II SA/Go 722/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P.B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy obciążył P.B., na podstawie wskazanych w tej decyzji 5 faktur, kosztami interwencji, opieki nad psami oraz usług weterynaryjnych (dotyczących okresu od września 2017 r. do stycznia 2018 r.), w łącznej kwocie 27.433,00 zł (brutto). Decyzja została doręczona P.B. w dniu 12 marca 2018 r., (zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, podpisane przez stronę w aktach sprawy). Decyzja zawierała pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik strony adwokat A.I.. Wobec wątpliwości co do daty złożenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do organu I instancji o nadesłanie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem dowodu doręczenia stronie decyzji z dnia [...] marca 2018 r. oraz wyjaśnienia i udokumentowania, w jaki sposób zostało nadane i doręczone organowi odwołanie strony. Pismem z dnia [...] maja 2018r. Burmistrz Miasta i Gminy nadesłał potwierdzone za zgodność z oryginałem odpisy żądanych dokumentów i wyjaśnił, że odwołanie zostało złożone osobiście w organie pierwszej instancji w dniu 27 marca 2018 r., co potwierdza prezentata zawarta na odwołaniu. 2. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 129 § 2 w zw. z art. 57 § 1 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło przepisy dotyczące terminów odwołań od decyzji i stwierdziło, że w sprawie 14 - dniowy termin rozpoczął bieg w dniu 13 marca 2018 r. i upłynął z końcem dnia 26 marca 2018 r. Stwierdzono, że odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika strony osobiście w siedzibie organu I Instancji w dniu 27 marca 2018 r. Strona złożyła zatem odwołanie z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., co skutkuje niemożnością merytorycznego rozpatrzenia sprawy, gdyż czynność dokonana przez stronę bez zachowania ustawowego terminu nie wywołuje skutków procesowych. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania obliguje natomiast organ odwoławczy do zastosowania przepisu art. 134 k.p.a. 3. Skargę na postanowienie złożył P.B., reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest: – art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zaniechanie ustalenia w sposób szczegółowy i nie budzący wątpliwości sposobu i terminu złożenia odwołania, – art. 134 k.p.a. przez przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Uzasadniając swoją skargę pełnomocnik podał, że z niezrozumiałych dla strony powodów organ I instancji przesłał do organu odwoławczego odwołanie bez wskazania daty wpływu do organu, a następnie w odpowiedzi na wezwanie Kolegium, w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. organ podał, że odwołanie zostało złożone bezpośrednio do tego organu w dniu 27 marca 2018r. Stwierdzenie to jest nieprawdą bowiem ani pełnomocnik, ani pracownik kancelarii nie byli w tym dniu w [...] i niemożliwe było złożenie odwołania osobiście. Odwołanie od decyzji zostało, wbrew twierdzeniu organu I instancji, przesłane pocztą w dniu 23 marca 2018 r., co oznacza, że zostało złożone w terminie. Kolegium bezkrytycznie przyjęło za prawdziwe twierdzenia organu I instancji. Poważne wątpliwości budzi fakt, że do Kolegium trafił egzemplarz odwołania bez koperty i prezentaty co potwierdza złożenie odwołania pocztą w terminie. W odpowiedzi na wezwanie została przesłana tylko i wyłącznie kserokopia odwołania potwierdzona za zgodność z oryginałem, a nie egzemplarz oryginału odwołania z aktami sprawy. Do skargi zostały dołączone między innymi potwierdzenie nadania przesyłki poleconej nr [...] oraz wydruk ze strony internetowej poczty polskiej – systemu "Tracking - opcja śledzenie przesyłek". 4. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie wyjaśniając, że organ I instancji pismem z dnia [...] maja 2018 r. przesłał Kolegium potwierdzone za zgodność z oryginałem odwołanie pełnomocnika i podając, iż zostało doręczone do organu osobiście w dniu 27 marca 2018 r. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Kolegium przedstawiona przez organ I instancji kserokopia odwołania z urzędowym potwierdzeniem jego oryginalności oraz wyjaśnienia dotyczące okoliczności jego złożenia nie budzą wątpliwości. Organ I instancji ma prawo pozostawić w swoich aktach oryginały dokumentów, a organowi odwoławczemu przesłać potwierdzone za zgodność z oryginałem ich kopie. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium stwierdziło, że dołączona przez pełnomocnika kopia potwierdzenia nadania odwołania nie jest potwierdzona za zgodność z oryginałem, ponadto zawiera ręczny dopisek "doręczono 27.03.18", a tego typu zapisy na potwierdzeniach się nie znajdują. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że uwzględnienie skargi na postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). 6. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie przepisu art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. 7. Opierając się na twierdzeniu i dokumentach przedstawionych przez organ I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 12 marca 2018 r. (bezsporne), zaś odwołanie zostało wniesione bezpośrednio do organu I instancji w dniu 27 marca 2018 r. (1 dzień po terminie), co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. W spornym zakresie Kolegium odwołuje się do wyjaśnień przedstawionych przez organ I instancji oraz dołączonego do pisma tego organu poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu odwołania zawierającego prezentatę Urzędu Miasta i Gminy z wpisaną ręcznie datą "27.03.18" oraz numerem "[...]" (k. 36-37). W świetle dokumentów przedstawionych do skargi strony prawidłowość oraz zupełność tych ustaleń budzi wątpliwości. Mianowicie w aktach administracyjnych znajduje się oryginał odwołania wniesionego przez pełnomocnika strony, na którym nie ma prezentaty (k. 22-23). Do skargi dołączono również kopie potwierdzenia nadania przesyłki nr [...] kierowanej przez pełnomocnika strony do Burmistrza Miasta i Gminy ze stemplem "[...]" i datą "23.03.2018". Na tym potwierdzeniu widnieje kwestionowany przez Kolegium w odpowiedzi na skargę ręczny dopisek "doręczono 27.03.18". Dopisek ten nie jest jednak ważny dla kluczowych ustaleń. Natomiast istotne jest to, że nadanie przez pełnomocnika strony przesyłki kierowanej do organu I instancji w dniu 23 marca 2018r. potwierdza wydruk z systemu "Śledzenie przesyłek – Tracking", w którym wskazano miejsce nadania – "[...]" oraz datę nadania przesyłki – 23 marca 2017r. oraz datę jej doręczenia adresatowi – 27 marca 2018 r. Wiarygodność obu dokumentów przedstawionych przez stronę, potwierdza notatka służbowa oraz wydruk z systemu "Śledzenie przesyłek – Tracking", sporządzone w sądzie (dokumenty te zostały dopuszczone jako dowód w sprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.). 8. Wskazać należy, że to organ odwoławczy ma obowiązek badać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Prowadząc ustalenia w tym zakresie, organ winien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia dokonania takiej oceny. W razie zaś wątpliwości i zaistnienia konieczności wyjaśnienia kwestii istotnych dla ustaleń w zakresie dopuszczalności odwołania i dochowania terminu, należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie. W świetle wątpliwości, które wiążą się z przedstawionymi przez stronę dokumentami stwierdzenie uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2018 r. było przedwczesne. Sprawa wymaga dokładniejszego wyjaśnienia, w szczególności przez zbadanie oryginalnych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych oraz pochodzących od strony oraz dokumentów i ewentualnie dowodów uzupełniających. Te okoliczności przesądzają o tym, że organ nie miał wystarczających i jednoznacznych podstaw stwierdzenia w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, bowiem stwierdzenie to nastąpiło z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a., mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a., co uzasadniało wyeliminowanie go z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Zadaniem Kolegium będzie zatem jednoznaczne wyjaśnienie tych wątpliwości z uwzględnieniem, że wynikająca z art. 129 § 2 k.p.a. metoda liczenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia od daty doręczenia decyzji (postanowienia) została ustalona w interesie stron postępowania i nie może być interpretowana w sposób, który powoduje uszczerbek w prawach strony oraz tym, że, zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a., niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego należy rozstrzygać na korzyść strony. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 209 p.p.s.a.