II SA/Go 721/12

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-10-01

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, a jej sytuacja materialna wskazuje na brak możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, nawet jeśli jest zwolniona z opłat sądowych z mocy ustawy. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek A.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący podał, że nie posiada dochodu, pozostaje na utrzymaniu rodziców, a jego rodzina (siedem osób) korzysta z pomocy opieki społecznej. Łączny dochód rodziny wynosi 2.227,77 zł. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla strony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.N. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego p o s t a n a w i a : ustanowić adwokata. Dnia 21 września 2012 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek A.N. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie posiada żadnego dochodu, pozostaje na utrzymaniu rodziców. A.N. wskazał, że mieszka z rodzicami i czworgiem rodzeństwa. Oświadczył, że łączny dochód rodziny wynosi 2.227,77 zł i składa się z wynagrodzenia za pracę, dodatku mieszkaniowego i zasiłków rodzinnych. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżący z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej A.N. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, że skarżący nie posiada dochodu, pozostaje na utrzymaniu rodziców. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że jego rodzina składająca się z siedmiu osób od kilku lat korzysta z pomocy opieki społecznej. Łączny dochód rodziny skarżącego wynosi 2.227,77 zł. Z uwagi na powyższe uznano, że wniosek A.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika wyczerpuje ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło