II SA/Go 729/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2008 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. S.W. do złożonej skargi załączyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy. 22 listopada 2007 r. do sądu wpłynął wypełniony przez skarżącą formularz PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych oraz ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku S.W. podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, otrzymuje emeryturę w wysokości 970 zł. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2007 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres od 09/2007 do 11/2007, 2. przedłożenie aktualnego odcinka emerytury, 3. przedłożenie zaświadczenia z właściwego zakładu ubezpieczeń społecznych odnośnie potrącania z emerytury kwoty 300 zł na poczet prowadzonego przez komornika postępowania egzekucyjnego, 4. przedłożenie rachunków potwierdzających koszty zakupów leku, leczenia oraz podanie kwoty przeznaczanej miesięcznie na wyżywienie, pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy wyłącznie w oparciu o treść dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącej 19 grudnia 2007 r. S.W. nie uzupełniła złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie S.W. nie uzupełniła złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji nie sposób zatem jedynie w oparciu o okoliczności podane w formularzu "PPF" przyjąć, że skarżąca wykazała, iż nie posiada możliwości poniesienia kosztów sądowych oraz związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Z treści formularza "PPF" wynika między innymi, że skarżąca pobiera emeryturę w wysokości 970 zł. S.W. nie przedłożyła stosownego dokumentu potwierdzającego wysokość osiąganego przez nią dochodu, jak i zaświadczenia odnośnie potrącania z emerytury kwoty 300 zł na poczet postępowania egzekucyjnego, nie przedstawiła też wyciągu z rachunków bankowych. Należy zauważyć, że skarżąca zamieszkuje u córki a zatem w świetle zasad doświadczenia życiowego uzasadniony jest wniosek, że nie ponosi kosztów związanych z eksploatacją mieszkania. Potwierdza ten wniosek pismo uczestniczki postępowania z którego wynika, że córka S.W. w zamian za uzyskaną własność mieszkania zobowiązała się zapewnić skarżącej dożywotnią opiekę (k. 26 akt sądowych). W konsekwencji należy stwierdzić, że niemożliwa jest prawidłowa analiza sytuacji majątkowej skarżącej. Nie można także tracić z pola widzenia, że wpis od skargi w przedmiotowej sprawie jest niewielki (100 zł). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek S.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.