ma obowiązek uwzględnienia wszelkich zmian w stanie faktycznym i prawnym jakie zaszły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Bezspornym jest w sprawie, że wyrokiem z dnia [...] września 2003r. T.Z. został skazany za przestępstwo popełnione z winy umyślnej, przy czym odbywanie orzeczonej za ten czyn karę pozbawienia wolności rozpoczął w dniu [...] października 2002r. Zgodnie z art. 33p ust. 1 pkt 2 osoba, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej, oraz osoba pełnoletnia opuszczająca niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej oraz schroniska dla nieletnich, zakłady poprawcze i specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem poprzez pracę socjalną, a także pomocą pieniężną na kontynuowanie nauki. Koniecznym warunkiem przyznania pomocy na kontynuowanie nauki, jest właśnie kontynuowanie nauki gimnazjum, szkole ponadpodstawowej, szkole ponadgimnazjalnej lub szkole wyższej. Fakt niekontynuowania nauki w ww. placówkach oświatowych dyskwalifikuje daną osobę w otrzymaniu tej formy pomocy, gdyż jest to wsparcie ukierunkowane na konkretny cel. Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki ma na celu wsparcie osoby w wysiłkach zmierzających do polepszenia jej sytuacji życiowej, poprzez osiągnięcie kolejnych szczebli nauki. Nie jest to pomoc ukierunkowania na doraźne polepszenie sytuacji finansowej oraz zaspokojenie bieżących potrzeb bytowych. Skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione z winy umyślnej może być podstawą odmowy przyznania świadczenia (par. 14 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2001 r.). Skarżący nie spełniał warunków do otrzymania wnioskowanej pomocy pieniężnej, bowiem przede wszystkim po opuszczeniu Zakładu Poprawczego nie podjął nauki, a następnie został tymczasowo aresztowany i prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa z winy umyślnej. A zatem nie zachodziły okoliczności faktyczne, które uzasadniałyby przyznanie tej formy pomocy. Również w świetle przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, uregulowania dotyczące pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki dla osoby opuszczającej zakład poprawczy, uzależniają przyznanie tego świadczenia od kontynuowania nauki, a skazanie za przestępstwo popełnione z winy umyślnej może być podstawą odmowy tej formy pomocy. Ponieważ skarżący nie podjął nauki, nie było zatem podstaw faktycznych do przyznania wnioskowanego świadczenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło