II SA/Go 70/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA ANNA Juszczyk - Wiśniewska, Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 grudnia 2005 przy udziale sprawy ze skargi W.S. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Zasiłek celowy Oddalono skargę - 2 - Sygn. akt II SA/Go 70/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją administracyjną z [...] października 2003r. Nr [...] - Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania W.S. świadczeń z pomocy społecznej w miesiącu kwietniu 2003r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 6 ust. 1a, art. 43 ust. 1 ustawy z 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2003r. pracownicy socjalni udali się pod adres klienta. Zainteresowanego spotkali w drodze do jego domu. Po poinformowaniu o celu wizyty i odmowie pożyczenia pieniędzy W.S. podniesionym głosem zaczął obrażać pracowników używając słów niecenzuralnych i obraźliwych. Jednocześnie stanowczo odmówił udzielenia informacji do wywiadu i poinformował, że nie życzy sobie wizyt pracowników socjalnych w swoim domu. W dniu [...].08.2003r. Ośrodek wystosował do W.S. pismo nr [...] z prośbą o ustalenie terminu spotkania. W.S. nie odpowiedział na pismo. W dniu [...].09.2003r. pracownicy socjalni nie mieli możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu nieobecności zainteresowanego w miejscu zamieszkania. Ponownie z dniu [...].09.2003r. dwaj pracownicy socjalni udali się pod adres zamieszkania W.S. w celu przeprowadzenia niezbędnego wywiadu środowiskowego. Niestety nikogo nie zastali w domu. W dniu [...].09.2003r. pracownicy socjalni złożyli po raz kolejny wizytę w domu W.S. i po raz kolejny bezskutecznie. Pan S. podczas spotkania skupił się głównie na krytykowaniu druku wniosku o udzielenie pomocy i druku poświadczającego status osoby bezrobotnej. Powrócił do 1996r. zarzucając pracownikom socjalnym, że był nieprawidłowo obsłużony żądając z tego tytułu wyrównania szkód finansowych. W związku z tym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i nie wyraził zgody na sporządzenie wywiadu. Stwierdził jednocześnie, że ze swoją sytuacją bytową jakoś sobie poradzi. W.S. nie zgodził się z powołaną decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej. Odwołujący się wniósł o uchylenie pierwszoinstancyjnego - 3 - rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania W.S. wskazał, że organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał nieprawdę. Stwierdził, że w czasie spotkania z pracownikami socjalnymi na ulicy nie zachowywał się tak, jak opisano to w decyzji. Wskazał, że prawdą jest to, że żąda przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jaki nie był z nim przeprowadzony od [...].08.1996r. , ponieważ pracownik socjalny B.D. bezprawnie pozbawiła go w dniu [...].08.1996r. prawa do świadczeń z pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] listopada 2003r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że kluczową rolę w postępowaniu dowodowym w sprawach z pomocy społecznej odgrywa wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja, dokonywana nie rzadziej niż co 6 miesięcy. Nadto z mocy art. 1 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej – osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązane są do współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że z treścią powyższego przepisu koresponduje art. 6 ust. 1a ustawy, na mocy którego organ I instancji w przypadku braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji może odmówić świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz treść art. 43 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej stanowiącego, że w przypadku, gdy dana osoba lub rodzina ubiegająca się o pomoc, nie wyrażą zgody na zbieranie danych osobowych w zakresie ustalonym przepisami ustawy, kierownik ośrodka pomocy społecznej może wydać decyzję odmawiającą przyznania świadczenia. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że organ I instancji wielokrotnie podejmował próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania W.S., co w szczególności znalazło wyraz w adnotacji urzędowej z dnia [...] sierpnia 2003r. oraz z [...] września 2003r. Z treści tych adnotacji wynika, że W.S. nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Za istotny dowód w sprawie z którego wynika, że W.S. z własnej woli odmawia współdziałania z pracownikiem socjalnym na rzecz poprawy swojej sytuacji życiowej oraz nie wyraża zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, a co za tym idzie dokonania przez organ pomocy społecznych koniecznych ustaleń faktycznych – jest brak odpowiedzi na prawidłowo doręczone pismo z [...] sierpnia 2003r. w sprawie wskazania terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Także z treści pisma W.S. z [...] października 2003r. skierowanego do organu I instancji w związku z - 4- doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz pouczeniem o prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów w sprawie – Pan S. nie skorzystał z tego uprawnienia i nie zapoznał się z zebranym materiałem a jedynie w przedmiotowym piśmie wniósł o rozpoznanie wniosków, które zostały już rozstrzygnięte stosownymi decyzjami organu. Organ II instancji stwierdził, że przy ocenie okoliczności sprawy organ I instancji nie przekroczył granic uznania obowiązującego prawa tak procesowego jaki i materialnego i stosownie do tej oceny odmówił przyznania pomocy. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W.S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu nieprzeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego wg cz.I i cz.IV ani też nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia przyczyn występowania o pomoc, sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej, ani też jego potrzeb i oczekiwań. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że istotnym jest przeprowadzenie dowodu na okoliczność ustalenia przyczyn notorycznego odmawiania pomocy przez Ośrodek Pomocy Społecznej, oczerniania go i jego syna, stosowania nielegalnych procedur postępowania o świadczenia pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Osoba zwracająca się o pomoc, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ) powinna zdawać sobie sprawę, że nie każda trudna sytuacja życiowa wnioskodawcy, taką pomoc uzasadnia, gdyż celem pomocy społecznej jest zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. ( art. 2 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o pomocy społecznej ). Tak więc organy zajmujące się pomocą społeczną, muszą postępować w taki sposób, który narzuca im przepis ustawy oraz przepisy wykonawcze do niej. Muszą między innymi ustalić w postaci wywiadu środowiskowego, czy sytuacja życiowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie pomocy finansowej czy rzeczowej. - 5 - Zgodnie z art. 43 ust. 3 b ustawy o pomocy społecznej, który słusznie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w przypadku, gdy osoba lub rodzina ubiegająca się o pomoc, nie wyrażą zgody na zbieranie danych osobowych w zakresie ustalonym przepisami ustawy, kierownik ośrodka pomocy społecznej może wydać decyzję odmawiającą przyznania pomocy. Przepis ten określa samoistną przesłankę do odmowy przyznania świadczenia. Jest on możliwy do wykorzystania, gdy osoba ubiegająca się o pomoc nie będzie chciała podać tych informacji dotyczących danych osobowych, które będą niezbędne do ustalenia, czy dana osoba spełnia wymogi do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej. Takimi danymi są informacje o sytuacji rodzinnej, osobistej, dochodowej i majątkowej osoby ubiegającej się o pomoc. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że skarżący odmawiał przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego, oraz nie odpowiadał na wezwania organu pomocy społecznej w sprawie wskazania terminu przeprowadzenia z nim wywiadu. Skarżący czyniąc to nie wyraził zgody na zbieranie danych osobowych. Prezentowanie przez skarżącego takiej postawy, zezwalało organom na odmowę przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Z tych powodów na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), skargę należało oddalić. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ). A. Juszczyk – Wiśniewska I. Fornalik M. Ruszyński