II SA/Go 720/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Sędzia WSA Grażyna, Staniszewska, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lutego 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi W.Ś. na Wojewoda z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa wymeldowania Uchylono decyzję I i II instancji - 2 - Sygn. akt II SA/Go 720/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją administracyjną z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] Burmistrz orzekł o odmowie wymeldowania B.Ś. z pobytu stałego przy ul[...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie wymeldowania B.Ś. z pobytu stałego zostało wszczęte na wniosek W.Ś.. Organ przywołał przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i stwierdził, że nie istnieją podstawy do wymeldowania B.Ś.. Przeprowadzone w powyższej sprawie postępowanie administracyjne doprowadziło do dokonania następujących ustaleń : - właścicielem mieszkania przy ul. [...] jest W.Ś., - w dniu [...].01.2001r. uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...].09.2000r. nakazujący B.Ś. opuszczenie wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami jego prawa reprezentującymi lokal mieszkalny i wydanie go powódce W.Ś., - w okresie tym B.Ś. przebywał w zakładzie karnym, który opuścił [...].06.2004r. Aresztowanie nastąpiło [...].09.1999r. Do chwili aresztowania B.Ś. mieszkał w lokalu przy [...], - po opuszczeniu zakładu karnego B.Ś. był przez chwilę w miejscu zameldowania na pobyt stały, ale tam nie zamieszkał, gdyż uniemożliwiono mu dostęp do lokalu. B.Ś. zwracał się o pomoc w tej sprawie do policji, ale jej nie uzyskał. W.Ś. potwierdziła, że B.Ś. od chwili opuszczenia zakładu karnego nie ma dostępu do mieszkania. - w chwili aresztowania B.Ś. pozostawił w mieszkaniu część swoich rzeczy osobistych. W.Ś. zeznała, że rzeczy pozostawione zostały wyniesione z mieszkania przez członków jej rodziny i umieszczone na strychu. Miało to miejsce 2 dni przed powrotem B.Ś. z zakładu karnego, a on sam nie został o tym powiadomiony, - W.Ś. zeznała również, że żadnych czynności związanych z opróżnieniem mieszkania nie dokonywał komornik, - 3 - - przy pomocy Komendy Powiatowej Policji udało się ustalić, że B.Ś. przebywa aktualnie w pomieszczeniu piwnicznym w budynku przy ul. [...]. Organ stwierdził, że B.Ś. nie przebywa w lokalu nr [...] w zasadzie od 1999r., przy czym nieobecność do 2004r. związana była z pobytem w zakładzie karnym a po jego opuszczeniu z brakiem dostępu do mieszkania. W ocenie organu I instancji mimo stosunkowo długiej nieobecności B.Ś. w miejscu zameldowania na pobyt stały nie można jednoznacznie stwierdzić, że doszło do faktycznego opuszczenia lokalu. Przez opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Taki sam skutek prawny wywołuje również w drodze egzekucji sądowej eksmisja wynikająca z wyroku sądowego. Jeżeli zaś strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Organ podał, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Obie strony potwierdzają bowiem, fakt uniemożliwienia pobytu B.Ś. w lokalu z powodu wymiany zamków. B.Ś. w chwili aresztowania pozostawił część swoich rzeczy w mieszkaniu i nie miał możliwości ich zabrania. W.Ś. nie zgodziła się z powołaną decyzją Burmistrza. W odwołaniu od decyzji odwołująca się wskazała, że powoływanie się przez organ I instancji na brak dobrowolności i trwałości opuszczenia mieszkania jest interpretacją rozszerzającą przepisu art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie odwołującej się takie samowolne poszerzenie przesłanek przepisu ustawy jest niedopuszczalnym naruszeniem prawa materialnego i skutkować musi zmianą wydanego w ten sposób rozstrzygnięcia. Skoro B.Ś. na skutek wyroku eksmisyjnego utracił uprawnienia do przebywania w lokalu a także bez wymeldowania opuścił mieszkanie, spełnione zostały wszystkie wymogi do wymeldowania go. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można jednoznacznie stwierdzić, że B.Ś. opuścił sporny lokal dobrowolnie i na stałe, gdyż przez " opuszczenie lokalu " w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku - 4 - meldunkowego. Organ II instancji wskazał, że B.Ś. w spornym lokalu nie zamieszkiwał od 1999r. do czerwca 2004r., gdyż przebywał w zakładzie karnym a po jego opuszczeniu nie miał dostępu do mieszkania. Fakt ten został potwierdzony zgodnie przez obie strony postępowania. Pomimo orzeczonej eksmisji nie została ona wykonana do chwili obecnej przez komornika. W ocenie organu odwoławczego nie można również przyjąć, że wyrok o eksmisji stanowi podstawę do wymeldowania. Podstawa taka istniałaby w przypadku wykonania tego wyroku. Wobec powyższego organ II instancji uznał, że B.Ś. w sposób trwały nie opuścił miejsca pobytu stałego, a więc nie została spełniona przesłanka do wymeldowania wynikająca z art. 15 ust. 2 ustawy i w dalszym ciągu posiada miejsce pobytu stałego pod adresem [...]. Decyzję Wojewody W.Ś. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody, oraz decyzji Burmistrza. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez niezastosowanie tego przepisu pomimo wypełnienia przez B.Ś. przesłanek w nim zawartych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponadto wskazała, że dokonana przez Burmistrza odmowa wymeldowania B.Ś. powoduje, że pomimo, iż nie przebywa on w mieszkaniu przy ul. [...] to w ewidencji figuruje on fikcyjnie jako osoba zameldowana. Nie jest więc w ten sposób realizowana funkcja ewidencyjna zameldowania a wręcz funkcja ta zostaje świadomie wypaczona. Skarżąca podała, że po opuszczeniu zakładu karnego i od momentu usunięcia i niedopuszczenia do mieszkania, B.Ś. nie skorzystał z żadnych przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Możliwość takich działań wynika z wyroku WSA w Poznaniu z 15.09.2004r. sygn. akt 3 II SA/Po/722/02 dotyczącego tej samej sprawy w poprzednim postępowaniu. Skoro zatem B.Ś. nie podjął w ciągu roku jakichkolwiek czynności umożliwiających mu powrót do lokalu to przesądził on tym samym fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. - 5 - Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 15 września 2004r. ( sygn. akt 3/II SA/Po 722/02 ) wskazał, że organy administracyjne ponownie rozpoznając sprawę powinny dokonać ustaleń, czy B.Ś. usunięty z lokalu i do niego nie dopuszczony ( bo niesporne jest, że nie mógł on zamieszkać w lokalu ) podjął ( i jakie ) działania prawne umożliwiające mu powrót do lokalu. Kierując się stanowiskiem Sądu zawartym w cytowanym wyżej wyroku, stwierdzić należy, że stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji byłoby trafne w przypadku gdyby ustalono, że B.Ś. po wyroku eksmisyjnym, który nie został wykonany w prawem przewidzianej formie i przez organ do tego uprawniony, podjął działania umożliwiające mu przy pomocy przysługujących środków prawnych powrót do lokalu. Tych ustaleń jednak nie poczyniono. Organ I instancji wskazuje, że B.Ś. zgłosił Policji fakt uniemożliwienia mu zamieszkania lecz okoliczności tych nie ustalił. Gdyby się okazało, że B.Ś. np. zwrócił się o przywrócenie utraconego posiadania mieszkania i do Policji o wprowadzenie do lokalu w którym miał zamiar ponownie zamieszkać, wówczas należy uznać, że nie byłoby podstaw do wymeldowania. O opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) mamy do czynienia również wówczas, gdy osoba dotychczas zameldowana została ( jak B.Ś. ) usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona a sama nie skorzystała z prawem przewidzianych działań umożliwiających powrót do lokalu. Powyższe uchybienia organów administracyjnych oznaczają naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa, nakładających na organy administracji publicznej obowiązek zebrania całego materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Na zakończenie już tylko wskazać należy, że kwestia eksmisji i jej wykonania nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Wskutek samowolnego pozbawienia B.Ś. możliwości przebywania w lokalu i faktycznego pobytu w innym miejscu nie można wszcząć postępowania eksmisyjnego ( brak przedmiotu ). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). - 6 - O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy. A. Juszczyk – Wiśniewska M. Bohdanowicz M. Ruszyński