II SA/Go 698/07

Referendarz Sadowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Jarosław Piątek (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania nałożonych obowiązków p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, pełnomocnik [...] wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1528 zł (netto), jest osobą w podeszłym wieku (79 lat), bardzo schorowaną (przebyła udar mózgu, dwa zawały serca). Pełnomocnik podała, iż koszty utrzymania domu jednorodzinnego, który wymaga remontu, wynoszą około 400 zł. W dniu 23 listopada 2007 r. został złożony przez [...] urzędowy formularz PPF. Skarżąca oświadczyła, iż na leczenie i lekarstwa przeznacza miesięcznie około 500-600 zł. Do formularza zostały dołączone rachunki związane z eksploatacją mieszkania. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, iż J.W. jest osobą w podeszłym wieku, bardzo schorowaną. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie może zatem budzić wątpliwości, iż skarżąca ponosi znaczne koszty leczenia oraz zakupu lekarstw (500- 600 zł miesięcznie). Nadto zamieszkuje w domu który poza bieżącymi kosztami utrzymania (około 400 zł miesięcznie) wymaga nakładów finansowych na poczet remontu. J.W. nie posiada oszczędności ani majątku. Z tych względów uznano, iż posiadany dochód w wysokości 1.528,79 zł (netto) pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej. Tym samym uznano, iż pokrycie wpisu od skargi w wysokości 500 zł przekracza możliwości finansowe J. W. Reasumując należy uznać, iż wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.