II SA/Go 724/14

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-11-13

Skład orzekający: Sławomir Pauter, Aleksandra Wieczorek, Adam Jutrzenka -Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zaprzestaniu realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego, wydana na podstawie art. 13 ust. 4 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu socjalnym, może zostać wydana bez uzasadnienia i czy notatki służbowe mogą stanowić wystarczający dowód w takiej sprawie?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o zaprzestaniu realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Decyzja nie zawierała uzasadnienia faktycznego i prawnego, nie wskazywała dowodów, na których się opierała, ani nie odnosiła się do przedłożonych przez stronę zwolnień lekarskich. Ponadto, organ oparł się na notatkach służbowych, które nie spełniają wymogów protokołu i nie mogą stanowić wystarczającego dowodu w sprawie, a także nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Kierownik Centrum Integracji Społecznej wydał decyzję o zaprzestaniu realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego wobec uczestniczki A.S. z powodu nieprzestrzegania regulaminu i uporczywego naruszania postanowień programu. Uczestniczka zakwestionowała decyzję, wskazując na opiekę nad synem i przedstawione zwolnienia lekarskie. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że nie podlega ona wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Adam Jutrzenka -Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Kierownika Centrum Integracji Społecznej przy Stowarzyszeniu [...] nr [...] w przedmiocie zaprzestania realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Kierownik Centrum Integracji Społecznej wydał decyzję administracyjną, którą na podstawie art. 13 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym ( Dz. U. z 2003 r. nr 122 poz. 1143 ze zm. – dalej jako "ustawa o zatrudnieniu (...)") stwierdził, że uczestnik Centrum Integracji Społecznej A.S. z dniem 18 sierpnia 2014 r., z powodu nie przestrzegania regulaminu Centrum Integracji Społecznej, tj. stwierdzenia przez kierownika CIS, że nastąpiło uporczywe naruszenie przez uczestnika postanowień programu uniemożliwiające jego dalszą realizacje (§ 15 pkt 1 i 2 regulaminu), zaprzestała realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego. Decyzja nie zawierała uzasadnienia. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Dnia 6 sierpnia 2014r. A.S. zgłosiła się do udziału w programie reintegracji zawodowej i społecznej realizowanego przez Centrum Integracji Społecznej. W tym samym dniu podpisała ona Indywidualny Program Zatrudnienia Socjalnego . W dniu [...] sierpnia 2014 r. pracownik socjalny CIS sporządził notatkę służbową, z której treści wynika, że uczestniczka nie wyraża chęci współpracy, lecz podpisała program z uwagi na konsekwencje związane z odmową udziału w programie, w tym kwestie związane z pomocą finansową uzyskiwaną z MGOPS. W dniu [...] sierpnia 2014 r. pracownik socjalny CIS sporządził notatkę służbową, w której wskazano, iż w okresie próbnym A.S. pojawiła się w pracy w pierwszym dniu, natomiast już kolejnego dnia dostarczyła "opiekę nad dzieckiem". Wyjaśniła, że dziecko źle się czuje, ona zaś nie ma z kim go zostawić. Natomiast od innych uczestniczek programu uzyskano informację, że A.S. oświadczyła, że nie będzie wykonywała określonych obowiązków ze względu na syna, który uczęszcza do gimnazjum w [...], żeby nie musiał się wstydzić, że mama pracuje przy rekultywacji i pielęgnacji terenów zielonych. Liczne próby kontaktu, jak wpisano w notatce, pozostały bez jakiegokolwiek skutku i chęci współpracy. W dniu [...] sierpnia 2014 r. pracownik socjalny CIS sporządził notatkę na okoliczność poinformowania A.S. o planowanym na dzień [...] sierpnia 2014 r. szkoleniu BHP. Pracownik wskazał, że uczestniczka oświadczyła, że w chwili obecnej przebywa na opiece, ponadto w tym dniu umówiona jest na rozmowę kwalifikacyjną w sprawie pracy zaś swój udział w szkoleniu potwierdzi telefonicznie. W dniu [...] sierpnia 2014 r. pracownik socjalny CIS sporządził notatkę, w której wskazał, że podejmował kilkakrotnie próby skontaktowania się z A.S., w celu potwierdzenia udziału w szkoleniu BHP oraz uzyskania informacji o wyniku rozmowy w sprawie pracy, jednakże nie udało mu się skontaktować ze stroną. W dniu [...] sierpnia 2014 r. pracownik socjalny CIS sporządził notatkę, w której wskazał, że pomimo kilkukrotnych prób kontaktu telefonicznego, które okazały się bezskuteczne, w dniu [...] sierpnia 2014 r. zostaje rozwiązany Indywidualny Program Zatrudnienia Socjalnego z uwagi na uporczywe naruszenie przez uczestniczkę postanowień programu uniemożliwiające jej dalszą realizację oraz wobec braku chęci współpracy ze strony uczestniczki. A.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na w/w decyzję Kierownika Centrum Integracji Społecznej, zarzucając organowi, iż w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające uznanie spełnienia przesłanki z art. 14 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu (...). Podkreśliła, że z treści wdanej decyzji nie wynika, co stanowiło podstawę jej wydania. Jednocześnie wyjaśniła, że od dnia [...] sierpnia 2014 r. uczestniczyła w programie zatrudnienia socjalnego, natomiast od dnia [...] sierpnia 2014 r. do dnia [...] sierpnia 2014 r. sprawowała opiekę nad synem. Zwolnienie lekarskie dostarczyła do Centrum Integracji Społecznej. Kolejne zwolnienie lekarskie zaś przesłała pocztą. Jednocześnie wskazała, ze zaskarżoną decyzję doręczono jej w dniu 19 sierpnia 2014 r. Zaprzestanie realizacji programu może zaś nastąpić tylko z winy uczestnika lub na skutek dobrowolnego odstąpienia przez uczestnika od realizacji programu. Tym samym w niniejszej sprawie nie nastąpiło zaprzestanie realizacji programu z jej winy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Centrum Integracji Społecznej wskazał, iż w jego ocenie zaskarżona decyzja jest w pełni uzasadniona. Podkreślił stosunek skarżącej do regulaminu organizacyjnego Centrum, zastrzeżenia do spraw. dot. zwolnień lekarskich, konsekwencji rezygnacji z uczestnictwa w programie. Podkreślił, ze strona została skierowana do prac związanych z pielęgnacją terenów zielonych oraz sprzątania miasta. Jednakże po jednym dniu udziału w programie A.S. dostarczyła ZUA ZLA – opieka nad członkiem rodziny. Natomiast z informacji uzyskanych od innych uczestników programu ustalono, że strona oświadczyła, że nie będzie pracowała w Centrum Integracji Społecznej i nie dopuści do tego aby syn wstydził się, że matka sprząta ulice. Organ opisał wszystkie czynności podejmowane wobec strony, próby nawiązania kontaktu i sporządzone w tym zakresie notatki służbowe. Podkreślił, że strona po zakończeniu jednego zwolnienia lekarskiego przedłożyła kolejne. Stanowiło to zdaniem organu podstawę do uznania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu (...) oraz § 15 regulaminu Centrum Integracji Społecznej, pozwalające na uznanie, że strona uporczywie narusza postanowienia programu, co uniemożliwia jego dalszą realizację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Kierownika Centrum Integracji Społecznej, którą organ powołując się na przepis art. 13 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu (...) stwierdził, że A.S. z dniem [...] sierpnia 2014 r. zaprzestała realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego. Decyzja nie zawierała uzasadnienia. Jednocześnie organ wskazał, iż podstawę tego orzeczenia stanowi stwierdzenie, że nastąpiło uporczywe naruszenie przez uczestnika postanowień programu uniemożliwiające jego dalszą realizacje ( § 15 pkt 1 i 2 regulaminu). Na wstępie wyjaśnić należy, że decyzja w przedmiocie stwierdzenia zaprzestania realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego z przyczyn określonych w art. 13 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu (...), stosownie do treści art. 13 ust. 4a i 4b ustawy o zatrudnieniu (...) podejmowana jest przez kierownika Centrum, zaś stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zatem decyzja ta wydawana jest w jednej instancji i nie przysługuje od niej prawo wniesienia zwykłego środka odwołania o jakim mowa w art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. nr 267 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), a tym samym ma ona walor decyzji ostatecznej, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skargę w tym zakresie wnosi się zatem do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał ( art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie Sąd, opierając się na treści przepisów art. 53 § 1 p.p.s.a. oraz art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. stwierdził, że skarga A.S. złożona została z zachowaniem terminu do jej wniesienia, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy o dacie wniesienia skargi – stosownie do powołanych wyżej przepisów - decyduje data przekazania jej przez Sąd organowi właściwemu czyli Kierownikowi CIS, co miało miejsce w dniu [...] września 2014 r. Z ustaleń Sądu wynika zaś, że zaskarżona decyzja została wysłana do strony dnia 18 sierpnia 2014 r. listem nierejstrowanym ekonomicznym, a jak wskazała strona, została jej doręczona w dniu 19 sierpnia 2014 r. Tym samym termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie upłynął dla strony wraz z dniem 18 września 2014 r., tj. w dniu, kiedy Sąd przekazał skargę organowi. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy, Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu (...) oraz Kodeksu postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawowym celem ustawy o zatrudnieniu socjalnym jest stworzenie materialnych i organizacyjnych podstaw do działalności koncentrującej się na reintegracji zawodowej i społecznej. Zasadniczym celem reintegracji jest przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu osób znajdujących się na marginesie życia społecznego. Gwarancje prowadzenia działalności reintegracyjnej poprzez zatrudnienie socjalne dają regulacje umożliwiające tworzenie centrów integracji społecznej oraz klubów integracji społecznej. Tworzenie centrum integracji społecznej należy do kompetencji samorządu gminnego oraz organizacji pozarządowych (zob. W. Maciejko, P. Zaborniak, Instytucje zatrudnienia socjalnego, (w) Samorząd Terytorialny 11/2008). Uczestnictwo w zajęciach Centrum nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem, zatem nie może być egzekwowane za pomocą środków przymusu administracyjnego. Zasady kierowania do Centrum integracji społecznej reguluje Rozdział 4 ustawy o zatrudnienie (...), natomiast zasady uczestnictwa w Centrum reguluje Rozdział 5 ustawy o zatrudnieniu (...). Zgodnie z art. 12 ust. 1 i 4 ustawy o zatrudnieniu (...), kierownik Centrum przyjmuje osobę skierowaną do Centrum po podpisaniu z nią indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego - w uzgodnieniu z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej właściwego dla miejsca zamieszkania lub pobytu tej osoby. Ustawa w art. 1 ust. 2 wymienia, do kogo w szczególności ten program jest skierowany – są to bezdomni, uzależnieni od alkoholu, uzależnieni od narkotyków, chorzy psychicznie, długotrwale bezrobotni, zwalniani z zakładów karnych, uchodźcy, osoby niepełnosprawne - którzy podlegają wykluczeniu społecznemu i ze względu na swoją sytuację życiową nie są w stanie własnym staraniem zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych i znajdują się w sytuacji powodującej ubóstwo oraz uniemożliwiającej lub ograniczającej uczestnictwo w życiu zawodowym, społecznym i rodzinnym. Okres próbny w Centrum trwa 1 miesiąc. Po pomyślnym zakończeniu okresu próbnego, kierownik ośrodka pomocy społecznej, na wniosek kierownika Centrum, kwalifikuje uczestnika do uczestnictwa w zajęciach w Centrum. Okres uczestnictwa w zajęciach w Centrum może trwać do 11 miesięcy. Jeżeli analiza stanu realizacji programu uzasadnia potrzebę przedłużenia okresu uczestnictwa w zajęciach w Centrum, kierownik Centrum, na wniosek lub po zasięgnięciu opinii pracownika socjalnego Centrum, może przedłużyć okres uczestnictwa w zajęciach do 6 miesięcy (art. 15 ust. 1-3 ustawy o zatrudnieniu (...)). Zgodnie z art. 13 ust. 6 ustawy o zatrudnieniu (...) realizacja programu jest warunkiem korzystania przez uczestnika ze świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego oraz z innych świadczeń określonych w ustawie. W okresie uczestnictwa w zajęciach w Centrum, na wniosek uczestnika, kierownik Centrum przyznaje świadczenie integracyjne w wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Reguły zmniejszania świadczeń w razie nie uczestniczenia w zajęciach w Centrum określone są w art. 15 ust. 6-7a ustawy. Ustawodawca użył w ustawy o zatrudnieniu (...) dwóch różnych sformułowań – "zaprzestanie realizacji programu" oraz "zakończenie realizacji programu". W myśl przepisu art. 13 ust. 5 ustawy zakończenie realizacji programu następuje w okresie do 6 miesięcy po dniu, w którym uczestnik objęty programem podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, założył lub przystąpił do spółdzielni socjalnej lub podjął działalność gospodarczą, albo w dniu, w którym upłynął okres uczestnictwa w zajęciach w Centrum. Z kolei zaprzestanie realizacji programu następuje przed jego zakończeniem z przyczyn leżących po stronie uczestnika, które uniemożliwiają dalszą realizację programu. Zgodnie z art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu (...) zaprzestanie realizacji programu następuje w przypadku uporczywego naruszania przez uczestnika postanowień programu, uniemożliwiającego jego dalszą realizację (pkt 1), w wyniku trwałego opuszczenia przez uczestnika zajęć w Centrum (pkt 2), bądź w skutek oświadczenia uczestnika o odstąpieniu od realizacji programu (pkt 3). Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu (...) o zaprzestaniu realizacji programu w przypadku uporczywego naruszania przez uczestnika postanowień programu, uniemożliwiającego jego dalszą realizację (art. 13 ust. 4 pkt 1) oraz w wyniku trwałego opuszczenia przez uczestnika zajęć w Centrum (art. 13 ust. 4 pkt 2), właściwy kierownik Centrum rozstrzyga w drodze ostatecznej decyzji, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Należy zaznaczyć, że powołany przez organ art. 13 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu (...) nie stanowi samoistnej podstawy do podjęcia decyzji o zaprzestaniu realizacji programu, lecz przewiduje, że decyzję tę podejmuje kierownik Centrum w dwu przypadkach, o których mowa w art. 13 ust. 4 pkt 1 i 2 u.z.s. Każdy z tych przypadków odpowiada określonym okolicznościom faktycznym i trzeba mieć na uwadze, że przypadki te są rozłączne. Czym innym jest bowiem uporczywe naruszanie przez uczestnika postanowień programu, uniemożliwiające jego dalszą realizację (art. 13 ust. 4 pkt 1), a czym innym jest trwałe opuszczenia przez uczestnika zajęć w Centrum (art. 13 ust. 4 pkt 2). Zatem wydanie decyzji powinno być poprzedzone ustaleniem, czy zachodzą przesłanki orzeczenia o zaprzestaniu realizacji programu na podstawie z art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu (...), czy na podstawie art. 13 ust. 4 pkt 2. Innymi słowy obowiązkiem kierownika Centrum jest zbadanie, czy doszło do uporczywego naruszania przez uczestnika postanowień programu, uniemożliwiające jego dalszą realizację, czy też do trwałego opuszczenia przez uczestnika zajęć w Centrum. Wynik tego badania powinien znaleźć odzwierciedlenie w odpowiednim powołaniu podstawy prawnej decyzji. Odpowiednie ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych powinny mieć natomiast odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie decyzji, stanowi - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część. Zadaniem uzasadnienia jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Przy tym przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Właściwe uzasadnienie decyzji pozwala także na zweryfikowanie, czy organ zachował podstawowe zasady postępowania administracyjnego. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, która oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Realizacja tego obowiązku powinna następować z zachowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz zasad postępowania dowodowego określonych w k.p.a. Wydana w sprawie decyzja powinna zaś odpowiadać warunkom określonym w treści art. 107 § 1 k.p.a., tj. zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. W myśl § 3 tego artykułu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja nie pozwala na zweryfikowanie jej prawidłowości, ponieważ nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy, że brak jest w jej treści wskazania daty jej wydania, co jednak stanowi brak nieistotny, który nie ma wpływu na ocenę legalności tej decyzji. Zauważyć jednak należy, że organ jedynie powołał przepis art. 13 ust. 4 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu, jako podstawę prawną wydanego orzeczenia, nie wskazując jego treści, a także nie przedstawiając zastosowanej w tej konkretnej indywidualnej sprawie wykładni zastosowanego przepisu. Decyzja ta w istocie nie zawiera także uzasadnienia faktycznego, bowiem organ poprzestał jedynie na wskazaniu, iż stwierdzono "uporczywe naruszenie przez uczestnika postanowień programu uniemożliwiające jego dalszą realizację", co po pierwsze nie odpowiada powołanej podstawie prawnej, bowiem wskazana okoliczność kwalifikuje się jako przypadek, o którym mowa w art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu (...) a nie jak wskazano w decyzji art. 13 ust. 4 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu (...). Po drugie organ nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione w toku postępowania, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn dla których innym dowodom, w tym przedkładanych przez stronę zaświadczeń lekarskich, odmówił wiarygodności. Już te braki stanowić mogą samodzielną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem nie pozwalają sądowi na ocenę prawidłowości postępowania przeprowadzonego w sprawie i słuszności wyciągniętych wobec strony konsekwencji. Brak tych elementów decyzji, w istocie może mieć wpływ na wynik przeprowadzonego przez organ postępowania, co obliguje Sąd do wydania orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd zwrócił jednak także uwagę na nieprawidłowości całego postępowania wyjaśniającego w sprawie, które w jego ocenie przekładają się na w/w naruszenia prawa w zakresie prawidłowości zaskarżonej decyzji. Okoliczność, iż decyzja w sprawie stwierdzenia zaprzestania realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego, wydawana jest przez organ w jednej tylko instancji, nie zwalnia organu z obowiązku zachowania zasad postępowania administracyjnego określonych w k.p.a., a wręcz przeciwnie, skutkować powinna zachowaniem przez ten organ szczególnej staranności i rzetelności przeprowadzanego postępowania. Prowadząc zaś to postępowanie organ powinien przede wszystkim poinformować o jego wszczęciu stronę tego postępowania, umożliwić stronie udział w postępowaniu na każdym jego etapie, zaś przed wydaniem decyzji umożliwić stronie wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Obowiązek taki wynika z treści art. 10 k.p.a., i co wynika jednoznacznie z akt niniejszej sprawy nie został dopełniony. Nadto w toku tego postępowania organ powinien działać zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w myśl których organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, wnikliwej oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz uwzględnienia uwag stron tego postępowania. Gromadząc zaś materiał dowodowy zobligowany jest do zachowania zasady pisemności wynikającej z treści art. 14 § 1 k.p.a. oraz zasady dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym w szczególności dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłych oraz oględzin, co wynika wprost z treści art. 75 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie, w toku postępowania organ zgromadził jedynie dokumenty w postaci notatek służbowych, które nie odpowiadają dyspozycji art. 67 § 1 oraz art. 72 k.p.a. Zgodnie z powołanymi przepisami okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinny być utrwalone w drodze protokołu, który powinien spełniać wymogi formalne określone w przepisach art. 68 – 71 k.p.a. Notatka służbowa, sporządzana może być jedynie w odniesieniu do tych czynności, które nie mają charakteru istotnego. W niniejszej sprawie w formie notatki służbowej organ odnotował okoliczności, które następnie uznał za mające istotne znaczenie dla sprawy. Co więcej ze sporządzonych notatek nie wynika, kto je sporządził, bowiem zawierają one jedynie nieczytelny podpis oraz pieczęć "pracownik socjalny CIS". Dokumentów tych nie można uznać za odpowiadające w/w przepisom prawa, a tym samym nie mogą one być uznane za dowód w sprawie. Wreszcie odnosząc się do postępowania dowodowego w niniejszej sprawie wskazać należy, iż prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie organ powinien dokładnie wyjaśnić okoliczności faktyczne sprawy, by ustalić, czy w sprawie istotnie doszło – jak wskazał - do uporczywego naruszenia przez uczestnika postanowień programu uniemożliwiające jego dalszą realizację, o czym mowa w art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu (...), przy czym zwrócić należy uwagę, że użycie określenia "uporczywe naruszenie" przez uczestnika postanowień programu wskazuje zarówno na szczególny, zawiniony charakter zachowania się strony, ale także zachowanie o charakterze długotrwałym, co w okolicznościach niniejszej sprawy budzi wątpliwości. Organ nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do okoliczności, iż brak udziału w realizacji programu wynikał z korzystania przez uczestniczkę ze zwolnienia lekarskiego, co nie może być kwalifikowane jako okoliczność zawiniona w rozumieniu w/w przepisu. Niedopuszczalne jest natomiast opieranie się na "zasłyszanych" opiniach innych uczestników postępowania, co do braku dobrej woli udziału w programie po stronie skarżącej uczestniczki. Wskazane okoliczności te powinny być wyjaśnione w sposób zgodny z przepisami k.p.a. Sąd nie przesądza w rozpatrywanej sprawie niezasadności stanowiska organu, a jedynie zaznacza, że w wyniku niedopełnienia obowiązków wynikających z przepisów prawa procesowego, merytoryczne przesłanki, którymi kierował się organ budzą uzasadnione wątpliwości, co potwierdza zasadność uchylenia zaskarżonej decyzji. Podsumowując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 11, art. 14 § 1 , art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a., co sprawia, że konieczne jest jej uchylenie. Ponownie rozpatrując sprawę organ, biorąc pod uwagę przedstawione wyżej uwagi, powinien ocenić, czy zaistniała któraś z przesłanek orzeczenia o zaprzestaniu realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego przewidzianych w art. 13 ust. 4 pkt 1 lub pkt 2 ustawy o zatrudnieniu (...). W szczególności Kierownik CIS powinien rozważyć, czy i jakie znaczenie ma okoliczność przedstawienia przez stronę zwolnienia lekarskiego. Stanowisko organu powinno zostać umotywowane w uzasadnieniu decyzji, a z powołania podstawy prawnej decyzji, jej uzasadnienia i powiązania z ustalonym stanem faktycznym, powinno wynikać, która z podstaw określonych w art. 13 ust. 4 ustawy została zastosowana. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Natomiast Sąd nie orzekł w przedmiocie kosztów postępowania sądowadministracyjnego, bowiem kosztów takich strona, stosownie do treści art. 205 § 1 p.p.s.a., nie poniosła. Zgodnie bowiem z treścią art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie zaś z art. 205 § p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. W rozpatrywanej sprawie skarżąca, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zwolniona jest z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a tym samym nie ponosiła kosztów opłaty sądowej, nadto nie stawiła się w dniu rozprawy w sądzie, a tym samym nie poniosła z tego tytułu kosztów, które podlegałyby zwrotowi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło