II SA/Go 697/08

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-11-14

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał bardzo trudną sytuację materialną, w tym brak dochodów i bezrobocie żony, a także niepełnosprawność i znaczne wydatki na leki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący przedstawił dowody na swoją bardzo trudną sytuację materialną, w tym brak dochodów, bezrobocie żony, własną niepełnosprawność i wysokie wydatki na leki, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W odpowiedzi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uzasadniając go swoją niepełnosprawnością (zawał serca, udar mózgu), brakiem dochodów oraz bezrobociem żony. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENlE Dnia 14 listopada 2008 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 października 2008 r. M.K. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 zł. Wezwanie zostało doręczone w dniu 30 października 2008 r. a 7 listopada 2008 r. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą niepełnoprawną (przebył zawał serca i udar mózgu). M.K. oświadczył, że nie posiada w chwili obecnej żadnych świadczeń. Skarżący wskazał, że jego żona otrzymywała wynagrodzenie w kwocie 800 zł a obecnie jest bezrobotna. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów Sygn. akt II SA/Go 697/08 związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez M.K. świadczą o jego bardzo trudnej sytuacji materialnej. Skarżący nie posiada dochodu, jego żona jest obecnie osobą bezrobotną. Nadto skarżący jest osobą niepełnosprawną i ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego w przedmiocie jego sytuacji majątkowej. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło