II SA/Go 703/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-10-22
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Aleksandra Wieczorek, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, oparta na ustaleniach dotyczących braku dobrej kultury rolnej na gruntach w dniu 30 czerwca 2003 r., oparta na analizie ortofotomap, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. i art. 7 k.p.a.?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, ponieważ organ odwoławczy, podzielając ustalenia organu pierwszej instancji co do braku dobrej kultury rolnej na gruntach w dniu 30 czerwca 2003 r. na podstawie analizy ortofotomap, nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i przekonujący szczegółowego sposobu obliczenia powierzchni wyłączonej z płatności, nie przedstawił dowodów na ustalenie tych powierzchni (kto, kiedy, za pomocą jakiej aparatury i techniki obliczeń) oraz nie uzasadnił, dlaczego inne dowody (np. zeznania świadków) nie zostały uwzględnione. Brak ten uniemożliwia sądowi kontrolę merytoryczną decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 dla rolnika J.M. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że część gruntów rolnych skarżącego nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r., co wynikało z analizy ortofotomap. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na wcześniejsze kontrole i przyznawanie dopłat na te same działki oraz na wadliwość dowodu z ortofotomap. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant ref. staż. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J.M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 2 pkt. 1, art. 7 ust. 1, 2 oraz 4, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051), art. 2 pkt la, art. 68 ust. l Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasad współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004r, str. 18 ze zm.), art. 143 b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 ( Dz. U. WE nr L 270 z dnia 21.10.2003 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 przyznał J.M. płatności na rok 2008 w wysokości 44259,57 zł, w tym:
1. jednolita płatność obszarowa, kod pomocy [...], krajowa pozycja budżetowa [...], w wysokości 24674,62 zł (słownie: dwadzieścia cztery tysiące sześćset siedemdziesiąt cztery zł sześćdziesiąt dwa gr), w tym środki unijne 24674,62 zł, środki krajowe 0,00 zł
2. uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych, kod pomocy [...], krajowa pozycja budżetowa [...], w wysokości 19584,95 zł (słownie: dziewiętnaście tysięcy pięćset osiemdziesiąt cztery zł dziewięćdziesiąt pięć gr), w tym środki unijne 0,00 zł, środki krajowe 19584,95 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek J.M. o przyznanie płatności na rok 2008.
Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia Nr 1782/2003, jeżeli:
- na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku Nr XX do Rozporządzenia Nr 1973/2004,
- wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności,
- przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności,
- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Wyjaśnił również, iż przepis art. 7 ust. 2 cytowanej powyżej ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewiduje dwa rodzaje płatności, tj. jednolitą płatność obszarową (JPO) i płatność uzupełniającą (UPO), która to przysługuje do powierzchni upraw: chmielu, roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz innych roślin, położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Przy czym płatność uzupełniająca przysługuje rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Przy czym stosownie do treści art. 7 ust. 4 ustawy wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni.
Organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej w trakcie kontroli administracyjnej wniosku, wizualizacji działek rolnych polegającej m.in. na ocenie zdjęć lotniczych zadeklarowanych działek (stanowiącego materiał dowodowy) wykonanych we wrześniu 2004 roku, na kontrolowanych działkach stwierdzono obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej, tzn. na części działek ewidencyjnych nie była prowadzona działalność rolnicza, a działki porośnięte były drzewami. Okoliczność ta dotyczy działek ewidencyjnych nr: [...]. W konsekwencji, uwzględniając treść art. 143 b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 ( Dz. U. WE nr L 270 z dnia 21.10.2003 r.), stanowiącego, iż "do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r., w dniu [...] października 2008 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień (wezwanie Nr [...]). J.M. złożył korektę wniosku oraz oświadczył, iż podtrzymuje deklarację zawartą we wniosku dotyczącą działek ewidencyjnych nr: [...].
Organ l instancji podkreślił, iż uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, w postaci zdjęć lotniczych wykonanych we wrześniu 2004r. stwierdzono, iż część działek ewidencyjnych nr: [...] nie kwalifikują się do płatności, z uwagi na nie spełnienie przez ww. działki wymogu określonego w cytowanym powyżej art. 143 b ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003. Łączna powierzchnia, dla której zastosowano kod ORTO DR l O wynosi 1,85 ha. Zaś zastosowanie tego kodu skutkuje trwałym wykluczeniem wskazanych powierzchni z płatności, co oznacza, iż w przypadku wnioskowania o płatności do tej części działek w kolejnych latach, na wnioskodawcę nakładane będą zmniejszenia zgodnie z art. 138 ust. 2. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r.
Jednocześnie Kierownik Biura Powiatowego wskazał sposób oraz podstawę prawną obliczenia przyznanych wnioskodawcy płatności, wskazując, iż stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2008 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej (Dz. U. Nr 201, poz. 1242) i wynosi 339,31 zł. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 74,65 ha. W związku z art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), który stanowi, iż obniżki i wyłączenia, nie będą miały zastosowania tylko w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie ponosi winy, wobec wnioskodawcy odstąpiono od nałożenia potrąceń z tytułu zawyżenia deklaracji powierzchni, gdyż jak wynika z oświadczenia wnioskodawcy działki, których dotyczy stwierdzony błąd ORTO DR_10, użytkuje on od 2006 r., w związku z czym mógł nie posiadać wiedzy na temat ich stanu w dniu 30 czerwca 2003 r.
Organ administracyjny, uwzględniając wyjaśnienia złożone przez wnioskodawcę (vide: oświadczenie z dnia [...]-04-2009 r.), odstąpił od uwzględnienia powierzchni 1,85 ha (obarczonej kodem ORTO_DR10) jako zawyżenia deklaracji. Do powierzchni działek obarczonych kodem ORTO DR10 (wymienionych w Tabeli nr l do niniejszej decyzji), z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r, odmawia się przyznania płatności. Wskazał, także iż we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008 do płatności została zadeklarowana m.in. działka rolna Z o powierzchni 0,12 ha. Mając na uwadze wykluczenie części tej działki ze względu na niespełnienie warunków zawartych w art. 143b ust. 5, pozostała powierzchnia, tj. 0,08 ha nie spełnia definicji działki rolnej, gdyż działkę rolną oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw (art. 2 pkt 1a Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasad współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm.), o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha (art. 2 pkt l ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów- wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051). W świetle powołanych powyżej aktów prawnych działka rolna Z o powierzchni 0,08 ha nie została uwzględniona przy naliczaniu płatności. W konsekwencji organ przyjął, iż powierzchnia deklarowanych działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosi 72,72 ha.
Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosi 72,72 ha. Na tej podstawie organ obliczył i oznaczył należną kwotę płatności na 24 674,62 zł. W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej, organ wskazał, iż stawka płatności uzupełniającej za 2008 r. do 1 ha powierzchni uprawy roślin określonych w § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za rok 2008 (Dz. U. Nr 201, poz. 1243) wynosi 269,32 zł. Jednocześnie organ powtórzył wyjaśnienia dotyczące sposobu ustalenia powierzchni deklarowana działek rolnych o wielkości 72,72 ha, co potwierdziła kontrola administracyjna. Okoliczności te stanowiły podstawę ustalenia wysokości płatności na kwotę 19 584,95 zł.
Odwołując się od powyższej decyzji w zakresie nie przyznania wsparcia od działki nr [...] i od części działek [...] i działki nr [...], J.M. wskazał, iż nie zgadza się z ustaleniami organu dotyczącymi tych działek. Ustalenia organu w tym przedmiocie, zdaniem strony, nie odpowiadają prawdzie. Podkreślił, iż organ zarówno w roku 2006 jak i w 2007 nie kwestionował prawa strony do otrzymania płatności w pełnej wysokości także na sporne działki. Ponieważ działki te zgłaszał również do tzw. płatności rolnośrodowiskowych - to na działkach tych w dniach [...] września 2006 r. i kolejno w dniu [...] września 2007 r. i następnie w dniu [...] lipca 2008 r. jednostka certyfikująca przeprowadziła kontrole na miejscu i za każdym razem stwierdzała, że działki te są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej i nie miała w stosunku do nich żadnych zastrzeżeń. Co więcej w dniach [...] listopada 2007 r. inspektorzy ARiMR także przeprowadzili kontrolę na miejscu i stwierdzili, że działki te utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej. Dopiero zaskarżona decyzja powołując się na zdjęcia lotnicze z września 2004 r., a więc istniejące już w czasie wydawania decyzji z 2006 i 2007 r. uznała, że część tych działek nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, co jest fałszem.
Odwołujący podkreślił ponadto, iż decyzja nie precyzuje na czym polegał brak "dobrej kultury rolnej" na części tych działek, a także na podstawie, jakich dowodów ustalił taki stan faktyczny. Zdaniem strony zdjęcia lotnicze są ze swojej natury ogólnikowe, niewyraźne i wymagają specjalistycznej wiedzy w ich odczytywaniu. Nie mogą zatem stanowić dowodu w sprawie.
Wreszcie strona wskazała, iż decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 143 b ust 5 rozporządzenia Rady (WE) z dnia 29 września 2003 r. podczas gdy przepis ten został uchylony i w momencie wydania decyzji już nie obowiązywał.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071, z późn. wzm.) w zw. art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634 z 2008 r. z późn. zm.), art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 19 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 17, art. 29, art. 124 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone zasady wsparcia dla rolników zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z dnia 31.01.2009 r., str. 16-99), utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm.). Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy tym istotnym jest, że tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w art. 7 przesłanek ustawowych, stanowi podstawę do ubiegania się o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Ustęp 2 w/w przepisu stanowi, iż rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw.
Wskazał także, iż w myśl art. 1 b ust. 4 Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, poz. 864), obszar użytków rolnych nowych Państw Członkowskich objęty systemem jednolitej płatności obszarowej jest częścią wykorzystywanych gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. Powierzchnia w/w działek nie powinna być uwzględniana do naliczenia płatności, jeśli nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r. Warunki utrzymania gruntów zgodnie z normami określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2008 r. Nr 44, póz. 266 ze zm.). Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.) zostało uchylone przez Rozporządzenie Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone zasady wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003. Wobec czego zastosowanie w sprawie mają przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone zasady wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003. W myśl art. 124 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji oraz w stosownych przypadkach dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i nie dyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określone przez Komisję dla celów statystycznych. Natomiast art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 stanowi, iż do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ustępie 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Ponadto zgodnie z załącznikiem XX do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L z 2004 r. nr 345/1 ze zm.), minimalna powierzchnia obszaru zakwalifikowanego na jedno gospodarstwo dla Polski wynosi 1 ha. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po przeanalizowaniu całości materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy. Organ wskazał, iż zasadniczą kwestią było ustalenie czy grunty rolne wnioskodawcy – J.M. położone na działkach nr [...] spełniają warunki do uzyskania Jednolitej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej. W wyniku weryfikacji wniosku, w oparciu o posiadane przez ARiMR ortofotomapy ustalono, iż na powierzchniach działek stanowiących 0,11 ha dla działki nr [...], 0,14 ha dla działki nr [...], 0,04 ha dla działki nr [...], 1,56 ha dla działki nr [...], znajdują się zadrzewienia i zakrzaczenia, czyli typ użytkowania nieuprawniony do uzyskania Jednolitej Płatności Obszarowej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej. Fakt ten stanowił podstawę wykluczenia przez organ l instancji wskazanych wyżej powierzchni, które na dzień 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.
Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w uzasadnieniu decyzji nr [...] błędnie powołał się na przepisy art. 20, art. 28, art.143 b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., gdyż zostało ono uchylone przez Rozporządzenie Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone zasady wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzeń! (WE) nr 1782/2003. Organ stwierdził, iż w tym zakresie zarzut odwołującego się okazał się zasadny, jednakże nie może to stanowić podstawy uchylenia zakwestionowanej decyzji organu l instancji bowiem organowi odwoławczemu przysługują kompetencje do usunięcia wadliwości uzasadnienia decyzji organu l instancji w tym zakresie. W konsekwencji organ wyjaśnił, iż przepisy Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 stosuje się od 1 stycznia 2009 r., tak mają także zastosowanie do rozpatrywanej sprawy wniosku J.M..
Jednocześnie organ wyjaśnił, iż w myśl art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone zasady wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 stanowi, iż system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartometrycznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000. Przepisy art. 124 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone zasady wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 mają charakter retroaktywny, czyli uzależniają przyznanie płatności od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości.
Odnosząc się natomiast do zarzutów strony odwołującej w przedmiocie zdjęć lotniczych, stanowiących jedyny dowód w sprawie, Dyrektor wyjaśnił, iż posiadane przez ARiMR narzędzia do wykonywania pomiarów, w tym orotofotomapy, są bardzo precyzyjne i pozwalają jednoznacznie identyfikować mierzone obiekty, a pomiar przeprowadzony na ortofotomapie jest jednoznaczny z pomiarem dokonanym w terenie, na działce wnioskodawcy. Ortofotomapa jest kartometrycznym, tonalnym obrazem terenu powstałym w wyniku przetworzenia zdjęcia lotniczego na obraz, odpowiadający rzutowi ortogonalnemu na powierzchnię odniesienia, przedstawiony w odpowiednim odwzorowaniu i kroju arkuszowym, uzupełniony informacjami kreskowymi, nazwami, symbolami, siatką i opisem współrzędnych oraz informacjami pozaramkowymi. Ortofotomapy dotyczące działek wnioskodawcy nr [...] pozwalają jednoznacznie i bezspornie stwierdzić, iż w miesiącu wrześniu 2004 r. (data wykonania zdjęć) - a więc również przed tym terminem - na części w/w działek występowały zakrzaczenia i zadrzewienia, czyli tereny nieuprawnione do dopłat, które podlegają trwałemu z nich wykluczeniu na powierzchniach wskazanych Stronie w zaskarżonej decyzji.
Wreszcie organ wyjaśnił, iż uwzględniając powyższe okoliczności mógł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, jednocześnie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami. Podkreślił, iż zgromadzony w sprawie materiał, w tym posiadane przez ARiMR ortofotomapy działek nr [...] pozwalają stwierdzić, iż części w/w działek stanowiące w sumie 1,85 ha, na dzień 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, tak więc powierzchnie te podlegają trwałemu wykluczeniu z płatności, a w przypadku wnioskowania o płatności do części w/w działek w kolejnych latach na Wnioskodawcę nakładane będą potrącenia płatności, co wynika z art. 138 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r., który stanowi, iż jeżeli różnice między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, to pomoc do jakiej rolnik byłby uprawniony, nie jest przyznawana za przedmiotowy rok kalendarzowy.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż organ l instancji wyjaśnił na czym polegał brak "dobrej kultury" wskazując kod błędu oraz wyjaśniając, iż działki były porośnięte drzewami. Podkreślił także, iż J.M. składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2008 oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, o czym świadczy czytelny podpis wnioskodawcy złożony w sekcji VIII wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, w związku z czym termin "dobra kultura rolna" nie powinien być dla wnioskodawcy obcy i niezrozumiały. Wyjaśnił, iż termin "dobra kultura rolna" dla gruntów rolnych oznacza zajęcie gruntów pod uprawę roślin lub ich ugorowanie. Analizując ortofotomapy dla działek nr [...] widać wyraźnie, iż na ich częściach we wrześniu 2004 r. występowały regularne i systematyczne zakrzaczenia i zadrzewienia (a więc obszary nie utrzymywane w dobrej kulturze rolnej), których nie można uznać jako rośliny uprawne, a co za tym idzie wskazane w zaskarżonej decyzji powierzchnie w/w działek winny być trwale wykluczone z dopłat, gdyż nie była na nich prowadzona działalność rolnicza na dzień [...] czerwca 2003 r.
Zdaniem organu odwoławczego z uwagi na to, że strona sporne działki użytkuje od roku 2006, nie może znać stanu faktycznego tych działek na dzień [...] czerwca 2003 r. Natomiast fakt, iż organy do tej pory nie kwestionowały stanu spornych działek, w ocenie organu dowodzi jedynie, iż nie negowały one okoliczności użytkowania przez stronę całego areału omawianych działek w latach 2006, 2007, jak również w roku 2008. Podstawę odmowy przyznania wnioskowanej płatności w niniejszej sprawie, jak wyjaśnia organ stanowi, jedynie fakt, iż na dzień [...] czerwca 2003 r. działki te nie były użytkowane zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej na całej powierzchni zgłoszonej we wniosku, co bezspornie potwierdzają posiadane przez ARiMR ortofotomapy i dokonywane na nich pomiary. Ponadto należy wskazał, iż przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku złożonego przez stronę w dniu [...] maja 2008 r. jest jedynie badanie uprawnień do uzyskania płatności za rok 2008, tj. rok, w którym został złożony w/w wniosek. Natomiast kwestia prawidłowości obsługi spraw za lata 2006 i 2007 oraz wydania decyzji administracyjnych przyznających stronie płatności na lata 2006 i 2007 była przedmiotem odrębnych postępowań, zakończonych wydaniem prawomocnych decyzji.
W wyniku analizy przedmiotowej sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie stwierdził uchybień w procesie obsługi sprawy i wydania decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 dla J.M., co w konsekwencji stanowiło podstawą orzeczenia o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
J.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 107 § 1 kpa), poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej na podstawie przepisów nie obowiązujących w chwili orzekania przez organ l instancji oraz nienależyte wyjaśnienie sprawy przez ograniczenie postępowania dowodowego do bezkrytycznego uznania dowodu w postaci interpretacji ortofotomap dokonanej przez urzędników za jedynie słuszne i nie podlegające weryfikacji przy pomocy innych dowodów.
Skarżący nie zgodził się z przyjętą przez organ odwoławczy oceną, iż uchylony art. 143b ust.5 zastąpiony został przez podobnie brzmiący art. 124 ust. l Rozporządzenia Rady /WE/ z dnia 19.01.09 w związku z czym zaskarżona decyzję utrzymał w mocy. Podstawą prawną decyzji administracyjnej wydanej w l instancji był przepis nie obowiązujący w chwili jej wydania. W tej sytuacji jedynym słusznym orzeczeniem po zaskarżeniu takiej decyzji powinno być jej uchylenie do ponownego rozpoznania. Korygowanie orzeczenia przez podstawienie pod przyjęty do rozstrzygnięcia przez organ l instancji stan faktyczny innego niż to wskazał ten organ aktu prawnego jest z punktu widzenia art. 107 § 1 kpa w istocie rzeczy korygowaniem takiej wady orzeczenia, której korygować organ II instancji nie ma prawa. Poza tym organ l instancji podobnie jak i organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie sprawy. Obie decyzje opierają się w sposób bezkrytyczny na dowodach w postaci zdjęć lotniczych nazywanych ortofotomapami, które interpretują urzędnicy. W tych okolicznościach w sytuacji gdy osoba wnioskująca kwestionuje twierdzenia o utrzymywaniu konkretnego obszaru w niewłaściwej kulturze rolnej należało skonfrontować dowód z ortofotomap z innymi dowodami choćby z oferowanych świadków.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga była zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legły jednak inne argumenty niż podniesione w złożonej skardze. Trzeba bowiem wskazać, iż stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą orzekania są akta sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Możliwość wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego zachodzi w sytuacji, gdy został on wydany z naruszeniem prawa procesowego jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy: uchylenie decyzji (czy też wydanie innego rozstrzygnięcia eliminującego akt administracyjny z obrotu prawnego) dopuszczalne jest także wówczas, gdy Sąd uzna, że poddany jego kontroli akt dotknięty jest naruszeniem prawa, które nie zostało podniesione w skardze. Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy i w jakiej części gruntów skarżącego nie była na dzień [...] czerwca 2003 r. utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Okoliczność ta dotyczy działek ewidencyjnych nr: [...]. Organ administracyjny w oparciu o ortofotomapy ustalił mianowicie, że na obszarze .0,11 ha dla działki nr [...], 0,14 ha dla działki nr [...], 0,04 ha dla działki nr [...], 1,56 ha dla działki nr [...] stwierdzono że są one pokryte drzewami i krzewami. W ocenie organu w/w działki nie odpowiadały wymogowi utrzymania gruntu rolnego w dobrej kulturze rolnej, zaś stan ten występował już [...] czerwca 2003 r. Z takich ustaleń w zestawieniu z przepisami regulującymi zasady przyznawania płatności organ l instancji wywiódł przesłankę wykluczenia tych gruntów z jednolitych płatności obszarowych oraz uzupełniających płatności obszarowych.
Skarżący zakwestionował powyższe ustalenia organu, podkreślając, iż wykluczone z dopłat grunty użytkuje rolniczo, otrzymując od 2006 r. dopłaty także na te działki i co więcej organy do tej pory nie kwestionowały dopuszczalności otrzymania dopłat na te działki.
Organ l instancji jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazywał art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003. W myśl tego przepisu: "obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie (...)".
Organ wyjaśnił, iż zasady dokonywania zmniejszeń wynikające z art. 138 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004, zgodnie z którym: "jeżeli różnice między areałem zadeklarowanym a określonym wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, to pomoc, do jakiej rolnik byłby uprawniony, nie jest przyznawana za przedmiotowy rok kalendarzowy, o ile różnica jest większa niż 0,5 powierzchni zadeklarowanej lub jeden hektar. Ponadto jeżeli różnica taka przekracza 20 % wyznaczonego areału, to rolnik jest wykluczony ponownie z przywileju uzyskania premii, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w trakcie trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę". Wskazał jednak, iż uwzględniając wyjaśnienia złożone przez wnioskodawcę (vide: oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2009 r.) odstąpił od uwzględnienia powierzchni 1,85 ha - obarczonej kodem ORTO D10 jako zawyżenia deklaracji.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: "Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej".
Wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne formułowane w kończącej postępowanie decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 7 k.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymogom wynikającym z przywołanych regulacji.
Zastrzeżenia Sądu dotyczą ustalenia i umotywowania rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia powierzchni wyłączonej z płatności.
Organ odwoławczy podzielając ustalenia w tej kwestii zawarte w zaskarżonej przez stronę w odwołaniu decyzji, wskazał jedynie, iż areał wyłączony z płatności ustalono na podstawie wskazań ortofotomapy. Organy motywując miarodajność takiego dowodu powoływały się na szczegółowość pomiaru dokonywanego na podstawie ortofotomapy. Wskazywały mianowicie, że obliczenia dokonywane na jej podstawie są precyzyjne, gdyż mapa wiernie przedstawia stan pokrycia terenu. Wynika to stąd, iż ortofotomapa jest przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej.
Sąd nie neguje zasadności powyższych ogólnych stwierdzeń.
Jednakże w ocenie Sądu nie został wyjaśniony szczegółowy sposób obliczenia powierzchni, która w dniu [...] czerwca 2003 r. nie znajdowała się w dobrej kulturze rolnej. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia bowiem z czego wynika, iż dokładnie 0,11 ha dla działki nr [...], dokładnie 0,14 ha dla działki nr [...], dokładnie 0,04 ha dla działki nr [...], oraz dokładnie 1,56 ha dla działki nr [...] nie spełnia kryteriów uprawniających do uzyskania spornej płatności.
Także akta postępowania nie zawierają dowodu, z którego wynika kto, kiedy, za pomocą jakiej aparatury i techniki obliczeń w oparciu o treść ortofotomapy ustalił, że dokładnie taka część działki skarżącego jest zadrzewiona i zakrzewiona. W aktach znajduje się jedynie pismo z dnia [...] października 2008 r. zawierające "prośbę o skontrolowanie rolnika w miejscu", gdzie wskazano, iż "zgodnie z obowiązującymi procedurami w trakcie kontroli administracyjnej" ustalono, że powierzchnia działki oznaczonej AH/AH1 uprawniająca do uzyskania płatności wynosiła 0,49 ha, a nie jak deklarował skarżący 0,63 ha, działki oznaczonej jako Z/Z1 wyniosła 0,08 ha, a nie jak zadeklarował skarżący 0,12, działki W/W1+S/S1+T/T1 wyniosła 1,48 ha, a nie jak zadeklarował skarżący 1,72 ha, oraz działki AI/AI1 wyniosła 27,37 ha, a nie jak wskazał skarżący 28,93 ha. Także to pismo nie wskazuje co stanowiło podstawę obliczenia spornej powierzchni.
Również mapa, na którą powoływały się organy nie była opatrzona podziałką. Wskazywała jedynie przebieg granic, oznaczenie jak i graficzne oznaczenia typów pokrywającej działkę roślinności. Niezrozumiałe jest w zaistniałych okolicznościach w jaki sposób z precyzją do drugiego miejsca po przecinku organ ustalił różnice w powierzchni działek. Organy nie wyjaśniły na jakiej podstawie dokonały wyłączenia części działek z możliwości otrzymania dopłat.
Tymczasem obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa. Obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zresztą emanacją tej zasady na gruncie postępowań mających za przedmiot płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających jest zasada wynikająca z art. 3 ust. 2 pkt 2 wskazanej ustawy.
Nadto Sąd stwierdza, że powołanie się na nieskonkretyzowane wyniki obliczeń nie spełnia wymogu wskazania dowodu, na którym opierał się organ, czyniąc ustalenia faktyczne (art. 107 § 3 kpa). Dowodu tego nie zawierają również akta sprawy.
Powyższe braki powodowały, że ustalenie co do powierzchni działki musi być uznane za poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Rozstrzygnięcie sformułowane w oparciu o takie ustalenie cechuje natomiast arbitralność, co z kolei powoduje, iż rozstrzygnięcie nie poddaje się całościowej merytorycznej kontroli sądowej, ponieważ nie przekonuje zarówno Sądu jak i strony postępowania o prawidłowości wydanej w jej sprawie decyzji.
W rozpatrywanej sprawie istotne jest także aby zauważyć, iż organ l instancji powołał w swoim orzeczeniu bledną podstawę prawną, wskazując przepisy art. 20, art. 28, art.143 b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. Jak słusznie zauważył organ II instancji w/w rozporządzenie zostało uchylone przez Rozporządzenie Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone zasady wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzeń! (WE) nr 1782/2003. Stwierdzona przez organ odwoławczy wada orzeczenia organu stopnia podstawowego nie mogła stanowić podstawy do jego uchylenia. Podstawy orzeczenia przez organ administracji publicznej na podstawie art. 138 § 2 kpa, uprawniającego do uchylenia decyzji organu l instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, ukształtowane są bardzo wąsko i mają charakter wyjątku, od generalnej zasady merytorycznego orzeczenia w sprawie. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie w sytuacji, gdy niezbędne okaże się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej jego części. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym uchylenie decyzji w toku instancji z powodu błędnego powołania podstawy prawnej decyzji oraz niewłaściwego jej uzasadnienia jest sprzeczne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wadliwości takie może bowiem usunąć organ odwoławczy (por. wyrok NSA z dnia 29 września 1987r., IV SA 220/87, ONSA 1987, nr 2, póz. 67, wyrok NSA z 6 maja 1999 r., II SA/Gd 134/97), co też w rozpatrywanej sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uczynił w ramach przysługujących mu kompetencji. Powyższe uwagi, czynią zarzut strony podniesiony w tym zakresie niezasadnym. Ponadto zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że nie stanowi wady kwalifikowanej decyzji nawet orzeczenie, które nie wymienia bądź wymienia niewłaściwy przepis (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 1983r., l SA 1294/82, ONSA 1983, nr 1, póz. 5; por. także Komentarz do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. M. Jaśkowskiej i A. Wróbla, Zakamycze 2005r). Należy jednocześnie zaznaczyć, iż regulacja nowych przepisów rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., w swoim brzmieniu jest analogiczna do wcześniej obowiązujących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r.
Stwierdzenie powyższych naruszeń art. 107 § 3 i art. 7 k.p.a., pociągnęło za sobą konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. W związku z tym orzeczono jak w punkcie l sentencji wyroku. Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 pkt lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej cyt. jako "p.p.s.a."). Jednocześnie na podstawie art. 152 p.p.s.a. należało orzec, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W toku ponownego postępowania, organ odwoławczy kierując się powyższymi wskazaniami zobowiązany jest uzupełnić akta postępowania i stosownie do treści zgromadzonych dowodów wydać ponowną decyzję wyczerpująco, z zachowaniem zasad procedury administracyjnej, motywując swe rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło