II SA/Go 71/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA ANNA Juszczyk - Wiśniewska, Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 przy udziale sprawy ze skargi W.S. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Zasiłek celowy Oddalono skargę Decyzją z [...].IX.2003r. nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 6 ust. 1a w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z 29.XI.1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) odmówił przyznania W.S. świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. W uzasadnieniu decyzji podał, że [...].IX.2003r. W.S. złożył wniosek o pomoc w uregulowaniu zaległości za gaz. W celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pracownicy socjalni w dniu [...] września 2003r. udali się do miejsca zamieszkania wnioskodawcy lecz nie zastali go. Pismem z [...].X.2003r. Ośrodek Pomocy Społecznej zawiadomił W.S., że w dniu [...].X.2003r. będą u niego pracownicy Ośrodka w celu przeprowadzenia wywiadu. W tym to dniu wnioskodawca odmówił podania stosownych danych i wypełnienia wniosku. Mimo braku w uzasadnieniu decyzji podania podstaw odmowy, przytoczenie w sentencji decyzji art. 6 ust. 1a wskazuje na przyjęcie braku współdziałania osoby ubiegającej się o pomoc z pracownikami socjalnymi w rozwiązaniu trudnej sytuacji. W odwołaniu od decyzji W.S. wniósł o uchylenie tej decyzji i uwzględnienie kompletnej dokumentacji posiadanej przez Ośrodek w sprawie z 1996r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podał, że od 1996r. Ośrodek pozbawia go praw do świadczeń z pomocy społecznej i nie przeprowadził właściwego postępowania wyjaśniającego od września tamtego roku. Nadto pracownicy Ośrodka nie chcą określić zakresu i form współdziałania i w sposób jasny i wyczerpujący ich zainteresowanemu wyłożyć. Odwołujący się uważa, że celem Ośrodka Pomocy Społecznej jest załatwienie sprawy na podstawie niewiadomego pochodzenia druku wniosku o pomoc, a to zmusza nie do udzielenia pomocy lecz do popełniania przestępstw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].XII.2003r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 6 ust. 1a osoba oczekująca pomocy w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji jest obowiązana do współpracy z pracownikami socjalnymi. Uchylanie się od współdziałania naraża taką osobę na odmowę przyznania świadczeń. Takie postępowanie W.S., odmawiającego współpracy, skutkuje odmową świadczeń. W skardze do Sądu W.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu nie przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego i nie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia przyczyn występowania o pomoc oraz w celu ustalenia jego sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej, a także co do jego potrzeb. Podał, że od roku pozostaje bez źródeł utrzymania i nie otrzymuje pomocy. Jest chory i musi korzystać z pomocy osób trzecich. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył co następuje: Ustawa z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jednolity z 2001r. Dz. U. Nr 79, poz. 856) już w dziale I w art. 1 ust. 3 jako jedną z zasad ogólnych przedmiotowego zakresu uregulowania określa, iż osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązane są do współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Pomoc społeczna bowiem ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Ustawa ta wskazuje podmioty odpowiedzialne za organizację pomocy społecznej. Są to organy administracji rządowej i samorządowej i nakazuje im współpracę z organizacjami społecznymi, Kościołem Katolickim i innymi kościołami, związkami wyznaniowymi, fundacjami, stowarzyszeniami, pracodawcami oraz osobami fizycznymi i prawnymi w celu realizacji pomocy społecznej. Dopiero tak szeroka współpraca tych jednostek organizacyjnych i osób fizycznych może przynieść efekt w zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin potrzebujących. Ważne znaczenie ma przede wszystkim rozpoznanie tych potrzeb w zakresie braków, które mogą być uświadamiane lub nie przez te osoby tak, by umożliwić osobom i rodzinom bytowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka jako wartości objętej Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r., która stanowi, iż "przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela, oraz że jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych". Dlatego też w art. 1 i art. 6 wyżej cytowanej ustawy ustawodawca poza współpracą organizacji i organów administracji nałożył obowiązek na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Ustawa nie wskazuje sposobu tego współudziału i dlatego należy rozumieć go szeroko jako współpracę w określeniu potrzeb, a następnie w takiej aktywnej postawie życiowej, która pozwoli na przezwyciężenie trudności. Brak tego współdziałania może stanowić podstawę do odmowy przyznania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych (art. 6 ustawy). W niniejszej sprawie skarżący odmówił współpracy, mimo dwukrotnej wizyty pracowników socjalnych Ośrodka Pomocy Społecznej i pisemnego zawiadomienia o trzeciej wizycie w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i rozpoznania potrzeb w tym zasadności przyznania zasiłku celowego. Tłumaczenie w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż organ ma wszystkie dane jeszcze z 1996r. i odmowa wpuszczenia pracowników do domu stanowi naruszenie zasady współdziałania. Jak wynika z akt administracyjnych i toczących się spraw sądowych przed tutejszym Sądem W.S. od wielu lat objęty jest pomocą społeczną dla zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb, a więc każdy kolejny wniosek o zasiłek celowy musi być badany pod względem wykluczenia marnotrawstwa środków i oceny podejmowanej aktywności samego skarżącego dla wyeliminowania trudności. Ocena potrzeb musi być dokonana w miejscu zamieszkania w przypadku zasiłku celowego dla potwierdzenia zasadności żądania tak jak w niniejszej sprawie. Stąd też w ocenie Sądu decyzje organów administracji zarówno I jak i II instancji wobec postawy skarżącego w niniejszej sprawie są decyzjami zgodnymi z prawem i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. O powyższym Sąd orzekł z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).