II SA/Go 708/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.Ż. o podjecie zawieszonego postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odmówić podjęcia postępowania sądowoadministracyjnego zawieszonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 października 2013 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] maja 2013 r. o odmowie przyznania skarżącemu P.Ż. pomocy finansowej w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 200 zł miesięcznie. Skargę na powyższą decyzję wniósł P.Ż., podnosząc, iż zastosowana przez organ regulacja pozostaje w sprzeczności z przepisami Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Jednocześnie skarżący podkreślił swoją szczególną sytuację sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, oraz pozbawienie go praw nabytych wynikających z decyzji z dnia [...] maja 2010 r. Postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2202 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. określanej dajek o jako p.p.s.a ) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że podstawę zawieszenia postępowania stanowi okoliczność złożenia do Trybunału Konstytucyjnego – przez grupę posłów – wniosku o zbadanie zgodności przepisu art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w zw. z art. 69 Konstytucji RP, w zakresie nieuzasadnionego pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podmiotów sprawujących opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie osiemnastego roku życia bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej po ukończeniu 25 roku życia, czym naruszone zostały zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności zasada sprawiedliwości społecznej oraz zasada równości wobec prawa i obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą K 38/13. W konsekwencji złożonego przez stronę skarżącą wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Go 708/13 odmówił podjęcia zawieszonego postępowania sądowoadministracyjnego . W dniu 14 lutego 2014 r. do Sądu wpłynął ponowny wniosek P.Ż. o podjęcie zawieszonego postępowania. Skarżący wyjaśnił, iż w jego ocenie w toczącej się sprawie doszło do nieporozumienia, gdyż nie ubiega się on o przyznanie świadczenia na nowych zasadach, lecz kwestionował niezgodne z Konstytucją pozbawienie świadczenia, które przyznano mu na stałe w 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Sąd podejmie z urzędu zawieszone postępowanie, gdy ustanie przyczyna zawieszenia postępowania, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie. Ponownie wyjaśnić należy - za postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. - że podstawę rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie stanowi między innymi art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, co do którego o zbadanie zgodności z Konstytucją zwróciła się grupa posłów z wnioskiem zarejestrowanym pod sygnaturą K 38/13. Przy czym w sprawie tej nie zapadło jeszcze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego . Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji P.Ż. odmówiono przyznania spornego świadczenia właśnie z uwagi na okoliczność, iż zgodnie z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r., ze względu na niespełnienie przesłanki określonej w ust. 1b tego artykułu, a tym samym nie przysługiwałoby mu obecnie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Oznacza to, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego powyższego wniosku ma istotne znaczenie także dla oceny, czy stronie przysługuje prawo do przyznania świadczenia w postaci pomocy finansowej w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, określonego w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 413). Ponadto odnosząc się do treści ponowionego wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, wyjaśnić należy, iż przepis art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), nie stanowił bezpośrednio podstawy orzekania przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, w zakresie świadczenia, które stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, odsyłają do art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw. Tym samym orzekając w sprawie organy oceniały sprawę głównie w oparciu o te właśnie przepisy. Przy czym zaznaczyć należy, iż decyzje podlegające kontroli w niniejszej sprawie nie dotyczą świadczenia pielęgnacyjnego, które skarżący otrzymywał do [...] czerwca 2013 r. w związku z opieką nad matką, ale świadczenia w wysokości 200, zł przyznawanego w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego . Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu. Powołany przez skarżącego wyrok z dnia 5 grudnia 2013 r. został wydany przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt K 27/13 dot. wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności z Konstytucją RP art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Nadto podkreślić należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powyższego wyroku z podkreślił, że decyzje o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach wygasły 1 lipca 2013 r. z mocy prawa. W obowiązujących przepisach nie została przewidziana żadna procedura ani wskazany organ władzy publicznej właściwy do orzekania o ewentualnym "przywróceniu" prawa do tego świadczenia. Jest to o tyle naturalne, że skutki art. 11 ust. 3 ustawy nastąpiły ex lege i nie były uzależnione od wydania aktów stosowania prawa czy przeprowadzenia postępowań w indywidualnych sprawach świadczeniobiorców. Zrealizowanie wyroku Trybunału będzie wymagało zmiany prawa. Sam wyrok Trybunału nie tworzy ani roszczeń o wypłatę utraconych korzyści za okres po 30 czerwca 2013 r., ani nie daje podstaw do ubiegania się o nowe świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, które przewiduje obowiązująca ustawa o świadczeniach rodzinnych. Wynika to z tego, że – zgodnie z wnioskiem RPO – wyrok Trybunału dotyczył norm prawa intertemporalnego, które w dodatku zmaterializowały się już w dniu orzekania przez sąd konstytucyjny, a nie przepisów, które określały nowe przesłanki nabycia świadczeń. Tym samym przez sam fakt orzeczenia o niekonstytucyjności art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, dotychczasowi świadczeniobiorcy w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego "nie odzyskają automatycznie " prawa, które w konsekwencji tego przepisu wygasło. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdził podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania i w konsekwencji działając na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.