II SA/Go 728/08
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-12-10
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, gdyż strona była z mocy ustawy zwolniona od ich uiszczenia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, ponieważ strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, mimo ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na niski dochód rodziny i wysokie koszty utrzymania. Organ uznał, że strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że strona nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.Rozstrzygnięcie
1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a : 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.
5 listopada 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek E.W. złożony na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika (adwokata). W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że łączny dochód jej rodziny składającej się z pięciu osób wynosi 1.583,17 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku E.W. przedstawiła rachunki potwierdzające ponoszone koszty eksploatacji mieszkania oraz wyciąg z rachunku bankowego. Skarżąca oświadczyła, że na zakup leków wydaje miesięcznie około 50 zł a na zakup żywności około 700-1000 zł.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, już z tej tylko przyczyny, iż E.W. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tychże kosztów (art. 239 pkt 1 a p.p.s.a.).
Dlatego też wniosek skarżącej w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony.
Uzasadniony jest natomiast wniosek E.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych.
W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
W świetle przedstawionych przez E. W. faktów oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Należy podnieść, że mąż skarżącej osiąga niewielkie dochody (1.583,17 zł) a rodzina skarżącej składa się z pięciu osób. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżąca posiada zadłużenie (14.000 zł). Nadto z treści formularza PPF wynika, że E.W. nie posiada majątku ani oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej odnośnie sytuacji majątkowej czy ponoszonych wydatków.
W konkluzji należy zatem stwierdzić, że E.W. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło