II SA/Go 717/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-01-26

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych, które skutkują odmiennym wykorzystaniem obiektu niż przed ich wykonaniem, powinien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 Prawa budowlanego, zamiast umarzać postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy samowolnie wykonane roboty budowlane doprowadziły do odmiennego wykorzystania obiektu, organ nadzoru budowlanego powinien przede wszystkim przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a nie umarzać postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania. Umorzenie postępowania w takich okolicznościach, bez przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
E.B. wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania, a wykonane roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. E.B. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] maja 2009 r., E.B. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na przepisy art. 104 i 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku na działce nr [...], stanowiącej własność J.D.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że po uchyleniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r., organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wskazań organu odwoławczego. W dniu [...] marca 2010 r. przeprowadzona została kontrola i oględziny budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...], w trakcie której podtrzymano ustalenia kontroli przeprowadzonych w dniach [...] czerwca 2009 r. i [...] czerwca 2009 r. Dalej organ wyjaśnił, iż dla przedmiotowego budynku gospodarczego prowadzone było postępowanie w sprawie doprowadzenia robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia na budowę, do stanu zgodnego z prawem ( tryb art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). W toku tegoż postępowania organ nadzoru budowlanego nakazał wykonanie oceny technicznej robót (postanowienie [...] z dnia [...] września 2007 r.), a z przedstawionej oceny wynikało, że budynek spełnia wymagania wynikające z przepisów techniczno – budowlanych. Organ wskazał, iż w przypadku braku pozwolenia na budowę dla robót innych, niż te, o których mowa w art. 48 ust. 1 lub 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, np. przebudowa budynku w zakresie instalacji, stosuje się tryb art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. W wyniku dostarczonej pozytywnej oceny technicznej wykonanych robót budowlanych polegających na wymianie instalacji w budynku gospodarczym, w tym kotła oraz oceny instalacji między budynkiem gospodarczym i mieszkalnym, roboty budowlane wykonane bez pozwolenia na budowę zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Organ nadzoru budowlanego wskazał, że instalacja energetyczna o nominalnej mocy cieplnej w budynku gospodarczym na działce nr [...], posiada moc 16 kW i nie przekracza wartości 500 KW wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie przypadków w których wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji wymaga pozwolenia. Dalej organ powołał się na stanowisko biegłego zawarte w piśmie z dnia [...] października 2009 r., w którym biegły stwierdził, iż nie doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego. Organ powołał się na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2009 r., która nie potwierdziła zmiany warunków zdrowotnych i higieniczno – sanitarnych, wskazujących na zmianę sposobu użytkowania obiektu. Wyniki kontroli obiektu przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2009 r., nie wskazują zmiany bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy oraz wielkości i układu obciążeń. Na terenie obejmującym m.in. działkę nr [...] nie ma zakazu lub ograniczenia w zakresie instalowania pieców c.o. na paliwo stałe o mocy do 16 kW. Reasumując organ stwierdził, że wszystkie dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego, świadczą o tym, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu. W dalszym ciągu budynek pełni funkcję gospodarczą, nie powoduje zmiany bezpieczeństwa pożarowego i higieniczno – sanitarnych, a przebudowana instalacja grzewcza, według oceny technicznej, spełnia wymagania określone w przepisach techniczno – budowlanych. Wobec braku dowodów na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w zakresie o jakim mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, prowadzone w tej sprawie postępowanie administracyjne organ uznał za bezprzedmiotowe, dlatego w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a., zostało ono umorzone. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E.B.. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła iż decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisu art. 71 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zastosowanie znajduje jedynie art. 71 ust 1, podczas gdy należało zastosować art. 71 ust. 2 - 5 i ust. 7. Nadto skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego zawartych w decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2010 r., obejmujących konieczność ustalenia legalności wykonania instalacji c.o. w spornym obiekcie budowlanym, a także przeprowadzenie postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie następujących przepisów prawa procesowego: -art. 76 k.p.a. w związku z art. 73 k.p.a. poprzez powoływanie się w zaskarżonej decyzji na inne rozstrzygnięcie organu (znak: [...]), z którego nie przeprowadzono dowodu w niniejszym postępowaniu i co do którego strona nie miała możliwości ustosunkowania się, - art. 77 k.p.a. poprzez dowolne ograniczenie materiału dowodowego, zwłaszcza w kontekście wskazania faktów znanych organowi z urzędu, a które nie zostały stronie zakomunikowane, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe i lakoniczne uzasadnienie decyzji, - art. 7 i 8 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie przepisy art. 71 ust. 2-5 ustawy Prawo budowlane, nie mają zastosowania. Istota problemu, zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, sprowadza się do ustalenia czy w budynku nastąpiła zmiana sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, sprowadza się głównie do ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem, wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi (lub jego części), związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego użytkowania. W ocenie organu postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo, a wydane w jego wyniku rozstrzygnięcie jest w pełni uzasadnione. Twierdzenia skarżącej odnośnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Okoliczności faktyczne stwierdzone podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2010 r. wskazywały, iż nie zachodziło użytkowanie obiektu gospodarczego na kotłownię. Dalej organ stwierdził, iż w sprawie bezsporną jest okoliczność, iż w budynku zmieniono trzon kuchenny na kocioł c.o. na paliwo stałe oraz, że w budynku nadal przechowywany jest sprzęt. Zmiana ta jednak nie spowodowała zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu. Organ powołał się na dokumenty z akt sprawy znak: [...] dotyczących robót budowlanych w budynku kotłowni zlokalizowanej na działce nr [...], wykonanych przez inwestora J.D.. Dalej organ wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2010 r. oraz pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. strona była informowana o tym, że roboty budowlane wykonane przez J.D. w budynku kotłowni, były przedmiotem postępowania w sprawie znak: [...], które to postępowanie zostało umorzone. Organ odwoławczy stwierdził, iż skoro właścicielom obiektu nie można zarzucić samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku położonego na działce nr [...], to nie zachodziły prawne podstawy do ingerencji organu nadzoru budowlanego. Nie było podstaw do kontynuowania postępowania i stosowania instrumentów prawnych przewidzianych w art. 71a ustawy Prawo budowlane. Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego E.B., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę. W skardze skarżąca zawarła zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego wraz z argumentacją na ich poparcie, które zostały sformułowane przez skarżące wcześniej - w jej odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga była zasadna. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61§ 3). W myśl przytoczonych przepisów prawa procesowego, strona może zwrócić się do organu administracji publicznej z żądaniem załatwienia sprawy, a złożenie takiego wniosku powoduje wszczęcie postępowania. Sformułowana przez stronę treść żądania, które ma oparcie w przepisach prawa materialnego, jest dla organu wiążąca, wyznacza jednocześnie kierunek postępowania administracyjnego oraz obliguje organ do podjęcia określonych przez przepisy prawa czynności procesowych. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] maja 2009 r., E.B. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego położonego na działce nr [...]. W toku postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem była samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku, ustalono, że na działce nr [...] znajduje się budynek murowany, parterowy, niepodpiwniczony, z dachem jednospadowym. Według oświadczenia właścicielki – J.D. – budynek pełnił funkcję budynku gospodarczego, służył do przechowywania sprzętów, narzędzi, opału, funkcję kuchni oraz pralni. Obecnie budynek pełni funkcję budynku gospodarczego oraz pomieszczenia na kocioł c.o. dla instalacji ogrzewającej budynek mieszkalny. W budynku przeprowadzono roboty budowlane doprowadzając do zmiany trzonu kuchennego na kocioł c.o. opalany na paliwo stałe. Okoliczności powyższe pozostają poza sporem. Bezsporna jest również okoliczność, iż roboty budowlane polegające na instalacji w budynku kotła c.o. oraz przeprowadzeniu przewodów c.o. z przedmiotowego budynku do budynku mieszkalnego, wykonane zostały bez uprzedniego uzyskania przez inwestora, wymaganego prawem, pozwolenia na budowę. W tej sytuacji w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego winien zająć się sprawą samowolnie wykonanych robót budowlanych, które w efekcie doprowadziły do stanu, w którym budynek gospodarczy, użytkowany uprzednio jako kuchnia oraz pralnia, obecnie użytkowany jest jako kotłownia c.o. Należy rozróżnić samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, od samowolnie wykonanych robót budowlanych. Skoro w obiekcie samowolnie wykonano roboty budowlane, których skutkiem jest odmienne - aniżeli przed wykonaniem tychże robót budowlanych - wykorzystanie obiektu, to zasadniczą i podstawową kwestią w tej sytuacji jest doprowadzenie samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, co może nastąpić w wyniku przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż legalizacja o której tu mowa nie może nastąpić w trybie art. 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118) – zwana dalej ustawą. Legalizacja przewidziana w art. 71a ustawy dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, a jej tryb jest odmienny od postępowań legalizacyjnych przewidzianych w art. 48 i 49 b oraz 50 i 51 ustawy, trybów legalizacyjnych nie można stosować zamiennie. Stanowisko powyższe ma oparcie w utrwalonym orzecznictwie sądowym, przykładowo w wyroku z dnia 15 pażdziernika 2004 r. sygn. akt IV SA 1233/03, Lex 164452, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził:" nie można mówić o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego, jeżeli zmiana ta powstała w wyniku samowolnego wykonania szeregu obiektów budowlanych oraz robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W takim przypadku zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest skutkiem, a nie przyczyną, którą są poszczególne, jednostkowe samowole budowlane." W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego winien dążyć do likwidacji przyczyn, a nie skutków. Wobec powyższego, pomimo iż żądanie strony dotyczyło likwidacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, to jednak organ nadzoru budowlanego, w celu eliminacji stanu niezgodnego z prawem - czego de facto domagała się wnioskodawczyni - winien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 ustawy. Takie też, prawidłowe, stanowisko w sprawie zaprezentował organ nadzoru budowlanego II instancji w decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., mocą której uchylona została decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ II instancji wyraźnie stwierdził, że w wypadku gdy oprócz samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego zrealizowano roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę , właściwy organ powinien przede wszystkim przeprowadzić postępowanie w trybie art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane, którego celem jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Pomimo wskazań organu odwoławczego oraz bezspornie ustalonej w sprawie okoliczności, iż opisane powyżej roboty budowlane wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem w warunkach samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 51 ustawy nie przeprowadził. Za postępowanie legalizacyjne we wskazanym powyżej trybie, nie można uznać postępowania zainicjowanego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] września 2007r., a zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. o umorzeniu postępowania. Mocą wskazanego powyżej postanowienia organ nadzoru budowlanego nałożył na J.D. obowiązek wykonania oceny technicznej określającej stan techniczny budynku (kotłowni) na dz. nr ewid. [...], obejmującej sprawdzenie poprawności wykonania kominów, wymiany kotła wodnego stalowego oraz instalacji c.o. i wodno – kanalizacyjnej, w tym wykonania między budynkiem gospodarczym, a dobudówką budynku mieszkalnego. Postanowienie to wydane zostało na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy, a zgodnie z zawartym w jego treści pouczeniem, w wypadku niewykonania obowiązku, organ zastrzegł prawo zlecenia wykonania ekspertyzy na koszt osoby zobowiązanej do jej dostarczenia (81 c ust. 4). W wyniku wykonania przez J.D. nałożonego na nią obowiązku dostarczenia oceny technicznej, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych w budynku kotłowni w [...] na dz. nr [...], wykonanych przez inwestora J.D.. W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, że w związku z dostarczeniem dokumentów nie ma potrzeby nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, dlatego sprawa wykonania robót budowlanych innych niż w art. 48 ust. 1 lub art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stała się bezprzedmiotowa. Stosownie do treści art. 81 c ust. 2 ustawy organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Przytoczony powyżej przepis ustawy Prawo budowlane upoważnia organy administracji architektoniczno – budowlanej oraz nadzoru budowlanego do żądania od uczestników procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu. W razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organ może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen lub ekspertyz technicznych. Obowiązek taki może być nałożony bądź w trakcie toczącego się postępowania, badż gdy postępowanie takie się nie toczy, a zatem w trakcie wykonywania czynności kontrolnych (por. Prawo budowlane, wyd. II stan prawny na 1 stycznia 2006 r., R. Dziewiński, P. Ziemski, str. 303). Z treści wskazanego postanowienia z dnia z dnia [...] września 2007 r., w tym z przywołanej podstawy prawnej orzeczenia, wynika jednoznacznie, że zapadło ono w związku z przeprowadzoną kontrolą i powstaniem uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, nie miało ono natomiast związku z prowadzonym postępowaniem legalizacyjnym. Nadto należy zauważyć, że wykonanie lub niewykonanie przez stronę obowiązku przedłożenia odpowiednich ocen technicznych, nałożonego w oparciu o przepis art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy, a zatem w ramach procedury legalizacyjnej, skutkuje wydaniem przez organ jednej z decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 3 ustawy. A zatem nie może być mowy o tym, aby w postępowaniu legalizacyjnym, w wypadku niewykonania obowiązku dostarczenia oceny technicznej, organ zlecił wykonanie takowej na koszt osoby zobowiązanej (art. 81c ust. 4), jak również nie może być mowy o umorzeniu postępowania ze względu na wykonanie obowiązku przedłożenia oceny i doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, a taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Postępowanie legalizacyjne, wobec bezspornej okoliczności samowolnie wykonanych robót budowlanych, nie staje się bowiem bezprzedmiotowe tylko z tej przyczyny, że strona dostarczyła organowi żądane dokumenty oraz wykonała czynności faktyczne doprowadzając obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem. Poza wyżej wskazanymi okolicznościami, również ogólny sposób określenia przedmiotu postępowania administracyjnego w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r., w żadnym wypadku nie wskazuje, iż sprawa dotyczyła legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na instalacji pieca c.o. oraz przewodów doprowadzających instalację do budynku mieszkalnego. Również treść uzasadnienia decyzji, w której organ stwierdza, min. iż cyt.: w związku z dostarczeniem powyższych dokumentów organ nadzoru budowlanego I instancji nie ma potrzeby nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1974 r. – Prawo budowlane", wskazuje o odstąpieniu przez organ od konieczności przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego opartego na przepisie art. 51 ustawy, uznając za wystarczające przedłożenie przez inwestora oceny technicznej w trybie art. 81c ust. 2. Z powyższych względów brak jest podstaw do zakwalifikowania postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. o umorzeniu postępowania jako postępowania legalizacyjnego, przeprowadzonego w trybie art. 51 ustawy. Procedura legalizacyjna przewidziana w art. 51 ustawy jest ściśle sformalizowanym postępowaniem, którego celem jest zagwarantowanie bezpiecznego użytkowania obiektów budowlanych, w których wykonano roboty budowlane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 3, w określonych w ustawie przypadkach, stanowi zakończenie procesu legalizacyjnego. Analiza powyższego postanowienia z dnia [...] września 2007 r. oraz decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. wskazuje, iż nie dotyczyły one postępowania legalizacyjnego. A zatem powoływanie się przez organy obydwu instancji na powyższe orzeczenia, ze wskazaniem na przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w zakresie omawianych tu robót budowlanych, nie było prawidłowe. Stanowisko organów obydwu instancji w tym względzie zostało oparte na powyższych orzeczeniach, bez ich głębszej analizy. Stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem jak wyżej podniesiono, w pierwszej kolejności należało przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 ustawy. W tym stanie sprawy, jedynie na marginesie należy zwrócić uwagę, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do ustalenia, czy w wyniku instalacji pieca c.o. wraz z przewodami c.o., doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Jak wyżej podniesiono okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że w budynku przeprowadzono roboty budowlane doprowadzając do zmiany trzonu kuchennego na kocioł c.o. opalany na paliwo stałe. Budynek, który poprzednio służył jako kuchnia letnia, pralnia oraz pomieszczenie do przechowywania sprzętu, w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych wykorzystywany jest jako kotłownia oraz budynek gospodarczy. W tej sytuacji należało zbadać, czy w wyniku podjęcia działalności doszło do zmiany warunków o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przeprowadzone w dniach [...] czerwca 2009 r., [...] czerwca 2009 r., oraz [...] marca 2010 r. oględziny budynku, nie doprowadziły do ustalenia okoliczności, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2. Nadto należy zauważyć, że oględziny z dnia [...] sierpnia 2009 r., przeprowadzone zostały z naruszeniem przepisu art. 79 k.p.a., albowiem strony postępowania o terminie tej czynności nie zostały powiadomione i nie brały w niej udziału. Również czynność procesowa polegająca na przesłuchaniu biegłego G.K. nie przyczyniła się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w omawianym zakresie. Biegły stwierdził jedynie, iż w jego ocenie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, nie przedstawiając żadnej argumentacji na poparcie swego stanowiska. Zgodnie z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ramach tej zasady organ ma obowiązek przeprowadzenia oceny każdego dowodu w sprawie, a wynik tej oceny winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, nie wynika, jakie okoliczności legły u podstaw przyjęcia, iż w sprawie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Powołanie się przez organ administracyjny na przeprowadzone w toku postępowania dowodowego czynności procesowe w postaci oględzin oraz przesłuchania biegłego, bez oceny tychże dowodów, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że dana okoliczność została udowodniona. W szczególności należy zwrócić uwagę, iż stanowisko organu zawarte w jego twierdzeniu, że dokonana w budynku zmiana nie spowodowała żaden sposób zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, nie została w żaden sposób uzasadnione. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie przepisów art. 7, 10 § 1, 77, 79 i 80 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.), w punkcie I sentencji wyroku Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Na podstawie art. 152, w punkcie II sentencji wyroku orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 wymienionej powyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło