II SA/Go 720/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia z dnia 6 października 2011 r. Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., A.M. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. 21 października 2011 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy A.M. wskazał, że osiąga niewielki dochód (400 zł) z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (4,12 ha). Skarżący podał, że mieszka wraz z matką, która otrzymuje emeryturę w wysokości 1.463 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku A.M. przedłożył między innymi wyciąg z rachunku bankowego. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że A.M. uzyskuje niewielki dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. 400 zł. Skarżący mieszka z matką, która otrzymuje emeryturę w wysokości 1.463 zł. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności. Saldo na rachunku bankowym wynosi 129,72 zł (stan na dzień [...] października 2011 r.). W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego w przedmiocie jego sytuacji materialnej. Reasumując należy stwierdzić, że wniosek A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.