II SA/Go 718/07
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-03-13
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o zasiłek przedemerytalny spełnia warunek posiadania co najmniej 30-letniego okresu uprawniającego do zasiłku, uwzględniając odmienne zasady zaliczania okresów do stażu emerytalnego i stażu zasiłkowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełnił kluczowego warunku posiadania co najmniej 30-letniego okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Okresy zaliczane do stażu emerytalnego (w tym okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych) i okresy zaliczane do stażu zasiłkowego różnią się, a skarżący nie wykazał wymaganego okresu zasiłkowego, nawet przy uwzględnieniu okresów zatrudnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda Lubuski, po dwukrotnym uchyleniu jego decyzji przez WSA, ponownie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia. Kluczowym zarzutem było niespełnienie przez skarżącego warunku posiadania co najmniej 30-letniego okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Skarżący kwestionował ustalenia organu, powołując się m.in. na wyliczenia stażu pracy dokonane przez Sąd Apelacyjny w kontekście emerytury kolejowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant Specjalista Joanna Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę.
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2007 roku w sprawie o sygn. akt. II SA/Go 155/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po raz drugi uchylił decyzję organu II instancji – Wojewody Lubuskiego [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji - Starosty Powiatu w S. [...] o odmowie przyznania Z.I. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 21 lutego 2006 roku. Sąd zarzucił w szczególności, iż z uzasadnienia decyzji organu II instancji w żaden sposób nie wynikało jakie okresy zatrudnienia i równorzędne przyjął on dla wyliczenia okresu 29 lat, 10 miesięcy i 10 dni. Wskazał również Sąd, iż wobec przedstawienia przez skarżącego uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 grudnia 2005 roku z którego wynika, iż posiada on okres uprawniający do emerytury wynoszący 31 lat, 3 miesiące i 22 dni, konieczne jest zbadanie jakie świadectwa pracy były podstawą dla wyliczenia takiego okresu zatrudnienia. Za konieczne uznał też Sąd wyjaśnienie czy w okresie od 2 stycznia 1997 roku, tj. od dnia gdy skarżący zarejestrował się jako bezrobotny, do 12 stycznia 2002 roku pobierał on zasiłek dla bezrobotnych bądź pozostawał w zatrudnieniu.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda Lubuski – w imieniu którego działał Kierownik Oddziału ds. Rynku Pracy w Wydziale Polityki Społecznej - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z pózn. zm. – dalej powoływanej jako: Kpa) decyzją [...] ponownie utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu w S. z dnia 24 kwietnia 2006 roku odmawiającą skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Uzasadniając swą decyzję organ odwoławczy przedstawił przebieg zatrudnienia skarżącego i jego historię rejestracji jako bezrobotnego, wskazał okresy pobierania zasiłku z tego tytułu oraz dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Wskazał treść przepisu art. 150a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2004 roku, Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.- dalej jako ustawa o promocji zatrudnienia ) zgodnie, z którym prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 roku, przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 roku spełniła warunki do jego nabycia. Organ wyjaśnił, że w myśl tego przepisu osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego winna wykazać, iż warunki do jego nabycia na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu spełniła do dnia 12 stycznia 2002 roku.
Wojewoda wskazał, iż mając na względzie przytoczone przepisy, w oparciu o przedłożone przez stronę kserokopie świadectw pracy ustalił, iż legitymuje się ona okresem uprawniającym do zasiłku w wymiarze 27 lat, 10 miesięcy i 8 dni. Za udowodnione organ II instancji przyjął okresy wynikające ze:
- świadectwa pracy z dnia 28 lipca 1999 roku z PKP - Stacja Z.: okres zatrudnienia od dnia 15 grudnia 1966 r. do 3 marca 1971 r. - 4 lata, 2 m-ce, 19 dni;
- świadectwa pracy z dnia 10 sierpnia 1999 roku z PKP - Zakład Taboru Kolejowego w C. okres zatrudnienia: od dnia 3 marca 1971 r. do 14 września 1974 r. - 3 lata, 6 m-cy, 12 dni;
- świadectwa pracy z dnia 9 sierpnia 1999 roku z PKP – Zakład Taboru Kolejowego we W. : okres zatrudnienia od dnia 15 września 1974 r. do 15 kwietnia 1977 r. - 2 lata , 7 m-cy , 1 dzień ;
- świadectwo pracy z dnia 10 sierpnia 1999 roku z PKP-Zakład Taboru Kolejowego w C.: okres zatrudnienia od 16 kwietnia 1977 r. do 16 września 1984 r. – 7 lat, 5 m-cy, 1 dzień;
- świadectwa pracy z dnia 10.08.1999 r. z w C.: okres zatrudnienia od 17 września 1984 r. do 30 listopada 1986 r. - 2 lata, 2 m-ce, 14 dni;
- świadectwo pracy z dnia 11 sierpnia 1999 r. z PKP- Zakład Taboru Kolejowego w P.: okres zatrudnienia od 1 grudnia 1986 r. do 31 maja 1987 r. - 6 miesięcy;
- świadectwa pracy z dnia 6 sierpnia 1999 roku z PKP - Oddział Zasilania Elektroenergetycznego w Z. - Sekcja Elektrotrakcyjna w C.: okres zatrudnienia od dnia 1 czerwca 1987 r. do 30 września 1992 r. - 5 lat, 4 m-ce;
- świadectwa pracy z dnia 10 lutego 1993r. z Przedsiębiorstwa Produkcyjno-. Handlowego T. w Z.: od dnia 12 grudnia 1992 r. do 8 stycznia 1993 r. - 27 dni;
- świadectwa pracy z dnia 4 lipca 1995 roku z P.P. Zakładu Utylizacji w B.: okres zatrudnienia od dnia 9 sierpnia 1994 r. do 4 lipca 1995 r. - 10 m-cy, 26 dni;
- świadectwa pracy z dnia 31 grudnia 1996 roku z Przedsiębiorstwa Wielobranżowego B. : okres zatrudnienia od dnia 3 października 1996 r. do 31 grudnia 1996 r. - 2 miesiące, 29 dni.
Organ II instancji stwierdził, iż w oparciu o przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która określa jakie okresy można zaliczyć do okresu uprawniającego do zasiłku, nie uwzględnił wnioskodawcy w pełni lat 1962-1966 wskazywanych jako okres zatrudnienia w Stacji Hodowli Roślin w [...]. Wskazał, iż okres ten poświadczony jest wyłącznie, z uwagi na brak akt osobowych strony w archiwum Gospodarstwa Nadzoru i Administrowania Zasobem w L., zaświadczeniami o zatrudnieniu. Zaświadczenie o zatrudnieniu wnioskodawcy w SHR w K. nie podaje dokładnego okresu zatrudnienia, jest w nim mowa tylko o latach 1962 – 1966. Ponadto w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 19 marca 2001 roku znajdują się adnotacje, iż w latach 1962, 1963, w roku 1964 od miesiąca stycznia do czerwca nazwisko strony nie figuruje na liście płac, tak samo jest w okresie od września do grudnia 1964 r. W roku 1965 nazwisko wnioskodawcy także nie zostało ujęte na liście płac w miesiącu styczniu, marcu, oraz od lipca do grudnia, zaś za okres od stycznia do czerwca 1966 roku brak jest listy płac. Z okresów zatrudnienia w SHR K., za które strona otrzymała wynagrodzenie, do ogólnego stażu przyjęto: w roku 1964 - lipiec; w roku 1965 - luty, kwiecień, maj, czerwiec; w roku 1966 - lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, za które otrzymał wynagrodzenie i przepracował przyjęty wymiar godzin - co stanowi łącznie 10 miesięcy. Nie uwzględniono do stażu miesiąca sierpnia 1964 roku oraz miesiąca grudnia 1966 roku ze względu na przepracowaną niepełną liczbę godzin.
Organ wyjaśnił, iż do tzw. okresu uprawniającego do zasiłku w myśl cyt. wyżej przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zaliczono wnioskodawcy okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych tj. od dnia 3 października 1992 r. do dnia 11 grudnia 1992 r. ( 2 miesiące, 9 dni ); od dnia 9 stycznia 1993 r. do dnia 28 października 1993 r. ( 9 miesięcy, 20 dni ); od dnia 6 lipca 1995 r. do dnia 5 lipca 1996 r. ( 1 rok ) tj. łącznie nie zaliczono okresu 1 roku, 11 miesięcy i 29 dni.
Nadto organ wskazał, iż na podstawie posiadanej dokumentacji tj. kserokopii dokumentów, które wymieniono uprzednio, staż pracy uprawniający stronę do emerytury z uwzględnieniem wszystkich okresów zatrudnienia łącznie z okresami pobieranych zasiłków dla bezrobotnych wynosi 29 lat, 10 miesięcy i 7 dni. Do wskazanego okresu nie zaliczono okresów rejestracji strony w urzędzie pracy w charakterze osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku.
Odnosząc się do przedmiotu żądania organ stwierdził, iż w świetle przepisów art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy zasiłku przedemerytalnego o który ubiega się on wnioskiem z dnia 21 lutego 2006 roku.
Organ odwoławczy wskazał również, iż strona rejestrując się po raz pierwszy w urzędzie pracy w Wolsztynie w dniu 2 października 1992 roku nie podała w karcie rejestracyjnej okresów zatrudnienia w Stacji Hodowli Roślin w K. w latach 1962 - 1966, nie podała ich również w trakcie kolejnych rejestracji w urzędzie pracy, a prawo do zasiłku dla bezrobotnych otrzymała w oparciu o świadectwo pracy z PKP. Wyjaśnił jednocześnie, iż wnioskodawca będąc zarejestrowanym w urzędzie pracy od dnia 2 stycznia 1997 roku jako osoba bez prawa do zasiłku na dzień 12 stycznia 2002 roku posiadał nadal status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nadto od dnia ostatniej rejestracji w urzędzie pracy nie podjął już żadnego zatrudnienia.
Organ II instancji wskazał też, iż treść wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 13 grudnia 2005 roku w sprawie III AUa 937/04 była mu znana. Jednakże staż pracy, który wskazany sąd przyjął za udowodniony przez stronę do celów emerytalnych tj. okres 31 lat, 3 miesiące i 22 dni okresu składkowego oraz 10 dni okresu nieskładkowego, w tym okres zatrudnienia na kolei łącznie z okresami zaliczanymi do okresów pracy na kolei ( 25 lat, 9 miesięcy i 12 dni okresów składkowych ) został ustalony na podstawie innych przepisów tj. przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. Nr 162, póz. 1118 z późn. zm.), które nie mają zastosowania przy wyliczeniu okresów uwzględnianych przez urząd pracy przy ustalaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego na mocy przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. I. zarzucał, iż uzasadnienie decyzji Wojewody jest stronnicze, w części bezzasadne i wywodził, że, wbrew ustaleniu organu, spełnia przesłanki do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Przedstawił przebieg swego dotychczasowego zatrudnienia oraz okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Wywodził, iż oryginał świadectwa pracy z SHR K. złożył w urzędzie pracy już w dniu 5 lipca 1995 roku i mu go nie zwrócono. Zaprzeczał, by z dniem 19 grudnia 1996 roku stracił status bezrobotnego z powodu niestawiennictwa w urzędzie bowiem w tym okresie był zatrudniony. Powoływał się na różne wyliczenia posiadanego przez niego stażu pracy dokonywane przez urząd pracy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wskazywał, iż ze względu na szczególny charakter pracy wykonywanej przez niego na kolei faktycznie posiada on okres pracy wynoszący 38 lat i 9 miesięcy, bowiem każdy rok takiego zatrudnienia liczony jest jako 14 miesięcy. Wywodził również, iż Sąd Apelacyjny w P. uznał, iż ma on okres uprawniający do emerytury wynoszący 31 lat, 3 miesiące i 22 dni okresu składkowego i 10 dni nieskładkowego.
W pozostałej części skargi zawarte zostały wywody dotyczące, zdaniem skarżącego, istniejących przyczyn osobistych jakimi w jego sprawie miały kierować się organy i ich urzędnicy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubuski podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wskazał, że dołączona do skargi kserokopia nowego świadectwa pracy nie wnosi nic nowego do sprawy bowiem wykazany nim okres zatrudnienia był już poprzednio zaliczony przez organ na podstawie dotychczas złożonych świadectw pracy.
Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 roku skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze przyznając, iż oryginały tych samych świadectw pracy które w postaci kserokopii dołączył do wniosku, złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, służbę wojskową odbywał w czasie zatrudnienia w przedsiębiorstwie państwowym PKP, nie był zatrudniony w innych zakłada pracy poza wskazanymi w decyzji Wojewody, a po dniu ostatniej rejestracji w charakterze bezrobotnego tj. po dniu 2 stycznia 1997 roku nie pozostawał w zatrudnieniu ani nie pobierał żadnych zasiłków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 roku , Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływanej jako ppsa), przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest sprawa sądowo-administracyjna, rozumiana jako kontrola przez sąd administracyjny działalności administracji publicznej. Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do kontroli legalności funkcjonowania tej administracji, a jedynym kryterium orzekania przez sąd administracyjny jest zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie, a Sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku, gdyż do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. W ramach tak określonej kognicji uchylenie zaskarżonego aktu jest możliwe jedynie w sytuacji stwierdzenia, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przy jego wydawaniu nastąpiło naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub dające podstawę do wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 ppsa . Natomiast stwierdzenie przez Sąd nieważności zaskarżonego aktu następuje jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 ppsa ). Nadto wskazać należy na przepis art. 134 § 1 ppsa zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga nie zawierała uzasadnionych podstaw choć organ II instancji, po raz trzeci rozpoznając sprawę nie ustrzegł się uchybień, które jednakże nie miały wpływu na trafność rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej załatwionej kwestionowaną decyzją. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia była ponownie decyzja Wojewody Lubuskiego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydana w związku z wnioskiem z dnia 21 lutego 2006 roku, odmawiająca skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Istota sporu między stronami sprowadzała się zatem do rozstrzygnięcia czy skarżący spełniał warunki do nabycia prawa do wnioskowanego świadczenia.
W tym miejscu wskazać należy, iż podstawą w oparciu o którą orzeka sąd administracyjny, dokonując oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem są, stosownie do przepisu art. 133 § 1 ppsa, akta sprawy administracyjnej. Zważywszy na fakt, iż zawarte w nich świadectwa pracy i zaświadczenia, w oparciu o które organy dokonywały oceny zasadności wniosku skarżącego z dnia 21 lutego 2006 roku o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego, miały postać często mało czytelnych kserokopii, w większości bez potwierdzenia ich zgodności z oryginałem, Sąd przeprowadził, w trybie przepisu art. 106 § 3 ppsa, dowód z ich uwierzytelnionych kserokopii nadesłanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Pozwoliło to na usunięcie istotnych wątpliwości związanych z oceną zgodności tych kserokopii z oryginałami dokumentów i ustalenie, iż w/w kserokopie pozostają w zgodności z oryginałami świadectw pracy i zaświadczeń znajdującymi się w dyspozycji organu emerytalno- rentowego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia. Zgodnie z jego ust. 1 – prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 roku, przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 roku spełniała warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu – prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 roku nie spełniała warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 roku pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 roku ( tekst jednolity Dz.U z 2001r., Nr 6, poz. 56 ) - zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub
2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Organ II instancji zasadnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż na dzień 12 stycznia 2002 roku skarżący posiadał status osoby bezrobotnej w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu związku z zarejestrowaniem go w takim charakterze z dniem 2 stycznia 1997 roku. Prawidłowo też organ odwoławczy uznał, iż skarżący nie posiadał na ten dzień prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem nie spełniał przesłanek do jego uzyskania wskazanych w przepisie art. 23 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu skoro jego ostatnie zatrudnienie trwało od 3 października 1996 i ustało z dniem 31 grudnia 1996 roku.
Odnośnie przesłanki posiadania okresu uprawniającego do emerytury oraz okresu uprawniającego do zasiłku wskazać przede wszystkim należy, że nie są to okresy tożsame. Zasady dotyczące okresów uwzględnianych przy ustaleniu prawa do świadczeń emerytalnych zostały określone przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm. – dalej jako ustawa o emeryturach i rentach). Wskazana ustawa ustanawia różne okresy uprawniające do nabycia prawa do emerytury. Za podstawowy uznać należy jednak staż emerytalny wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, wskazany w przepisie art. 27 ustawy. Okres uprawniający do emerytury określony w art. 28 ustawy ( 15 lat dla kobiet i 20 dla mężczyzn) jest natomiast okresem minimalnym umożliwiającym nabycie prawa do emerytury niepełnej ( tj. niepodlegającej podwyższeniu do kwoty gwarantowanej ustawowo- art. 54 i 85 ustawy ). Do okresu uprawniającego do emerytury zalicza się, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, okresy składkowe, o których mowa w art. 6 i nieskładkowe, o których mowa w art. 7 ustawy. W świetle wskazanych przepisów okresami składkowymi są przede wszystkim okresy pozostawania w zatrudnieniu, ale również okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych ( art. 30 ust.1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, a obecnie art. 79 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia ) .
Natomiast co do zwrotu "okres uprawniający do zasiłku" to w judykaturze i piśmiennictwie przyjmuje się, że wyjaśnienie tego pojęcia znajduje się w art. 24 ust. 2 i 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (vide: uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2001 roku, sygn. akt II SA 928/2001; Zbigniew Góral – Komentarz do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Za okresy uprawniające do zasiłku uznaje się zatem okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2, okresy o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1,2 , 4 i 5 oraz okresy o których mowa w art. 23 ust. 7 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zestawienie przedstawionych regulacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazuje, że okresy wymienione w tych przepisach tylko w części się pokrywają, natomiast nie każdy okres uznany za uprawniający do emerytury jest okresem uprawniającym do zasiłku. W szczególności okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych zalicza się do okresu uprawniającego do emerytury, nie zalicza się zaś ich do okresu uprawniającego do zasiłku.
Odnosząc się do ustaleń poczynionych przez organ II instancji w zakresie posiadanego przez skarżącego okresu uprawniającego do emerytury uznać je należy za prawidłowe. Organ uwzględnił do okresu uprawniającego do emerytury wszystkie okresy zatrudnienia wynikające ze złożonych przez skarżącego kserokopii świadectw pracy, a także trzy okresy pobierania przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych ( łącznie 1 rok , 11 miesięcy i 29 dni ). Organ zweryfikował jedynie wskazywany przez skarżącego okres zatrudnienia w Stacji Hodowli Roślin w K. – Gospodarstwo B.. W ocenie Sądu ta modyfikacja była uzasadniona, nie nosi znamion dowolności i oparta została na rzeczowej analizie dokumentów przedłożonych przez skarżącego. W aktach znajduje się co prawda kserokopia zaświadczenia z dnia 4 marca 1972 roku wystawiona przez kierownika gospodarstwa B. stwierdzającego, że skarżący był w nim zatrudniony w latach 1962 do 1966 to wynika z niego również, iż pracował jako pracownik dorywczy. Treść tego dokumentu wskazuje zatem, iż nie był on pracownikiem stałym. Koresponduje ona tym samym z zaświadczeniem o zatrudnieniu i bezrobociu z dnia 19 marca 2001 roku, wystawionym przez administratora gospodarstwa zawierającym zestawienie istniejących list płac z lat 1964 -1966 wraz z wysokością uzyskanego wynagrodzenia i ilością przepracowanych godzin. W zaświadczeniu tym wskazano, iż nazwisko skarżącego figuruje na listach płac "pracowników dochodzących" . Zatem organ miał uzasadnione podstawy, aby za udowodniony okres zatrudnienia w SHR K. uznać jedynie okresy potwierdzone listami płac.
Odnosząc się natomiast w tym miejscu do zarzutu skarżącego, iż legitymował się on oryginalnym świadectwem pracy za okres lat 1962-1966 z SHR K. , które w dniu 5 lipca 1995 roku złożył "pani kierownik", których mu ona nie zwróciła to wskazać należy, iż tę okoliczność skarżący podniósł dopiero w skardze. Sprawa o zasiłek przedemerytalny została zaś wszczęta jego wnioskiem z 21 lutego 2006 roku, zaś w dniu 28 lutego 2006 roku sporządzona została notatka służbowa zapoznania się skarżącego z materiałem dowodowym sporządzona w jego obecności, wymieniająca wszystkie znajdujące się w aktach dokumenty dotyczące zatrudnienia i pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz statusu bezrobotnego, którą podpisał on z adnotacją, iż nie wnosi żadnych zastrzeżeń. Tym samym brak jest w aktach administracyjnych dowodu na fakt istnienia i złożenia w organie I instancji świadectwa pracy z SHR w K..
Uchylając poprzednią decyzję organu II instancji Sąd zobligował go do wyjaśnienia kwestii rozbieżności między wskazanym w uzasadnieniu Sądu Apelacyjnego w P. stażem uprawniającym skarżącego do emerytury ( 31 lat, 3 miesiące i 22 dni ) a wyliczeniem dokonanym przez organ ( 29 lat, 10 miesięcy i 7 dni ) i zbadania jakie świadectwa pracy zostały tam przedstawione. Z realizacji tej wytycznej organ nie wywiązał się w dostateczny sposób, ograniczając się do stwierdzenia, iż znana mu jest treść powołanego uzasadnienia, a okres w nim wskazany został zaliczony na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, które nie mają zastosowania przy wyliczaniu okresów uwzględnianych do zasiłku przedemerytalnego. Mimo uchybienia organu w tym zakresie uznać należało, iż nie miało ono wpływu na treść rozstrzygnięcia o prawie do zasiłku ze względu na przyznanie skarżącego, iż do ZUS-u złożył w oryginałach świadectwa pracy z tych samych zakładów pracy jak w kserokopiach, co też zostało potwierdzone uzyskanymi przez sąd uwierzytelnionymi kserokopiami. Zauważyć przy tym należy, iż Sąd Apelacyjny w P. ustalenia zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2005 roku w sprawie III AUa 937/04 dokonał w sprawie o przyznanie emerytury kolejowej. Prawo do emerytury kolejowej o jakiej mowa w art. 40 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ustala się na odmiennych zasadach od ogólnie obowiązujących ( art. 41- 45 ustawy ), w szczególności odmiennie ustala się okres uprawniający do emerytury kolejowej. Ma tu też zastosowanie korzystny przelicznik zatrudnienia wskazany w art. 43 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym każdy pełny rok zatrudnienia na kolei na parowym, spalinowym lub elektrycznym pojeździe trakcyjnym, w drużynach konduktorskich oraz na stanowiskach manewrowych lub ustawiaczy ( a takie skarżący okresowo zajmował ) liczy się jako 14 miesięcy zatrudnienia na kolei. Zasady dotyczące wyliczenia okresu stażu pracy na kolei mają jednak zastosowanie jedynie przy ustalaniu prawa do emerytury kolejowej. Tym samym pozbawione uzasadnionych podstaw były zarzuty skargi, iż przy ustalaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego powinien być skarżącemu uwzględniony wyższy "kolejowy" staż pracy. Wskazać jednak należy, iż niezależnie od tego jaki "kolejowy" staż pracy skarżący posiada to spełnia ona przesłankę posiadania "okresu uprawniającego do emerytury" skoro, jak wcześniej wyjaśniono, okres ten wynosi 25 lat, a skarżący legitymuje się bez wątpienia okresem dłuższym.
Skarżący nie spełnia natomiast kolejnego niezbędnego warunku do nabycia świadczenia przedemerytalnego jakim jest posiadanie 35- lub 30-letniego okresu zasiłkowego o jakim była mowa wcześniej. Do tego okresu prawidłowo organ II instancji zaliczył posiadane przez skarżącego okresy zatrudnienia ( przy czym okres pracy w SHR K. w takim samym rozmiarze jak do okresu uprawniającego do emerytury). Okres pracy na kolei podlegał tylko zaliczeniu nominalnemu, bez korzystnego przelicznika, bo w tym przypadku również nie stosuje się zasad o jakich mowa w art. 40 i n. ustawy, ale zasady wynikające z ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Nie podlegały zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku również okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Wyjątek w tym zakresie dotyczy sytuacji wskazanej w art. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, która w niniejszej sprawie nie zachodziła. Te odmienne zasady wpłynęły na rozbieżność w wyliczeniu okresu uprawniającego do emerytury i okresu uprawniającego do zasiłku. Wg wyliczeń Sądu skarżący posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 27 lat, 10 miesięcy i 12 dni ( wg. organu to 27 lat, 10 miesięcy i 8 dni ) co wskazuje, że posiadany przez skarżącego okres uprawniający do zasiłku nie przekracza 30 lat i przesądza o tym, że dla ustalenia dochodzonego zasiłku przedemerytalnego nie ma prawnego znaczenia fakt ewentualnego legitymowania się przez skarżącego wymiarem 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Przesłanka ta powinna być przez organ badana w ramach realizacji obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy ( art. 7 i 77 § 1, 107 § 3 Kpa ) jednakże w konsekwencji zaniechanie to, wobec niespełnienia przez skarżącego również innych przesłanek nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nie miało wpływu na wynik sprawy. Ustalenie, iż skarżący nie legitymuje się wymaganym co najmniej 30 letnim okresem uprawniającym do zasiłku powoduje, że brak było podstaw do rozważań nabycia przez niego prawa do zasiłku przedemerytalnego w oparciu o przepis art. 37l ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 11marca 2002 roku w sprawie OPS 14/01 ( ONSA 2002r., nr 4, poz. 133 ) osobie bezrobotnej, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego określone w art. 37j ust. 1 lub w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 roku - przysługuje na jej wniosek prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37l ust. 1 tej ustawy, mimo wygaśnięcia prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, jeżeli w dniu złożenia wniosku spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. Wywiódł też w jej uzasadnieniu, iż nie ulega wątpliwości, że art. 37j ust. 1 i art. 37k ust. 1 ustawy określają materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W obu tych przepisach zawarty jest także warunek, aby osoba ubiegająca się o jedno z tych świadczeń spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury. (...) Przepis art. 37l ust. 1 ustawy tworzy zamkniętą całość, a jego istotę stanowią słowa "posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia". Używając tych określeń w czasie przeszłym dokonanym i odsyłając do wniosku złożonego przez osobę, która ubiega się o prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, ustawodawca podkreślił, że decydujące znaczenie ma "posiadanie" lub "spełnienie" ustawowych warunków w dniu rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych ( bez względu na czas złożenia wniosku).
W sprawie niniejszej skarżący przesłanki posiadania co najmniej 30- letniego okresu uprawniającego do zasiłku nie spełnił ani w dacie rejestracji w charakterze osoby bezrobotnej ( 2 stycznia 1997 roku ) ani do dnia 12 stycznia 2002 roku. Tym samym zarzutu skargi w części w jakiej dotyczyły przedmiotu sporu tj. prawa skarżącego do zasiłku przedemerytalnego były nieuzasadnione. Pozostała część wywodów skargi, zważywszy na ich specyficzny charakter, nie odnosiła się w żadnym zakresie do przedmiotu sprawy stąd Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do nich.
Z tych przyczyn na podstawie przepisu art. 151 ppsa orzeczono o oddaleniu skargi. Zważywszy na taki wynik procesu, nie zaszły podstawy do orzekania w przedmiocie kosztów postępowania. Wprawdzie skarżący złożył wniosek o zasadzenie na jego rzecz poniesionych kosztów postępowania obejmujących zwrot kosztów dojazdu na rozprawy sądowe, to zgodnie z przepisem art. 200 ppsa zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu jedynie w razie uwzględnienia jego skargi. W pozostałych przypadkach skarżący ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie ( art. 199 ppsa ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło