II SA/Go 70/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-05-07
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Marek Szumilas, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego zajmujące stanowisko w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej, które nie odnosi się do wszystkich podniesionych zarzutów, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu egzekucyjnego, które nie odnosi się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez stronę, narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W takiej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd oddalił skargę, uznając, że samo postanowienie organu odwoławczego było prawidłowe, a zarzuty skarżącego dotyczące innych postępowań lub wyłączenia organu były niezasadne w kontekście przedmiotu sprawy.Stan faktyczny
H.D. zgłosił zarzuty wobec egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) uznał zarzuty za bezzasadne, nie odnosząc się jednak do wszystkich podniesionych kwestii. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił postanowienie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. H.D. zaskarżył postanowienie WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając naruszenie przepisów postępowania i inne uchybienia. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi H.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego M.K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, zwiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.
Pismem z dnia [...] października 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako wierzyciela, o zajęcie stanowiska w zakresie zarzutów zgłoszonych przez H.D. wobec egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]. Pismo to wpłynęło do PINB w dniu 27 października 2014 r.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej jako "u.p.e.a."), zajął stanowisko w sprawie zarzutów H.D. dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej służącej doprowadzeniu do wykonania przez H.D. obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego – budynku warsztatu o wymiarach:
5,8 m x
10,8 m i wysokości od
3,2 m do
3,5 m, zlokalizowanego na terenie działek o numerach ewidencyjnych gruntu [...] położonych w [...], uznając je za bezzasadne. W uzasadnieniu postanowienia, wierzyciel odnosząc się do zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów opartych na treści art. 33 § 1 pkt 4 i 10 u.p.e.a. wyjaśnił, że osobę zobowiązanego wskazano zgodnie z treścią decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], stąd wskazano jedynie H.D., pomijając współwłaściciela nieruchomości J.D.. Nadto wierzyciel wskazał, iż w jego ocenie wystawiony tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a.
Wnosząc zażalenie na postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. H.D. zarzucił mu naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z nieodniesieniem się do zarzutów sformułowanych wobec wystawionego tytułu wykonawczego w oparciu o przepisy art. 33 § 1 pkt 4, art. 27 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 27 c u.p.e.a. W zażaleniu strona wniosła również o wyłączenie E.G. oraz A.H. od rozpatrzenia sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wyjaśniając, że zarówno z sentencji tego orzeczenia, jak i z jego uzasadnienia wynika, że wierzyciel nie odnosi się do zarzutów H.D. dotyczących egzekucji administracyjnej niezapłaconej grzywny w celu przymuszenia lecz zarzutów odnośnie egzekucji administracyjnej braku wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego. Tym samym wierzyciel nie zajął stanowiska wobec zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w piśmie z dnia [...] października 2014 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego. W ocenienie organu odwoławczego zatem nie załatwiono formalnie i merytorycznie przedmiotowego zagadnienia.
Powyższe zaś stanowi o naruszeniu przez organ I instancji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co z kolei powoduje, że na podstawie art. 138 § 2 w zw. art. 144 kpa podlega ono uchyleniu w całości, a sprawa podlega przekazaniu do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji niezależnie od treści zażalenia wniesionego przez zobowiązanego.
Wnosząc skargę H.D. zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 ust 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80 § 1 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – dalej jako "kpa") poprzez wybiórczo - nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, przez brak doręczenia całości akt z postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego z naruszeniem art. 33 pkt 4 , art. 27 § 1 pkt. 2 i 3, art. 27c, art. 40 § 2 w zw. z art. 41 § 1, art. 45 § 1 i art. 122 § 1 u.p.e.a. czego dokonała T.S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako wierzyciel i jednocześnie organ egzekucyjny (art. 26 § 4 u.p.e.a. ),
2) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa poprzez uchylanie się A.H. w przekazaniu wniosku o jej wyłączenie od udziału w sprawie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o co wnosi Skarżący w zażaleniu z dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie art. 24 § 3 kpa,
3) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez obejście prawa czyli zacierania śladów toczącego się aktualnie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi H.D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...],
4) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i w związku z art. 40 § 2 i art. 41 § 1 ustawy poprzez obejście prawa, czyli zacierania śladów toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym Zamiejscowy Wydział Cywilny z powództwa J.D. przeciwko Skarbowi Państwa - Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w osobie T.S. te o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji (art. 841 i 842 kpc).
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wyznaczony na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego – r. pr M.K. (postanowienie z dnia [...] marca 2015 r., pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia [...] marca 2015 r. ) w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. podtrzymał wnioski i zarzuty skargi wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik złożył oświadczenie, że skarżący nie uiścił kosztów pomocy prawnej w całości ani w części.
Na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał dotychczas składane w sprawie zarzuty, wnosząc jednocześnie, na prośbę skarżącego zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) polegające na nie przekazaniu do akt wszystkich dokumentów wnoszonych przez skarżącego, wyjaśniając jednocześnie, że skarżący nie wskazał jakich pism zarzut ten dotyczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.
Prawo zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powstaje z dniem doręczenia zobowiązanemu – przez organ egzekucyjny – tytułu wykonawczego ( art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), i ograniczone jest siedmiodniowym terminem zawitym. Zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Postępowanie w sprawie stanowiska wierzyciela dot. wniesionych zarzutów ma charakter wpadkowy i jest formalnie postępowaniem odrębnym wobec głównego postępowania egzekucyjnego. Z kolei zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności zaznaczyć należy relację pomiędzy postępowaniami, o których pisze w swoich pismach skarżący. Pierwotnie wydana decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. [...] nakazująca H.D. rozbiórkę obiektu budowlanego stanowiła podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, w ramach którego wydane zostało postanowienie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zgodnie zaś z art. 124 § 1 u.p.e.a. nałożone w drodze ostatecznego postanowienia grzywny w celu przymuszenia, nie uiszczone przez zobowiązanego, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych wynikającym z u.p.e.a. Tym samym na tym etapie dochodzi do formalnego oderwania się obowiązku "uiszczenia grzywny w celu przymuszenia" od pierwotnego obowiązku o charakterze niepieniężnym podlegającego egzekucji administracyjnej. Postępowanie w sprawie egzekucji grzywny w celu przymuszenia – w przypadku nieuiszczenia tej należności - ma swój niezależny byt, uzasadniony istnieniem w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postępowanie to trwać będzie do czasu uiszczenia przez zobowiązanego orzeczonej należności bądź do czasu ostatecznego wyeliminowania z obrotu prawnego w odrębnym trybie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Jednocześnie postępowania prowadzone w różnym trybie, w tym w trybach nadzwyczajnych, dotyczące obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nie mają bezpośredniego wpływu na postępowanie egzekucyjne w sprawie orzeczonego obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia. Wprawdzie istnieje teoretycznie możliwość, że wyniku takiego postępowania decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, co stanowić będzie podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego tego niepieniężnego obowiązku, a w konsekwencji na podstawie art. 125 u.p.e.a. doprowadzić może do umorzenia nieziszczonej lub nieściągniętej grzywny, co z kolei prowadzić będzie do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie obowiązku o charakterze pieniężnym – uiszczenia grzywny w celu przymuszenia. Jednakże dopiero ostateczne orzeczenie o umorzeniu tej grzywny w celu przymuszenia będzie miało wpływ na byt postępowania egzekucyjnego, w ramach którego wniesione zostały zarzuty, co do których wydane zostało zaskarżone postanowienie. Z taką sytuacją jednak w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. W niniejszej sprawie w podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowił wystawiony tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], wystawiony w związku z niedopełnieniem przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z ostatecznego postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia (do wykonania obowiązku z decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2010 r. [...] nakazującej H.D. rozbiórkę obiektu budowlanego). Tym samym, co należy podkreślić - postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] jest postępowaniem odrębnym (nie pozostającym w związku bezpośrednim) wobec postępowania egzekucyjnego obowiązku z decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2010 r. [...]. Zatem egzekwowany w zakwestionowanym zarzutami H.D. postępowaniu egzekucyjnym obowiązek administracyjny sprowadzał się do uiszczenia orzeczonej uprzednio grzywny w celu przymuszenia. Dla istoty tego postępowania egzekucyjnego postępowanie nadzwyczajne prowadzone wobec decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2010 r. [...] (nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego) nie ma znaczenia. Na marginesie jedynie można wskazać, że chwili orzekania przez organy obu instancji w niniejszej sprawie decyzja ta pozostawała w obrocie prawnym, miała charakter ostateczny, wiążący tak dla stron postępowania jak i organów administracji publicznej i podlegała egzekucji administracyjnej. Tymczasem Sąd rozpatrując skargę na postanowienie wydane w ramach postępowania administracyjnego czy też egzekucyjnego bada zgodność tego aktu administracyjnego na dzień jego wydania.
Ponadto, jak już zaznaczono, postępowanie w sprawie wyrażenia stanowiska przez wierzyciela wobec wniesionych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnym, jest formalnie odrębnym, wpadkowym postępowaniem wobec postępowania egzekucyjnego dot. nieuiszczonej grzywny w celu przymuszenia. Wniosek ten ma zasadnicze znaczenie zarówno dla wyznaczenia granic niniejszej sprawy, w ramach których kontrolę przeprowadza tutejszy Sąd, jak również determinuje zakres dokumentacji dot. tego postępowania.
Przedmiot postępowania jest tu zatem oznaczony wąsko i dotyczy jedynie postępowania wpadkowego, zaistniałego obok postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2014r. Tym samym prowadzenie postępowania przed Sądem Rejonowym Zamiejscowy Wydział Cywilny z powództwa J.D. przeciwko Skarbowi Państwa - Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w osobie T.S. o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji (art. 841 i 842 kpc), czy też postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi H.D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...], jako nie pozostające w bezpośrednim związku z przedmiotem niniejszego postępowania nie mają dla niniejszej sprawy znaczenia. Stąd też dokumentacja administracyjna dotycząca tych wszystkich postępowań nie była niezbędna dla przeprowadzenia niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. podstawę sądowej kontroli stanowią akta administracyjne dotyczące sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem, a więc w niniejszej sprawie dot. stanowiska wierzyciela w zakresie egzekwowanego obowiązku. Dokumentację przekazaną przez organy administracyjne w niniejszej sprawie, zawierającą wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego wraz z pismem skarżącego z dnia [...] października 2014 r. oraz postanowienie PINB wydanie w tym zakresie, zażalenie oraz orzeczenie organu II instancji, uznać zatem należało za kompletną. Zaznaczyć przy tym należy, że dokumenty przekazane przez organ wraz z odpowiedzią na skargę zawierały szereg dodatkowych dokumentów, w tym również dokumentację dotyczącą odrębnych postępowań, mniej lub bardziej powiązanych ze sprawą, pism skarżącego itp. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a. podkreślić zatem należy, że nie znajdują one potwierdzenia w stwierdzonym stanie faktycznym, a co więcej z uwagi na okoliczność, że skarżący (ani jego pełnomocnik) nie potrafił wskazać jakich dokumentów rzekomo organ nie przekazał, uchybiając obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a., są one niewiarygodne.
Odnosząc się natomiast do meritum sprawy podzielić należy ocenę Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż orzekając w niniejszej sprawie organ I instancji naruszył przepisy art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie postanowienia z dnia z dnia [...] listopada 2014 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, występujący w niniejszej sprawie jako wierzyciel, rozpatrując wniesione w piśmie z dnia [...] października 2014r. zarzuty, powinien zatem odnieść je do postępowania egzekucyjnego, którego podstawę stanowi tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2014r., w tym konkretnie prawidłowości wystawienia tego tytułu wykonawczego zgodnie z art. 27 i art. 27 c u.p.e.a. oraz prawidłowości wskazania osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia. W rozpatrywanej sprawie PINB rozpatrując wskazane zarzuty uznał je za nieuzasadnione odnosząc swoją ocenę do obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...], co stanowi o naruszeniu art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 33 § 1 pkt 4 i 10 u.p.e.a., i nie mogło podlegać uzupełnieniu w trybie art. 138 art. 136 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Orzekając w niniejszej sprawie merytorycznie organ odwoławczy byłby w istocie organem, który jako pierwszy, w charakterze wierzyciela, orzekałby w sprawie.
Jednocześnie Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia w toku postępowania art. 24 § 3 kpa w zw. z art. 123 § 1 kpa, poprzez nie rozpoznanie wniosku o wyłączenie A.H. – piastuna urzędu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego E.G., od udziału w niniejszym postępowaniu.
W odniesieniu do pierwszej z wskazanych osób dotyczy on bowiem wniosku o wyłączenie organu, a więc odnosi się do instytucji uregulowanej w art. 25 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej – a tak należy w rozpatrywanej sprawie traktować Inspektora Nadzoru Budowlanego - podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki, tj. sprawa dotyczy a) interesów majątkowych, b) osób wymienionych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 kpa. Następstwem wystąpienia tych przesłanek jest utrata właściwości organu do załatwienia sprawy i związana z tym dewolucja kompetencji w tej sprawie, tj. "przeniesienie jednostkowej właściwości w tej sprawie na organ wyższego stopnia określony zgodnie z regułą zawartą w art. 26 § 2 kpa. Wymienione w art. 25 kpa przesłanki wyłączenia organu są przesłankami wyczerpującymi, co oznacza, że podstawą wyłączenia organu nie może być przepis art. 24 § 3 kpa. NSA w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1186/12, LEX nr 1339577, wskazało, że "Nie można uznać, by zwrot "pracownik organu" w znaczeniu, o jakim mowa w art. 24 kpa, obejmował także osobę będącą personalną obsadą organu. Piastun organu nie działa w sprawie jako pracownik organu, lecz wykonuje kompetencje przypisane organowi, których realizacja oparta jest na obowiązku, a nie uprawnieniu (z wyjątkiem, gdy przepis prawa podjęcie określonego działania pozostawia uznaniu organu administracji publicznej). Kompetencje przypisane przez ustawodawcę konkretnemu organowi nie mogą być bez wyraźnej podstawy prawnej przeniesione na inny organ. Osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej - co do zasady - nie podlega wyłączeniu w trybie przypisanym pracownikom organu. Z uwagi na swą ustrojową i procesową pozycję piastun funkcji monokratycznego organu administracji publicznej podlega wyłączeniu zgodnie z przepisami o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym, a nie o wyłączeniu pracowników organu."
Tutejszy Sąd w pełni podziela ten pogląd, wskazując, że w niniejszej sprawie skarżący nie sformułował zarzutów uzasadniających wyłączenie organu od prowadzenia niniejszej sprawy, znajdujących oparcie w treści art. 25 kpa. Argumentacja skarżącego jest przejawem niechęci do organu (w tym każdego kolejnego piastuna tego urzędu) opartej na dotychczasowych doświadczeniach strony w ramach wcześniej prowadzonych przez niego postępowań, stąd nie mogła podlegać uwzględnieniu przez organ, a także przez Sąd. Wniosek wniesiony w tym zakresie nie zawiera rzeczowego uzasadnienia, opiera się na argumentacji o charakterze domniemań i pomówień i nie znajduje podstaw w art. 25 kpa.
Jednocześnie, w związku z zarzutem naruszenia art. 123 kpa należy zwrócić uwagę, że w doktrynie utrwalił się pogląd, że wyłączenie organu administracji publicznej na podstawie art. 25 § 1 następuje z mocy prawa, a zatem wydanie odrębnego postanowienia w tej sprawie jest zbędne, a ponadto dalszym skutkiem wyłączenia jest utrata właściwości do rozpatrzenia sprawy przez ten organ ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 830/10, LEX nr 760153). W przypadku uchybienia przez organ art. 25 kpa, Sąd obowiązany byłby do wydania orzeczenia na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a., z taką sytuacją jednakże nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W odniesieniu do pracownika Inspektoratu – E.G. zauważyć należy, że o ile brak jest w sprawie orzeczenia o wyłączeniu tego pracownika od załatwienia sprawy, to ewentualne uchybienie w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż złożony wniosek nie zawiera argumentacji znajdującej oparcia w art. 24 § 3 kpa. Przede wszystkim, jak wynika z adnotacji w postaci znaku nadanego wydanemu rozstrzygnięciu, organu II instancji, wskazany pracownik nie uczestniczył w wydaniu zaskarżonego postanowienia.
Także pozostałe zarzuty, które w istocie odnoszą się do innych etapów postępowania oraz innych postępowań prowadzonych w związku z orzeczonym obowiązkiem rozbiórki obiektu budowlanego czy też z wniosku H.D., uznać należy za pozbawione znaczenia dla zakresu oceny dokonywanej w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest stanowisko organu będącego wierzycielem wobec zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nieuiszczonej przez zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Jednocześnie na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) przyznano r. pr. M.K. koszty nieopłaconej pomocy prawnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło