II SA/Go 707/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej oddala skargę Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na M.K. karę pieniężną w wysokości 3000 tysiące złotych, za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Decyzja organu I instancji oparta została na art. 92 ust. 1 i 4, 93 ust. 1 i 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (DZ. U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088) oraz art. 104 i 107 §1 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny wskazał, że w dniu [...] września 2004r. podczas kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych, kierujący zespołem pojazdów o numerze rejestracyjnym [...] M.K. nie okazał kontrolującym dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Odnosząc się do zarzutów strony zgłoszonych w toku postępowania przed organem I instancji, organ ten stwierdził, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami należy stosować odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, a jednocześnie na mocy art. 42 ustawy osoby wykonujące przejazd drogowy obowiązane do nabywania kart opłat drogowych. M.K. wykonywał przejazd po drogach krajowych zespołem pojazdów o masie całkowitej przekraczającej 3, 5 tony. W ocenie organu strona w dniu [...] września 2004r. wykonywała przejazd na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, co stanowi naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym. Od decyzji organu I instancji M.K. wniósł odwołanie. W odwołaniu strona zarzuca, iż decyzja wydana została w oparciu o błędną interpretację przepisu art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ, użytym w przepisie pojęciem "podmioty niebędące przedsiębiorcami", błędnie objęto również osoby fizyczne. Zdaniem strony przez pojęcie "podmioty niebędące przedsiębiorcami" w znaczeniu art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy, należy rozumieć stowarzyszenia, spółdzielnie, jednostki samorządu terytorialnego, wszelkie podmioty posiadające osobowość prawną nadaną np. na podstawie statutów, a nie będące jednocześnie przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy Prawo o działalności gospodarczej. W ocenie strony przejazd w dniu [...] wrzesnia 2004r., jako wykonywany przez osobę fizyczną w celach prywatnych, nie podlegał obowiązkowi uiszczenia opłaty drogowej. Sygn. akt II SA/Go 707/05 Ponadto strona podaje, że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie jest pracownikiem przedsiębiorcy i nie wykonywała krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, ani przejazdu na potrzeby własne. Decyzją z dnia [...] maja 2004r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do zarzutów strony, organ wskazał że zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego transportu drogowego (przewozu na potrzeby własne). Zdaniem organu użyty w przepisie zwrot "odpowiednie stosowanie" oznacza, że przy wykonywaniu przewozów przez nieprzedsiębiorców, zastosowanie mają wszystkie te przepisy ustawy o transporcie drogowym, które regulują wykonywanie przewozy na potrzeby własne. Ponadto art. 42 ust. 1 pkt 1-5 ustawy zawiera enumeratywne wyliczenie wyłączeń z obowiązku uiszczenia opłaty drogowej, w świetle tegoż przepisu wykonywany przez stronę przejazd w dniu [...] września 2004r. nie podlega wyłączeniu od obowiązku uiszczenia opłaty. M.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2004r. W skardze skarżący podkreśla, że wykonywany przez niego transport nie był związany z działalnością gospodarczą, a on sam nie prowadzi działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego nie był on zobowiązany do uiszczenia opłaty drogowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko w sprawie oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały do tego, aby sprawować kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz na bezczynność organów. Kontrola wykonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W niniejsze sprawie Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa. Sygn. akt II SA/Go 707/05 Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2004r. M.K. wykonywał transport drogowy zespołem pojazdów o łącznej masie całkowitej ponad 3, 5 tony. Pojazd silnikowy – [...] nr rej. [...] stanowił własność P.K., natomiast przyczepa - [...] nr rej. [...] - stanowiła własność skarżącego. Podczas kontroli skarżący nie okazał karty opłaty drogowej, gdyż jak podał do protokołu kontroli – nie wiedział, że powinien taką kartę posiadać. W toku postępowania skarżący wyjaśniał, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a przejazd wykonywany był na potrzeby prywatne. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Skarżący kwestionuje natomiast podstawy prawne nałożonej na niego kary, twierdząc, że nie jest przedsiębiorcą, ani pracownikiem przedsiębiorcy, ani nie wykonywał transportu na potrzeby własne, dlatego przepisy ustawy o transporcie drogowym, dotyczące obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, nie mają do niego zastosowania. Zgodnie treścią art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088) przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Natomiast stosownie do treści art. 3 ust. 2 pkt 3 do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami – stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. A zatem - a contrario – przepisy ustawy stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3, 5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Do podmiotów niebędących przedsiębiorcami i wykonujących przewozy drogowe stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Odpowiednie stosowanie przepisów ustawy oznacza obowiązek zastosowania konkretnych uregulowań w zakresie danego zagadnienia, gdy nie jest ono w ustawie uregulowane wprost. W art. 42 ust. 1 ustawodawca wprowadził obowiązek uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonującego przewozy na potrzeby własne. A zatem, zgodnie z treścią art. 3 ust. 2pkt 3 ustawy, do przewozów wykonywanych przez podmioty Sygn. akt II SA/Go 707/05 niebędące przedsiębiorcami i wykonujących przewóz drogowy, należy stosować uregulowania wynikające z art. 42 ust. 1 ustawy o obowiązku uiszczenia opłaty drogowej. Z zapisu art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy nie wynika, aby odpowiednie stosowanie wskazanych przepisów ograniaczało się do – jak argumentuje skarżący w odwołaniu - do podmiotów, które posiadają inne niż przedsiębiorstwo formy organizacyjne jak np. stowarzyszenia i spółdzielnie. Ustawodawca użył w tym przepisie ogólnego pojęcia – "podmioty niebędące przedsiębiorcami", co oznacza że przepis ten ma zastosowanie do wszystkich podmiotów, które nie są przedsiębiorcami, bez względu na to czy jest to osoba fizyczna, czy też osoba prawna, a wykonujących przewóz drogowy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne. Ustalenia organu I instancji są w tym zakresie nieprawidłowe. Art. 4 pkt 4 ustawy zawiera definicję pojęcia niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne. Aby dany przewóz stanowił przewóz na potrzeby własne, o którym mowa w ustawie, winien spełniać łącznie cztery warunki wymienione w tym przepisie, tj.: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Wykonywany przez skarżącego przewóz nie spełniał warunków, o których wyżej mowa, dlatego nie stanowił przewozu na potrzeby własne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący wykonywał przewóz , który nie był związany z działalnością gospodarczą. Jednakże, jak wyżej wykazano, zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3, przewóz ten również podlegał obowiązkowi uiszczenia opłaty drogowej. Sygn. akt II SA/Go 707/05 Uchybienia w tym zakresie organu I instancji zostały wyeliminowane przez organ II instancji, który poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz prawne i na tej podstawie wydał decyzję z dnia [...] maja 2005r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.