II SA/Go 717/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-11-28

Skład orzekający: Marek Szumilas, Aleksandra Wieczorek, Sławomir Pauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Organ rentowy nieprawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie wykazał w sposób wnikliwy, że ich zapłata nie pozbawi wnioskodawcy możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, ani nie ocenił w sposób wyczerpujący wpływu stanu zdrowia wnioskodawcy na jego zdolność do pracy i spłaty zadłużenia. Sąd uznał, że organ nie zastosował się do wytycznych zawartych w poprzednich orzeczeniach sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący R.Ż. złożył wniosek o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, uzasadniając to trudną sytuacją materialną i zdrowotną, a także koniecznością opieki nad chorą matką. Organ rentowy dwukrotnie odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani inne uzasadniające umorzenie. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej ZUS przez NSA, organ ponownie wydał decyzję odmawiającą umorzenia, mimo uzupełnienia postępowania dowodowego. Skarżący złożył kolejną skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego P.G. kwotę 240 zł powiększoną o VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R.Ż. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek I. uchyla zaskarżoną decyzję. II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego P.G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działającego w imieniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 i art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku R.Ż. z dnia [...] lutego 2011 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] stycznia 2011 roku odmawiającą umorzenia należności obciążających skarżącego z tytułu należności za ubezpieczenie społeczne za okres od maja 2007 roku do czerwca 2010 roku, ubezpieczenia zdrowotnego za okres od marca 2007 roku do czerwca 2010 roku, Fundusz Pracy za okres od grudnia 2008 roku do czerwca 2010 roku wraz z odsetkami w łącznej kwocie 25.844,49 złotych. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny; Wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. R.Ż. zwrócił się o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wniosek uzasadnił koniecznością opiekowania się chorą matką oraz swoją niepełnosprawnością, które to okoliczności spowodowały konieczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną, gdyż jedyne źródło utrzymania dla dwuosobowej rodziny stanowił zasiłek chorobowy w wysokości 444 zł. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 20011 r. działający z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Zastępca Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział, odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami, za okres 10-12/1998, 03/2007-06/2010 w łącznej kwocie 25.844, 49 zł. Decyzja wydana została na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, 2, 3, 3a i 3b, art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, § 3 ust. 1, pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające wykazało, iż działalność gospodarczą w zakresie produkcji materiałów budowlanych wnioskodawca prowadził w okresie od [...] września 1998 r. do [...] grudnia 1998 r. Następnie działalność gospodarczą wznowił od [...] grudnia 2006 roku w zakresie demontażu wyrobów zużytych i ich recyklingu, którą to działalność zawiesił na okres od [...] czerwca 2010 r. do [...] czerwca 2012 r. W chwili wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, tj. w styczniu 2011 roku gospodarstwo domowe wnioskodawca prowadzi wspólnie z 21 - letnią, studiującą córką. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynosiły około 344,85 zł. Wnioskodawca leczył się na nadciśnienie tętnicze, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Jedynym źródłem utrzymania strony było świadczenie z pomocy społecznej w łącznej kwocie 644, 00 zł, w tym zasiłek stały w wysokości 444,00 zł oraz zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 200 zł, otrzymywał również żywność z Caritasu Diecezji. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości rolnych - pastwiska, grunty orne, użytki rolne zabudowane, łąki trwałe o powierzchni 1,64 ha. Za lata 2006 - 2009 wnioskodawca nie osiągnął dochodu z prowadzonej działalności gospodarczy. Był właścicielem samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 1981 oraz motocykla [...] rok produkcji 1982. Do kwietnia 2010 roku opiekował się nadto schorowaną matką, która zmarła w dniu [...] kwietnia 2010 roku w wieku 85 lat. Rozważając możliwość umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzą okoliczności dające podstawę do umorzenia należności jako całkowicie nieściągalnych, albowiem w sprawie toczy się postępowanie egzekucyjne, nadto strona jest właścicielem nieruchomości, na której wierzyciel ustanowił hipotekę na zabezpieczenie należności z tytułu zaległości. Dalej organ wskazał na możliwość umorzenia należności w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Analizując możliwość zastosowania ulgi w oparciu o przepisy rozporządzenia, organ stwierdził, iż wprawdzie sytuacja strony jest obecnie trudna, jednak Zakład nie jest w stanie z dużą dozą pewności stwierdzić, że obecny stan zdrowia może stanowić podstawę do umorzenia zadłużenia. Zdaniem organu, powstanie zadłużenia było wynikiem świadomego działania płatnika i skutki takiego postępowania obciążają wnioskodawcę. Odnosząc się do przesłanki umorzenia należności z powodu przewlekłej choroby zobowiązanego i konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, organ stwierdził, iż fakt zawieszenia działalności gospodarczej przez stronę, a nie jej wykreślenia, świadczy o tym iż zamierza on wznowić działalność gospodarczą i przejąć obowiązek płacenia składek. Organ nadto wskazał na uznaniowy charakter decyzji w zakresie umarzania należności ZUS z tytułu składek. Umorzenie zaległości składkowych powinno być traktowane jako wyjątkowe uregulowanie, bowiem podstawową zasadą jest płacenie składek. Organ podkreślił, że podejmując decyzję uznaniową organ ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, co oznacza, że organ musi mieć na uwadze stan finansów publicznych, jak również dbać o przestrzeganie dyscypliny budżetowej. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do podjęcia decyzji o umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek. Od powyższej decyzji R.Ż. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku strona ponownie wskazała, że przyczyną powstania zaległości z tytułu składek była konieczność opiekowania się ciężko chorą matką. Nadto, ze względu na brak jakichkolwiek dochodów, należności objęte wnioskiem są nieściągalne. Opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby stronę wraz z rodziną możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., działający z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał w całości stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Od powyższej decyzji R.Ż. wniósł skargę. W skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 77 i art. 10 § 3 k.p.a., nadto wskazał że należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, które narosły kiedy opiekował się chorą matką stanowią dla niego zbyt duże obciążenie, którego nie będzie w stanie spłacić. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2011 roku, sygn. akt II SA/Go 430/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzewie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że analiza przepisów dotyczących umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne zawartych w ustawie z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. art. 28-30 dotyczą odrębnych stanów faktycznych, a elementem który różnicuje stany faktyczne jest rodzaj należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Inaczej traktowane są należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych niebędących jednocześnie płatnikami tychże składek, inaczej natomiast traktowane są należności z tytułu składek, których płatnikiem jest jednocześnie ubezpieczony. W stosunku do należności z tytułu składek na ubezpieczenie ubezpieczonych niebędących jednocześnie płatnikami składek, dla ich umorzenia ustawodawca wprowadził wymóg istnienia całkowitej nieściągalności, definiując w art. 28 ust. 3 sytuacje, które uzasadniają przyjęcie, iż całkowita nieściągalność ma miejsce. Katalog ten jest zamknięty. Natomiast w przypadku należności z tytułu składek, których płatnikiem jest jednocześnie ubezpieczony, ich umorzenie może nastąpić, pomimo braku całkowitej nieściągalności. Zdaniem Sądu skoro w niniejszej sprawie bezspornym było, że skarżący zwrócił się o umorzenie należności z tytułu składek, których jest jednocześnie płatnikiem, zatem oparcie rozstrzygnięć w sprawie na przepisach art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie było prawidłowe. Przepisy te bowiem dotyczą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne osób nie będących jednocześnie płatnikami tych składek. Organ dokonał jednak również analizy sprawy pod kątem możliwości zastosowania umorzenia składek obciążających skarżącego w oparciu o przepisy art. 28 ust.3a ustawy o ubezpieczeniach społecznych i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Analiza ta jednak okazała się zbyt ogólna. Organ nie rozważył, czy mimo stwierdzenia, że sytuacja majątkowa skarżącego była trudna jest on w stanie spłacić zadłużenie. Poddając ocenie zaskarżoną decyzję pod kątem zastosowania tych przepisów Sąd stwierdził, że organ administracji winien przedstawić argumentację na poparcie swego stanowiska, zgodnie z którym zapłata zaległych składek nie spowoduje zagrożenia dla zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że przepis art. 28 ust. 3a ustawy i § 3 rozporządzenia mają funkcję ochroną. Ich zadaniem jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej oraz jej rodzinie funkcjonować w życiu codziennym, mając gwarancję że ich podstawowe potrzeby życiowe będą zabezpieczone. Pokreślono, że sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa nie jest zgodna z interesem publicznym, zwłaszcza gdy osoba taka już korzysta z takich środków. Nadto zdaniem Sądu, organ podnosząc, że nie można z dużą dozą pewności stwierdzić, że stan zdrowia skarżącego może stanowić podstawę umorzenia zaległych składek, nie wskazał jednocześnie powodów, dla których nie jest możliwe takie stwierdzenie. Powyższe stanowisko sugeruje braki w zgromadzonym materiale dowodowym, którego niekompletność może uniemożliwić organowi jednoznaczne wypowiedzenie się w danej kwestii. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd, stwierdził, że organ winien wyjaśnić stan faktyczny sprawy w tym sytuację rodzinną, majątkową i zdrowotną skarżącego. Ma obowiązek przejawiać inicjatywę procesową w gromadzeniu koniecznych do wyjaśnienia sprawy dowodów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 roku, sygn. akt II GSK 2006/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że w przypadku wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego, który był jednocześnie płatnikiem tych składek, organ stosuje art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i bada, czy zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności, a w przypadku stwierdzenia, że nie występuje całkowita nieściągalność, bada sprawę pod kątem istnienia przesłanek o których mowa w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2003 roku, tj. bada czy zobowiązany wykazał, że opłacenie należności pociągałoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pogląd prezentowany w skardze kasacyjnej odnośnie podstawy prawnej rozstrzygnięcia okazał się trafny, jednak wyrok Sądu pierwszej instancji, ani też jego uzasadnienie nie pozostają z nim w sprzeczności. Błędny okazał się jedynie pogląd Sądu pierwszej instancji wyrażony w uzasadnieniu wyroku, iż art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczy tylko składek należnych za pracowników. Jednak nie ma to żadnego wpływy na treść rozstrzygnięcia, jak i również na całkowitą słuszność pozostałych wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku w tym także oceny zaskarżonej decyzji i wytycznych dla organu. Przystępując do ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego organ uzupełnił postępowanie dowodowe. Na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalono, że R.Ż. aktualnie prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Córka po ukończeniu szkoły wyprowadziła się. Osiąga aktualnie dochody w łącznej wysokości 729 złotych w tym; zasiłek stały z ubezpieczenia zdrowotnego w kwocie 529 złotych i zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 200 złotych. W 2010 roku korzystał nadto z pomocy w uzyskiwaniu artykułów spożywczych z Caritasu Diecezji. Innych dochodów nie posiada. Oprócz zadłużenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek posiada inne zobowiązania, w tym wobec; PZU z tytułu zaległej składki OC według stanu na [...] kwietnia 2010 roku za okres od września 2008 roku do września 2009 roku 1.289 złotych plus odsetki, M Sp. z o.o. w wysokości 147,15 złotych, z tytułu podatku 36 złotych, tytułem kredytu w I S.A. około 2000 złotych, u innych osób fizycznych około 6.500 złotych. Skarżący jest nadto właścicielem nieruchomości rolnej położonej w miejscowości [...] o łącznej powierzchni 1,64 hektara. Nieruchomość ta jest obciążona hipotekami ustanowionymi na rzecz ZUS na kwotę 9.001,42 złotych, na rzecz Banku [...] na kwotę 1.830,12 złotych oraz Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na kwotę 482,70 złotych. Nadto ustalono, że R.Ż. nie jest już właścicielem samochodu i motocykla. Samochód marki [...] sprzedał w 2001 roku, a motocykl [...] został sprzedany w 1990 roku. Z informacji udzielonej przez Naczelnika US wynika, że za lata 2006 -2009 skarżący nie osiągnął dochodu z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Odnośnie stanu zdrowia R.Ż. organ ustalił, że zgodnie z orzeczeniem wydanym przez Powiatowy Zespół do spraw Niepełnosprawności ma ustaloną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, która istnieje od 2004 roku i zgodnie z tym orzeczeniem może podejmować pracę lekką. Nadto na podstawie dokumentacji medycznej, którą przedłożył skarżący stwierdzono, że skarżący korzysta systematycznie z pomocy medycznej i dokonuje zakupów lekarstw, co udokumentował przedkładając faktury na powyższą okoliczność. Koszty zakupu lekarstw wynosiły od 48,15 złotych do 232,47 złotych. W oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działający w imieniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w związku z art. 83 ust. 4, art. 28 ustawy z 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, po rozpatrzeniu wniosku R.Ż. z dnia [...] lutego 2011 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] stycznia 2011 roku odmawiającą umorzenia należności obciążających skarżącego z tytułu należności za ubezpieczenie społeczne za okres od maja 2007 roku do czerwca 2010 roku, ubezpieczenia zdrowotnego za okres od marca 2007 roku do czerwca 2010 roku, Fundusz Pracy za okres od grudnia 2008 roku do czerwca 2010 roku wraz z odsetkami w łącznej kwocie 25.844,49 złotych. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz ustalenia poczynione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, dotyczące w szczególności aktualnej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnoszącego o umorzenie zaległych składek z tytułu ubezpieczenia społecznego R.Z.. Wskazano i przytoczono treść przepisów prawnych określających przesłanki umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym treść art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki pozwalające przyjąć, że zachodzi całkowita nieściągalność zaległości składkowych. Stwierdzono między innymi, że w wyniku dotychczas prowadzonego postępowania egzekucyjnego wyegzekwowano od R.Ż. w październiku 2010 roku kwotę 232,70 złotych, a w grudniu tego samego roku 730,72 złote. Nadto dłużnik posiada nieruchomość, która stanowi zabezpieczenie wierzytelności zakładu. Zdaniem organu nie została więc spełniona żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności należności, o których mowa w/w cytowanym przepisie. Przechodząc do oceny przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami pomimo braku ich całkowitej nieściągalności organ wskazał, że są one określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przytaczając jednocześnie ich treść. Przed przystąpieniem oceny sytuacji R.Ż. organ wskazał, ze decyzja podejmowana na podstawie tych przepisów opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi. Organ przyznał, że sytuacja materialna dłużnika jest trudna. Nie negował, że spłata jednorazowa istniejącego zadłużenia pozbawiłaby go zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wobec powyższego widzi możliwość spłaty zadłużenia w ramach ewentualnej podpisanej umowy ratalnej na dogodnych dla zobowiązanego warunkach. Nadto wskazał na możliwość umorzenia należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek w oparciu o ustawę z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Zdaniem organu nie zaistniały w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniające zastosowanie drugiej przesłanki określonej we wspomnianym rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2003 roku. Nie wystąpiła klęska żywiołowa lub inne nadzwyczajne zdarzenie powodujące, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Odnosząc się do trzeciej przesłanki określonej w § 3 pkt 3 rozporządzenia organ stwierdził, że uwzględnił konieczność sprawowania opieki przez R.Ż. nad schorowaną matką oraz stan jego zdrowia. Jednak zaistnienie takiej sytuacji wymagało od zobowiązanego podjęcia decyzji choćby czasowego zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, aby w ten sposób nie doprowadzić do powiększania się kwoty zadłużenia. Odnośnie orzeczonego stopnia niepełnosprawności zobowiązanego ogólnie stwierdzono, że niepełnosprawność istnieje od 2004 roku, a ponadto wskazano w orzeczeniu, że może podjąć zatrudnienie - pracę lekką. Nadto powołując się na zasadę uiszczania zobowiązań stanowiących podstawowe źródło dochodów budżetowych, z których realizowane są cele ogólnospołeczne, konieczność uwzględnienia stanu finansów publicznych, przestrzeganie dyscypliny budżetowej organ stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne obciążające R.Ż.. Skargę na powyższą decyzję złożył R.Ż., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ nie uwzględnił wytycznych zawartych w poprzednio wydanych w niniejszej sprawie wyrokach. Zadłużenie, jakie go obciąża z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych przekracza jego możliwości finansowe i nie jest w stanie go spłacić. W przypadku odmowy umorzenia zaległych składek, będzie zmuszony o zwrócenie się o zwiększenie pomocy finansowej, jaką aktualnie otrzymuje ze środków pomocy społecznej. W piśmie procesowym noszącym datę [...] października 2013 roku, pełnomocnik skarżącego podniósł nadto zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, poprzez przyjęcie, że opłacenie zaległych składek przez skarżącego nie pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, oraz przyjęcie, że przesłanka o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia obejmuje wymóg zakończenia działalności gospodarczej lub jej zawieszenia w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Podniesiono również zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 80 kpa, poprzez nieustalenie prawdy obiektywnej, a także nie uwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu skarżącego. Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte ani w całości ani w części. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Skarga podlegała uwzględnieniu. Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kierując się wskazaniami kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zasadności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast skarga podlega oddaleniu w przypadku uznania przez sąd, że zaskarżona decyzja lub postanowienie pozostaje w zgodności z przepisami prawa materialnego, a także nie narusza przepisów prawa procesowego w stopniu nakazującym jej wzruszenie. Należy również mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny. Ma to istotne znaczenie ze względu na treść przepisów art. 153 i 170 p.p.s.a. Pierwszy z nich stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Natomiast art. 170 p.p.s.a. stanowi, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach wskazanych w ustawie także inne osoby. Powyższe oznacza, że w przypadku ponownego rozpoznawania sprawy przez organ winien on uwzględnić wytyczne i sugestie zawarte w uzasadnieniach wyroków wydanych poprzednio, jeżeli wyroki te nie zostały uprzednio uchylone. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącemu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego, których był jednocześnie płatnikiem tych składek. Skarżący nie zatrudniał innych pracowników. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu skutkującym konieczność jej uchylenie. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej jako "ustawa o sus", należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. W myśl ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 ustawodawca określił przypadki całkowitej nieściągalności, i tak całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zgodnie z ust. 3a ustawy o sus należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W ust. 3b ustawy o sus ustawodawca zawarł delegację, na podstawie której minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Stosownie do treści ust. 4 ww. ustawy umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wykonując delegację wynikającą z art. 28 ust. 3b ustawy o sus wydał w dniu 31 lipca 2003 roku Rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), zwane dalej rozporządzeniem. Stosownie do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W myśl ust. 2 za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku. Analiza przedstawionego powyżej stanu prawnego dowodzi, jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 roku, sygn. akt II GSK 2006/11, rozpatrującego skargę kasacyjną złożoną przez ZUS, że w przypadku wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego, który jest jednocześnie płatnikiem tych składek, organ stosuje art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o sus i bada, czy zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności, a w przypadku stwierdzenia, że nie występuje całkowita nieściągalność, bada sprawę pod kątem istnienia przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3b ustawy i rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 roku tj. bada czy zachodzą przesłanki przemawiające za przyjęciem, że opłacenie należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Stosując się do powyższych wskazań, organ administracji publicznej w zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności dokonał rozważań w zakresie, czy zostały spełnione przesłanki pozwalające przyjąć, czy w przypadku skarżącego zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności określony w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o sus. Dokonując analizy ustalonego stanu faktycznego pod tym kątem organ zasadnie stwierdził, że przesłanki określone w art. 28 ust. 3 ustawy pkt 1,2,4 i 4a nie dotyczą przedmiotowej sprawy. Nie zostały również spełnione przesłanki określone w pkt 3, 5, 6, ponieważ jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu obejmujące między innymi sporne składki. Skarżący jak wyżej wykazano jest właścicielem nieruchomości, a tym samym brak podstaw do stwierdzenia przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wysokość nieopłaconych składek przewyższa w sposób oczywisty koszty upomnienia. Organ administracji publicznej nie zrealizował natomiast w pełni wskazań co do dalszego postępowania i oceny prawnej zawartych w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 lipca 2011 roku, sygn. akt II SA/Go 430/11, a znajdujących następnie potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 roku, sygn. akt II GSK 2006/11. Zgodnie z tym wskazaniami organ dokonując ponownie oceny wniosku skarżącego w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, winien uzupełnić materiał dowodowy w zakresie przesłanek uzasadniających umorzenie tych składek określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 roku, a następnie dokonać wnikliwej analizy możliwości zastosowania wnioskowanej ulgi w oparciu o te przesłanki. Sąd uznał za szczególnie istotne ustalenie, czy uiszczenie zaległych składek z uwagi na stan majątkowy (przy uwzględnieniu źródeł skąd skarżący czerpie aktualnie środki na utrzymanie) i sytuację rodzinną skarżącego nie pociągnęłoby zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny (przesłanka określona w § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia). Nadto organ zgodnie z tymi wskazaniami winien wykazać, dlaczego stan zdrowia skarżącego nie może stanowić podstawy umorzenia zadłużenia przy jednoczesnym stwierdzeniu, że ogranicza on możliwość prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (przesłanka określona w § 3 ust.1 pkt 3 rozporządzenia). Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy wynika bezspornie, iż sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest trudna, co przyznał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący utrzymuje się ze wsparcia pomocy społecznej - otrzymuje zasiłek stały i zasiłek celowy, pobierał w 2010 roku żywność z Caritas - u. Aktualnie prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe (matka zmarła w 2010 roku, a córka po ukończeniu szkoły wyprowadziła się). Jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,64 ha. Nie wykazano jednak, aby z tego tytułu skarżący osiągał jakieś dochody. Skarżący choruje na nadciśnienie tętnicze, ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności ze wskazaniem możliwości wykonywania pracy lekkiej. Korzysta systematycznie z opieki lekarskiej, dokonuje zakupu lekarstw, który to wydatek stanowi znaczny udział w jego aktualnych dochodach. Organ nie wykazał, aby zakup tych lekarstw był bezzasadny. Nie negując faktu, że jednorazowa spłata zadłużenia przez skarżącego pozbawiłaby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, stwierdził, że widzi możliwość spłaty należności w ratach ustalonych w ramach ewentualnie podpisanej umowy ratalnej. Odnośnie natomiast stanu zdrowia skarżącego organ ogólnie stwierdził, że ma on ustaloną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym i może podjąć zatrudnienie - pracę lekką. Powyższe ustalenia organu należy uznać za zbyt ogólnikowe, których nie można uznać za realizację wskazań zawartych w wyroku uchylającym poprzednią decyzję organu. Organ przyznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący z uwagi na swoją aktualną sytuację majątkową i rodzinną nie jest w stanie jednorazowo spłacić zadłużenia. Spłata jednorazowa pozbawiłaby go możliwości zaspokojenia przez niego niezbędnych potrzeb życiowych. Wbrew twierdzeniom organu skarżący nie reguluje wszystkich swoich zobowiązań cywilnoprawnych. Z ustaleń poczynionych przez organ i wskazanych w uzasadnieniu wynika, że z tego tytułu posiada zadłużenie. Organ nie wyjaśnił przy uwzględnieniu aktualnych dochodów skarżącego, skąd posiada środki finansowe na pokrycie niektórych zobowiązań cywilnoprawnych przy uwzględnieniu wydatków związanych z utrzymaniem domu, wyżywienia itp. Istotne jest ustalenie wobec nie kwestionowania przez organ zadłużenia skarżącego u osób trzecich na kwotę około 6500 złotych, czy środki finansowe na pokrycie innych zobowiązań, o których wspomina organ w uzasadnieniu nie pochodzą właśnie od osób trzecich. Powyższe ustalenia mają bowiem istotne znaczenie do oceny spełnienia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia odwołującej się do sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego w kontekście możliwości zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb życiowych. Fakt, że skarżący opłaca bieżące zobowiązania cywilnoprawne nie oznacza, że środki na ich uiszczanie pochodzą z aktualnych jego dochodów zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę wysokość jego aktualnych dochodów, wydatków wskazanych w uzasadnieniu decyzji i kwotę jaka mu pozostaje np. na wyżywienie, po ich uiszczeniu. Sugerując w uzasadnieniu możliwość spłaty zadłużenia w ratach, po uprzednim zawarciu umowy ratalnej organ nie wykazał, a co najmniej nie uprawdopodobnił, czy sytuacja majątkowa skarżącego na to pozwala, czy płacenie określonych rat nie pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nie stanowią realizacji wskazań Sądu również ustalenia poczynione dotychczas przez organ odnośnie możliwości podjęcia pracy przez skarżącego z uwagi na jego stan zdrowia, w świetle przesłanki określonej w § 3 ust. pkt 3 rozporządzenia. Organ jedynie ogólnie stwierdził, że skarżący może podjąć zatrudnienie - pracę lekką, opierając się na orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika, że u skarżącego stwierdzono stopień niepełnosprawności umiarkowany z możliwością podjęcia pracy lekkiej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podobnie jak z uzasadnienia poprzednio uchylonej, nie wynika jaka to jest praca, na jakich stanowiskach, czy skarżący z uwagi na aktualną sytuację panującą na rynku pracy właściwym dla skarżącego ma możliwość podjęcia takiej pracy, czy są oferty takiej pracy, czy dochody uzyskiwane z tej pracy umożliwią mu spłatę zadłużenia. Ta ostatnia okoliczność ma istotne znaczenie również przy rozważeniu spełnienia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Rozważenie okoliczności dotyczących wpływu aktualnego stanu zdrowia na możliwość podjęcia zatrudnienia przez skarżącego ma aktualnie szczególne znaczenie z uwagi na fakt, że jak przyznał organ jego stan zdrowia ulega pogorszeniu, co wynika między innymi z przedłożonej przez niego dokumentacji medycznej. Przedstawiona wyżej analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wykazała, że organ dokonał pobieżnej oceny stanu faktycznego, nie wykonał zaleceń wynikających z uprzednio wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń sądowych. Słusznie podniósł organ, że decyzja, której przedmiotem jest umorzenie należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, oznacza to, że nawet w sytuacji spełnienia przez stronę przesłanek do umorzenia należności, organ - uzasadniając stanowisko w powyższym zakresie - może odmówić ich umorzenia. Jednakże motywy rozstrzygnięcia podlegają kontroli instancyjnej w ramach postępowania administracyjnego oraz kontroli sądowej sprawowanej przez sąd administracyjny. W sytuacji decyzji o charakterze uznaniowym wymagane jest, aby motywy rozstrzygnięcia były przedstawione szczególnie wnikliwie, tak aby oczywistym było, iż decyzja taka nie jest dowolna. Podkreślenia wymaga szczególna rola uzasadnienia decyzji, która ma charakter uznaniowy. Ustawodawca wprawdzie daje możliwość nieuwzględnienia wniosku strony pomimo spełnienia przez nią przesłanek do uzyskania określonego prawa, jednak w takiej sytuacji organ winien wytłumaczyć motywy podjęcia danego, niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia. Skoro ustawodawca wprowadził do systemu prawnego taką instytucję prawną, jak dobrodziejstwo umorzenia należności z tytułu składek, to znaczy że nie może stać się ona jedynie fikcją prawną a przewidujący ją przepis - przepisem martwym. W tym właśnie aspekcie przejawia się szczególnie ważna rola uzasadnienia decyzji o charakterze uznaniowym. Organ winien wykazać, że dokonał dogłębnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, prawidłowo zastosował przepis prawa, a motywy rozstrzygnięcia mają oparcie w obowiązującym stanie prawnym. Powołując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odmawiając skarżącemu umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, organ powołał się również na interes na interes społeczny, co oznacza, że rozpatrując wniosek o umorzenie należności należy dbać o przestrzeganie dyscypliny budżetowej państwa, że płacenie składek jest obowiązkiem wynikającym z zapisów ustawowych, a umorzenie zaległości oznaczałoby akceptacje zachowania płatników, którzy prowadząc działalność gospodarczą świadomie dopuszczali do powstania zadłużenia poprzez swoje zaniedbania. Należy w tym miejscu wskazać, że organ nie wykazał, aby zadłużenie skarżącego było następstwem działań przez niego zawinionych, jego zaniedbań. W szczególności za takie zaniedbanie nie można uznać nie podjęcie przez skarżącego w odpowiednim momencie decyzji o zawieszeniu działalności gospodarczej lub jej zakończeniu poprzez jej wyrejestrowanie. W tym miejscu należy nadto stwierdzić, iż zasadny jest zarzut zawarty w skardze, że przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 roku nie przewidują jako jednej z przesłanek umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wymogu zakończenia działalności gospodarczej lub jej zawieszenia w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Taki warunek nie został w w/w rozporządzeniu wymieniony. Dokonując ponownej oceny wniosku skarżącego w odniesieniu do interesu społecznego i skutków finansowych decyzji o umorzeniu organ winien mieć na uwadze pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2007 roku (sygn. akt II GSK 345/06, Lex nr 321267), w którym sąd stwierdził, że sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwowej nie jest zgodna z interesem tego obywatela, ale także nie jest zgodna z interesem publicznym. Wyrażony w przywołanym wyroku NSA pogląd jest aktualny w realiach rozpatrywanej sprawy. Skarżący od kilku lat korzysta bowiem ze wsparcia pomocy społecznej. Środki finansowe, jakie otrzymuje z pomocy społecznej stanowią jego jedyne źródło dochodu. Dokonując ponownie oceny wniosku skarżącego organ winien mieć na uwadze powyższe wskazania co do dalszego prowadzenia sprawy, a wynikające również z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2011 roku, sygn. akt II SA/Go 430/11 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 roku, sygn. akt II GSK 2006/11. W ocenie Sądu, w celu wyeliminowania stwierdzonych uchybień wystarczającym było uchylenie decyzji organu II instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie l sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło