II SA/Go 7/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K.S. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r., znak [...] Wójt Gminy [...], po rozpoznaniu wniosku K.S., odmówił dokonania zmiany decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] r., dotyczącej terminu usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zlokalizowanego na terenie działki o nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...], tj. do dnia 14 stycznia 2023 r. Od powyższej decyzji K.S., reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. E.K., wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Odwołanie to zostało wniesione przesyłką poleconą za pośrednictwem operatora pocztowego. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, iż zaskarżona decyzja Wójta Gminy [...] została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 30 czerwca 2023 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru. Od dnia następnego, tzn. od 1 lipca 2023 r. rozpoczął dla strony bieg terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, który upływał z dniem 14 lipca 2023 r. Strona wniosła odwołanie datowane na 14 lipca 2023 r. w dniu 17 lipca 2023 r., co bezspornie wynika z daty pieczęci na kopercie, w której znajdowało się odwołanie. Wniesienie odwołania nastąpiło zatem z uchybieniem czternastodniowego terminu, który upłynął z dniem 14 lipca 2023 r. o godz. 24.00. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. za koniec terminu uważa się upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni do wniesienia odwołania, bez uwzględnienia dnia, w którym nastąpiło doręczenie decyzji. Z dniem 15 lipca 2023 r. w/w decyzja stała się ostateczna. Strona została prawidłowo pouczona przez organ I instancji o prawie do wniesienia odwołania oraz przysługującym terminie na dokonanie przedmiotowej czynności. Składając odwołanie strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu dla tej czynności, wobec czego Kolegium zobowiązane było wydać orzeczenie na podstawie art. 134 k.p.a. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów państwa i poczynienie sprzecznych ustaleń, iż odwołanie od decyzji nie zostało nadane z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia, a w konsekwencji błędne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; b) art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. przez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na błędne przyjęcie, iż pełnomocnik skarżącego mimo wskazanej daty w treści odwołania, tj. 14 lipca 2023 r. nadał odwołanie od decyzji w placówce pocztowej w dniu 17 lipca 2023 r. w sytuacji, w której: - w przedmiotowej sprawie kolejno w dniach 14 lipca 2023 r. oraz 17 lipca 2023 r. nadawane były w placówkach pocztowych dwa środki zaskarżenia, tj. przedmiotowe odwołanie w dniu 14 lipca 2023 r. oraz zażalenie na postanowienie oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego w dniu 17 lipca 2023 r., o czym świadczy treść w/w zażalenia, załączona do niniejszej skargi kserokopia książki nadawczej oraz wydruk śledzenia przesyłek; - organ I instancji, w pismach z dnia [...] lipca 2023 r. kierowanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazał, że zarówno zażalenie jak i odwołanie zostało wysłane w terminie w dniu 17 lipca 2023 r., co stoi w sprzeczności z datami wskazanymi w książce nadawczej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż pełnomocnik skarżącego w niniejszym postępowaniu wystosował dwa środki zaskarżenia, opatrzone tą samą sygnaturą i kierowane do tego samego organu I instancji kolejno w dniach 14 lipca 2023 r. (piątek) i 17 lipca 2023 r. (poniedziałek) – tzn. przedmiotowe odwołanie, nadane w placówce pocztowej z zachowaniem 14-dniowego terminu w dniu 14 lipca 2023 r., ale również zażalenie na postanowienie oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego, nadane z zachowaniem 7-dniowego terminu w dniu 17 lipca 2023 r. Potwierdzają to daty każdego z tych środków zaskarżenia, ale przede wszystkim kserokopia książki nadawczej załączona do skargi oraz wydruk śledzenia przesyłek. Za krzywdzące, a co najmniej zbyt daleko idące, należy zdaniem strony skarżącej uznać twierdzenia, iż profesjonalny pełnomocnik wniósł odwołanie datowane na dzień 14 lipca 2023 r. dopiero 17 lipca 2023 r. Pełnomocnik w tej ostatniej dacie nadał w placówce pocztowej zażalenie, a nie przedmiotowe odwołanie. Reguły wynikające z art. 8 § 1 k.p.a. w pierwszej kolejności nakładają na organ prowadzący postępowanie istotne obowiązki rzutujące na sposób prowadzonych postępowań – organy powinny postępować w sposób przejrzysty, uczciwy i sprawiedliwy. Stwierdzenie uchybienia terminu w sytuacji, w której w jednej sprawie wystosowane zostały dwa środki zaskarżenia w następujących po sobie dniach i dodatkowo wskazanie, iż odwołanie znajdowało się w kopercie z datą 17 lipca 2023 r., w której to kopercie wbrew twierdzeniom organu znajdowało się zażalenie, wskazanego zaufania do organu nie pogłębia. Co więcej, sposób prowadzenia postępowania oraz wydane postanowienie pozbawia stronę prawa do rozpatrzenia odwołania, nadanego w placówce pocztowej w 14-dniowym, przewidzianym ustawą terminie. Aktualnie, z uwagi na poczynania organu, strona nie ma również możliwości złożenia ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu, a takowego na etapie odwołania nie złożyła, bowiem pełnomocnik dochował terminu na jego złożenie – nie było zatem podstaw do wystosowania takiego wniosku. Kierując się twierdzeniami organu II instancji, iż profesjonalny pełnomocnik odwołanie datowane na 14 lipca 2023 r. nadał w placówce pocztowej w dniu 17 lipca 2023 r., można w tożsamy sposób uznać, iż w sytuacji, w której do organu I instancji wpłynęły dwa środki zaskarżenia w następujących po sobie dniach, to pracownik organu odpowiedzialny za obieg korespondencji przypisał błędnie koperty do pism, które wpłynęły. Okoliczności te nie mogą przemawiać na niekorzyść strony, która nie może z tego tytułu ponosić ujemnych konsekwencji dla swoich praw. Powyższe twierdzenia znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w sprawie (kserokopia książki nadawczej, wydruki śledzenia przesyłek, pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2023 r.). W pismach tych organ wskazuje, że zarówno odwołanie jak i zażalenie zostało wysłane w terminie w dniu 17 lipca 2023 r. w sytuacji, w której inna okoliczność wynika z potwierdzeń nadania przesyłek. Nadto organ weryfikując wpływ środków zaskarżenia nie wskazałby w piśmie kierowanym do organu II instancji, że środek zaskarżenia został nadany w terminie, jeżeli w rzeczywistości terminowym nie był. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Skarga okazała się zasadna. Przysługujące stronie odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym stanowi art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. W myśl art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni (art. 57 § 4 k.p.a.). Termin uważa się za zachowany m.in. w sytuacji, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, iż odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...], datowane na 14 lipca 2023 r., zostało nadane przesyłką poleconą za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 17 lipca 2023 r. Podstawą takiego ustalenia był fakt, iż do przedmiotowego odwołania została załączona koperta, na której widniał stempel pocztowy z datą 17 lipca 2023 r., a także pismo organu I instancji z dnia [...] lipca 2023 r. stwierdzające, iż przedmiotowe odwołanie zostało wysłane w terminie, dnia 17 lipca 2023 r. Jednakże załączona do skargi dokumentacja przeczy powyższym ustaleniom. Przede wszystkim z załączonego odpisu książki nadawczej wynika, że w dniach 14 i 17 lipca 2023 r. do Wójta Gminy [...] z kancelarii pełnomocnika skarżącego wysłano dwie przesyłki o numerach kolejno: [...] (przesyłka polecona nadana 14 lipca 2023 r.) oraz [...] (przesyłka polecona z 17 lipca 2023 r.). Z załączonych wydruków śledzenia przesyłek ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. wynika nadto, iż pierwsza przesyłka (tzn. nadana 14 lipca 2023 r. o numerze [...]) została doręczona adresatowi w dniu 17 lipca 2023 r., natomiast druga przesyłka (tzn. nadana 17 lipca 2023 r. o numerze [...]) została doręczona adresatowi w dniu 18 lipca 2023 r. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych sprawy, do wniesionego w niniejszej sprawie odwołania, na którego pierwszej stronie widnieje prezentata organu I instancji z datą 17 lipca 2023 r., dołączona została koperta z ze stemplem nadawczym opatrzonym datą 17 lipca 2023 r. oraz z naklejonym numerem przesyłki poleconej nr [...]. Przedmiotowe odwołanie nie mogło zostać nadane w dołączonej do niego kopercie, gdyż na pierwszej stronie tego odwołania widnieje prezentata organu I instancji z datą 17 lipca 2023 r., podczas gdy z wydruku śledzenia przesyłek wynika, iż przesyłka o numerze [...] dotarła do adresata nie 17 lipca, lecz 18 lipca 2023 r. Z powyższego wynika, że koperta dołączona do odwołania od decyzji organu I instancji nie jest tą kopertą, w której to odwołanie nadano – innymi słowy, że do przedmiotowego odwołania została dołączona koperta od innej przesyłki (pełnomocnik skarżącego wskazuje, że była to przesyłka z 17 lipca 2023 r., zawierająca zażalenie na postanowienie Wójta wydane w postępowaniu egzekucyjnym). Co więcej, z załączonego do skargi przez pełnomocnika odpisu książki nadawczej oraz wydruku śledzenia przesyłek wynika, iż przesyłka nr [...], nadana do Wójta Gminy [...] 14 lipca 2023 r. (tzn. w ostatnim dniu terminu na wniesienie przedmiotowego odwołania), dotarła do adresata 17 lipca 2023 r., a więc w dniu odpowiadającym prezentacie organu I instancji na odwołaniu. Powyższe pozwala na wysnucie wniosku, iż do zaistniałej pomyłki w przyporządkowaniu kopert odpowiadającym im pismom doszło nie tyle po stronie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co najprawdopodobniej po stronie organu I instancji, nie zmienia to jednak faktu, iż w zaistniałych okolicznościach sprawy przepis art. 134 k.p.a. został wobec skarżącego zastosowany błędnie. Organ odwoławczy stwierdził bowiem uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które – jak wskazuje dokumentacja załączona do skargi – nie zostało nadane w dacie 17 lipca 2023 r. W konsekwencji zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze będzie zobowiązane – mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację – wezwać organ I instancji do wyjaśnienia okoliczności związanych z przyporządkowaniem pism nadanych 14 i 17 lipca 2023 r. odpowiadającym im kopertom z numerami przesyłek poleconych [...] i [...], ewentualnie do przedłożenia koperty, w której nadano przesyłkę nr [...], w razie konieczności również odpisów stosownych kart książki korespondencji organu I instancji z lipca 2023 r., a następnie ponownie poddać ocenie terminowość wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. (art. 153 p.p.s.a.). Zawarte w pkt II sentencji wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.), a także w treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę złożyła się również opłata skarbowa od złożonego przez skarżącego dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.