II SA/Go 73/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-04-10
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Krzysztof Dziedzic, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut nieokazania podczas kontroli danych z karty kierowcy K.Z., uwzględniając ciążący na przedsiębiorcy obowiązek zapewnienia organizacji pracy i nadzoru, czy też powinien był zbadać, czy przedsiębiorca miał wpływ na zdarzenia, które doprowadziły do nieokazania danych, zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie wykazał w sposób spójny i przekonujący, czy przedsiębiorca miał wpływ na powstanie naruszenia polegającego na nieokazaniu danych z karty kierowcy K.Z. podczas kontroli. Sąd uznał, że organ powinien był zbadać, czy naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, a nie poprzestać na ogólnym stwierdzeniu o winie przedsiębiorcy jako podmiotu profesjonalnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę przedsiębiorstwa M.M., stwierdzając szereg naruszeń przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, rejestracji danych z tachografów oraz zgłaszania zmian danych. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją uchylił decyzję organu I instancji i nałożył karę pieniężną. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, GITD ponownie rozpoznał sprawę, częściowo uwzględniając wyjaśnienia strony i zmniejszając karę, jednak nadal nakładając sankcje. Skarżący M.M. wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego i procesowego, w szczególności w zakresie oceny naruszenia polegającego na nieokazaniu danych z karty kierowcy K.Z.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2018 r. i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M.M. kwotę 4067 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M.M. kwotę 4067 (cztery tysiące sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W okresie od [...] sierpnia 2017 r. do [...] września 2017 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę przedsiębiorstwa M.M. Kontrola dotyczyła dostępu do rynku transportu drogowego, przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy kierowców za okres 12 miesięcy przed dniem kontroli, przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu wykonywanych przewozów.
W wyniku kontroli, decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na przepis art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.; dalej jako u.t.d.), nałożył na M.M. karę pieniężną w wysokości 15000 zł za stwierdzone naruszenia, polegające na:
- niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie,
- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz o każde następne rozpoczęte 30 minut,
- skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz o każdą następną rozpoczętą godzinę,
- skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny oraz o każdą następną rozpoczętą godzinę,
- nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi,
- nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień,
- naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę,
- naruszeniu obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na M.M. karę pieniężną w wysokości 15000 zł. Jako podstawę decyzji organ wskazał art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c u.t.d., Ip. 1.4, lp. 5.2, Ip. 5.3, lp. 5.4, Ip. 6.2.1, Ip. 6.3.7, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 7, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006; dalej jako rozporządzenie 561/2006), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. UE L60 z 28.02.2014 r.; dalej jako "rozporządzenie 165/2014").
Organ odwoławczy w następujący sposób rozstrzygnął o poszczególnych naruszeniach:
1) odnośnie stwierdzenia przez organ I instancji naruszenia polegającego na niezgłoszeniu na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych o których mowa w art. 7a i art. 8 w wymaganym terminie – stwierdził, że nałożenie kary w wysokości 800 zł było niezasadne. GITD uwzględnił wyjaśnienia skarżącego, iż przekazanie pojazdu nastąpiło w dniu [...] lipca 2017 r. zgodnie z załączonym protokołem, a nie w dniu wystawienia faktury VAT, przez co zawiadomienie organu licencyjnego nastąpiło z zachowaniem wymaganego 28-dniowego terminu;
2) odnośnie naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz o każde następne rozpoczęte 30 minut (lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) – nałożył łączną karę pieniężną za wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia w wysokości 1600 zł (kierowca M.T. w dniu [...].03.2017 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 24 minuty – kara 150 zł, kierowca M.T. w dniu [...].03.2017 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny – kara 750 zł, kierowca A.G. w dniu [...].06.2017 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 15 minut – kara 550 zł; kierowca Z.D. w dniu [...].06.2017 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 25 minut – kara 150 zł);
3) odnośnie naruszeń polegających na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę (lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.) – nałożył łączną karę pieniężną w wysokości 800 zł (kierowca A.G. w dniu [...].02.2017 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 1 minutę – kara 300 zł; kierowca A.G. w dniu [...].03.2017 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 38 minut – kara 100 zł; kierowca A.G. w dniu [...].04.2017 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 19 minut – kara 300 zł; kierowca K.Z. w dniu [...].06.2017 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 50 minut – kara 100 zł);
4) odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę (lp. 5.4. załącznika nr 3 do u.t.d.) – nałożył karę pieniężną w wysokości 750 zł (kierowca A.G. w okresie rozliczeniowym od [...].05.2017 r. do [...].05.2017 r. skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 7 godzin i 50 minut);
5) odnośnie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego tub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) – nałożył karę w wysokości 5000 zł (pojazdami o nr rej. [...] we wskazanych okresach wykonywane były przewozy drogowe, które nie zostały zarejestrowane za pomocą urządzenia rejestrującego tj. bez karty kierowcy. GITD nie uwzględnił wyjaśnień strony w zakresie tych uchybień, gdyż przedsiębiorca nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających wykonywanie przewozów, które nie podlegają obowiązkowi rejestracji. W wyjaśnieniach powoływał się bądź to na jazdy testowe po naprawie, bądź na wykonywanie przewozów w ramach działalności rolniczej. Brak podstaw do uwzględnienia tych dowodów wynikał z ich sprzeczności);
6) odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.) – nałożył łączną karę w wysokości 21500 zł (kierowca K.Z. nie okazał danych za 14 dni – kara 7000 zł; kierowca M.T. nie okazał danych za 29 dni – kara 14500 zł);
7) odnośnie naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę (lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.) – nałożył karę w wysokości 4500 zł (9 kierowców);
8) odnośnie naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd (lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.) – nałożył karę w wysokości 1500 zł (3 pojazdy).
GITD nie podzielił wyjaśnień odwołującego się o braku wpływu na naruszenia związane z nieokazaniem do kontroli danych cyfrowych, gdyż to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek podjęcia skutecznych działań i rozwiązań organizacyjnych zabezpieczających go przed utratą niezbędnych danych wymaganych przy kontroli.
Ponadto z uwagi na wskazywanie sprzecznych przyczyn nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego wskazań w zakresie prędkości, przebytej drogi i aktywności kierowców, GITD nie uwzględnił wyjaśnień strony, odmawiając im wiarygodności. Organ odwoławczy nie podzielił także twierdzeń strony o niewyjaśnieniu przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy. GITD nie znalazł również podstaw do zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych (art. 92b oraz 92c u.t.d.).
Reasumując organ odwoławczy podał, iż łączny wymiar kary pieniężnej w sprawie wyniósł 35650 zł. Stosownie jednak do dyspozycji zawartej w art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy nie może przetoczyć 15000 zł, gdyż podmiot zatrudniał kierowców w liczbie średnio 7 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Na skutek złożonej przez M.M. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wyrokiem Sądu z dnia 28 czerwca 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 314/18, zaskarżona decyzja została uchylona. Sąd stwierdził, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ograniczył się wyłącznie do obszernego zacytowania orzecznictwa dotyczącego stosowania przepisów art. 92b oraz 92c u.t.d. oraz do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania tych przepisów, całkowicie pomijając wyjaśnienia strony i nie ustosunkowując się do nich. Tymczasem skarżący powoływał się na to, że podjął współpracę z podmiotem specjalizującym się w analizie czasu pracy kierowców, organizował okresowo szkolenia dla pracowników, na bieżąco informował kierowców o popełnionych naruszeniach oraz upominał ich i nakładał kary porządkowe, a także powiadomił organy ścigania. Przede wszystkim jednak skarżący powoływał się na okoliczności związane z osobami dwóch konkretnych kierowców: M.T., który jeszcze przed kontrolą przestał być jego pracownikiem i z którym pozostaje w konflikcie, a przejawem tego konfliktu było nieudostępnienie przez kierowcę karty kierowcy, oraz K.Z., który odesłał kartę kierowcy do Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych, co spowodowało brak możliwości odczytania karty przez pracodawcę. Skarżący powoływał się na następujące zdarzenia, które miały miejsce przed powiadomieniem go o zamiarze wszczęcia kontroli (zawiadomienie z [...] lipca 2017 r. doręczone 27 lipca 2018 r.), a które zdaniem skarżącego świadczą, że podjął on wszystkie możliwe działania w celu uzyskania dostępu do kart tych dwóch kierowców, a mianowicie: [...] lutego 2017 r. skarżący nałożył na pracownika M.T. karę nagany z powodu rażącego naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego oraz obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowcy; [...] kwietnia 2017 r. skarżący wystosował do W.T. wezwanie do przedłożenia danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy za okres zatrudnienia; [...] kwietnia 2017 r. wystawiono świadectwo pracy M.T.; [...] kwietnia 2017 r. skarżący ponownie wystosował do W.T. wezwanie do przedłożenia danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy; [...] czerwca 2017 r. skarżący wezwał K.Z. do przedłożenia danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy; [...] czerwca 2017 r. KPP wydała postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie o czyn z art. 276 kk polegający na ukrywaniu przez pracownika M.T. dokumentacji w postaci karty kierowcy oraz dokumentów przewozowych; 1 lipca 2017 r. K.Z. złożył oświadczenie o wysłaniu karty kierowcy do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych, karta ta została zniszczona.
Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwoliło na weryfikację poprawności stanowiska organu w szczególności co do zarzutu nieokazania podczas kontroli danych z kart kierowców M.T. i K.Z. (kary 14500 zł i 7000 zł). Sąd zauważył, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 165/2014 o stosowaniu urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym to kierowca jest posiadaczem karty kierowcy. Jeżeli zatem kierowca mimo wezwań pracodawcy odmawia udostępnienia tej karty, a pracodawca podejmuje wszelkie możliwe działania w celu uzyskania dostępu do danych z tej karty, łącznie z zawiadomieniem Policji, to organ winien wyjaśnić dlaczego w takich okolicznościach uznaje, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 92c u.t.d. Według Sądu skoro w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaistniała wątpliwość czy nieokazanie podczas kontroli danych z kart kierowców wynika z celowego działania kierowców, na które skarżący nie miał wpływu, to organ powinien wyjaśnić tę okoliczność, w razie potrzeby uzupełniając materiał dowodowy, np. o zeznania tych kierowców, a nie mógł pominąć zupełnie tej okoliczność w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym organ zobowiązany został przez Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy do wyjaśniania, czy w świetle podnoszonych przez skarżącego okoliczności związanych z celowym działaniem kierowców, z których z jednym skarżący pozostaje w konflikcie po rozwiązaniu stosunku pracy oraz wobec podjętych w związku z tym przez skarżącego działań, zachodziła możliwość zwolnienia go z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługiwał w wykonywaniu działalności.
Natomiast za nieuzasadnione uznał Sąd zarzuty skargi dotyczące braku zasadności nałożenia sankcji za naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.). Sąd zgodził się z organem, że przedsiębiorca nie przedstawił w tym zakresie wiarygodnych dowodów, które potwierdzałyby wykonywanie przewozów nie podlegających obowiązkowi rejestracji. Przedstawione kopie faktur zdaniem Sądu nie pozwalają jednoznacznie potwierdzić wykonywania usługi naprawy konkretnego pojazdu, brak jest na nich informacji pozwalających na identyfikację serwisowanych pojazdów. Wprawdzie skarżący przedstawił fakturę z dnia [...] marca 2017 r. za wykonaną usługę warsztatową i oświadczył, że w dniu [...] marca 2017 r. pojazd o nr rej [...] wykonywał przejazd w ramach usuwania awarii, to jednak w odwołaniu wskazał, że w dniu [...] marca 2017 r. pojazd o nr rejestracyjnym [...] wykorzystywany był do prac związanych z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Wyjaśnienia skarżącego w tym zakresie według Sądu nie są więc jednoznaczne.
Co do zarzutu skargi dotyczącego braku zasadności nałożenia sankcji za naruszenia polegające na obowiązku wczytania danych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego (lp. 6.3.11 i 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.), a dokładniej zakwestionowania przez skarżącego przyjętego przez organ czasu na wczytanie danych, Sąd zauważył, że wbrew twierdzeniom strony organ w żaden sposób nie zasugerował liczenia tego okresu w dniach kalendarzowych. W obu usankcjonowanych przez organ przypadkach za podstawę obliczania czasu dla dokonania wczytania danych przyjęto dni zarejestrowanej aktywności, uwzględniając, że okresami składającymi się z dni niezarejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku.
Za nietrafny uznał także Sąd zarzut braku zasadności nałożenia sankcji za naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu (lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.). Sąd wskazał, iż skarżący nie może usprawiedliwiać stwierdzonych nieprawidłowości błędnym operowaniem przez kierowcę selektorem. Selektor stanowi jeden z głównych przyrządów jakimi operuje kierowca zatrudniony w przedsiębiorstwie transportowym w czasie wykonywania pracy i w związku z tym przedsiębiorca transportowy powinien był dołożyć wszelkiej staranności by kierowcy zostali prawidłowo przeszkoleni z jego obsługi.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 92a, art. 92b, art. 92c u.t.d., Ip. 1.4, lp. 5.2, Ip. 5.3, lp. 5.4, Ip. 6.2.1, Ip. 6.3.7, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 7, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006; dalej jako rozporządzenie 561/2006), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. UE L60 z 28.02.2014 r.; dalej jako "rozporządzenie 165/2014"), uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył na M.M. karę pieniężną w wysokości 15000 zł.
Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył treść przepisów prawa stanowiących podstawę wydania decyzji. Następnie organ, podobnie jak w poprzednio uchylonej przez Sąd decyzji, odniósł się kolejno do każdego z naruszeń 1-8, opisując je i uzasadniając stanowisko. W zakresie naruszeń oznaczonych na stronie 2 i 3 niniejszego uzasadnienia kolejnymi numerami: 1, 2, 3, 4, 5, 7 i 8 organ w całości powtórzył stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. (przytoczone na wstępie niniejszego uzasadnienia). Odnośnie naruszenia oznaczonego jako pkt 6 (polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień - lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy uznał za uzasadnione nałożenie łącznej kary w wysokości 7.000 zł, w związku z analizą dokumentów i danych z kart kierowcy K.Z. Jednocześnie organ stwierdził brak uzasadnienia dla nałożenia kary pieniężnej w wysokości 14500 zł, w związku z analizą dokumentów i danych z kart kierowcy M.T. Co do K.Z. organ odwoławczy stwierdził brak okazania danych za 14 dni, podając, iż brak było w tym zakresie podstaw do uchylenia odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenie. Organ podał, iż mimo wielokrotnych wezwań przedsiębiorca nie udostępnił wymaganych danych z karty kierowcy. GITD wyjaśnił, iż skarżący powołał się na okoliczność odesłania karty przez jej dysponenta – kierowcę do wystawcy – PWPW w związku ze zbliżającym się upływem daty jej ważności. Zdaniem organu odwoławczego wyjaśnienia te były niewystarczające dla uchylenia odpowiedzialności strony i wskazując przy tym na ciążące na przedsiębiorcy jako podmiocie profesjonalnym obowiązki. Zdaniem organu nie sposób przyjąć, aby kierowca samowolnie i bez wiedzy pracodawcy odesłał kartę kierowcy będącą podstawowym dokumentem wykorzystywanym w jego pracy. Negatywnie też ocenił organ twierdzenia przedsiębiorcy co do podjętych przez niego działań organizacyjnych mających na celu zapewnienie odpowiedniej organizacji pracy i nadzoru nad działaniami kierowców. Natomiast odnośnie M.T. GITD podał, iż uwzględnił podniesione w odwołaniu wyjaśnienia strony dotyczące braku wpływu na powstałe naruszenie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu GITD uznał, iż tylko częściowo były one zasadne zasługując na uwzględnienie w tym zakresie. Powyższe dotyczyło naruszeń sankcjonowanych przez lp. 1.4 i lp. 6.3.7 zał. nr 3. Ponadto organ nie uwzględnił wyjaśnień strony z uwagi na wskazanie sprzecznych przyczyn nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego wskazań w zakresie prędkości, przebytej drogi i aktywności kierowców. GITD nie zgodził się też z twierdzeniem odwołującego w zakresie niewyjaśnienia przez organ I instancji stanu faktycznego w sprawie. Organ wyjaśnił również, iż w sprawie brak było podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych art. 92b i art. 92c u.t.d., podkreślając, iż to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar udowodnienia wystąpienia stosownych przesłanek do zastosowania powyższej instytucji.
W ocenie GITD w ponownie przeprowadzonym postępowaniu uwzględnione zostały wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r., wskazując, iż organ odstąpił od nałożenia kary w związku ze stwierdzeniem braku winy strony przy naruszeniu lp. 6.3.7 dotyczącego kierowcy M.T.
Organ odwoławczy podał, iż łączny wymiar kary pieniężnej w sprawie wyniósł 21150 zł, stosownie jednak do dyspozycji zawartej w art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy nie może przetoczyć 15000 zł, gdyż podmiot zatrudniał kierowców w liczbie średnio 7 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Na powyższą decyzję M.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając jej naruszenie: 1. prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 92 ust. 1 u.t.d. skutkującą dokonaniem niewłaściwej oceny stanu faktycznego, 2. przepisów postępowania poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego. W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem skarżącego organ ponownie rozpoznając sprawę tylko pozornie zastosował się do wskazań WSA zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r., wskazując, iż GITD nie wyjaśnił m.in. braku danych cyfrowych dotyczących K.Z., nie odniósł się do przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę. Skarżący podniósł, iż mimo wskazań Sądu organ odwoławczy nie ustalił prawidłowo i wyczerpująco stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana w następstwie uchylenia wcześniejszej decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 czerwca 2018 r., II SA/Go 314/18. W związku z powyższym, w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oceniając czy przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy podporządkował się wskazaniom Sądu i jego ocenie prawnej, zauważyć należy, iż odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.) w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r., II SA/Go 314/18 Sąd wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwoliło na weryfikację poprawności stanowiska organu co do zarzutu nieokazania podczas kontroli danych z kart kierowców M.T. i K.Z. (kary 14500 zł i 7000 zł). Wobec zaistniałej wątpliwości czy nieokazanie podczas kontroli danych z kart kierowców wynika z celowego działania tych kierowców, na które skarżący nie miał wpływu, organ powinien wyjaśnić tę okoliczność, w razie potrzeby uzupełniając materiał dowodowy, np. o zeznania tych kierowców.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy co do naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy stwierdził, iż odnośnie kierowcy M.T. uwzględnił podniesione w odwołaniu wyjaśnienia strony dotyczące braku wpływu na powstałe naruszenie, a co do kierowcy K.Z. organ stwierdził, iż brak było w tym zakresie podstaw do stwierdzenia braku odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenie. Organ wskazał, iż skarżący powołał się w tym zakresie na okoliczność odesłania karty przez jej dysponenta – kierowcę K.Z. do wystawcy karty – Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych, w związku ze zbliżającym się upływem daty jej ważności. Organ odwoławczy stwierdził, że oceniając całokształt materiału dowodowego, który organ uznał za pełny, nie sposób uznać braku winy przedsiębiorcy w tym przypadku. Organ wskazując na ciążące na przedsiębiorcy jako podmiocie profesjonalnym obowiązki stwierdził ponadto, że nie sposób przyjąć wyjaśnień profesjonalnego przedsiębiorcy, że kierowca mógł samowolnie i bez wiedzy lub przynajmniej poinformowania pracodawcy odesłać swoją kartę kierowcy będącą jednym z podstawowych dokumentów niezbędnych do wykonywania pracy.
W ocenie Sądu przedstawiona wyżej argumentacja organu zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest niespójna, a przez to nieprzekonująca. Po pierwsze bowiem organ nie wskazał jednoznacznie czy dał wiarę wyjaśnieniom skarżącego co do tego, że nieokazanie danych z karty kierowcy K.Z. wynikało z samowolnego wysłania przez kierowcę tej karty do PWPW, czy też organ uznał te wyjaśnienia za niewiarygodne, a jeżeli tak to na jakiej podstawie, skoro nie przeprowadził dowodu z zeznań kierowcy, ani też żadnego innego dowodu na tę okoliczność. Nie wiadomo zatem jakie są ostatecznie ustalenia faktyczne w tym zakresie. Po drugie nie jest jasne na czym miałaby polegać wina przedsiębiorcy, o której mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Jeżeli organ odwoławczy przyjął, że odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy K.Z. (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.) nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., to winien jasno wykazać z jakich przyczyn przepis ten nie mógł być w jednoznacznie ustalonych okolicznościach zastosowany. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 tej ustawy, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Prawidłowa ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania tego przepisu powinna zatem odnosić się do wskazania przesłanek warunkujących odstąpienie od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, bądź umorzenia wszczętego już postępowania w całości lub w części, a więc szczegółowej analizy materiału dowodowego, w tym okoliczności wskazywanych przez stronę (po uprzednim ich zweryfikowaniu), a następnie wyjaśnieniu z jakich przyczyn te właśnie okoliczności zasługują bądź nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie spełnia tych wymogów. Organ nie wyjaśnił bowiem czy jeżeli rzeczywiście kierowca wysłał swoją kartę do PWPW bez wiedzy i zgody skarżącego to można przyjąć, że skarżący miał wpływ na powstanie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z tej karty kierowcy, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które skarżący mógł przewidzieć. Organ pominął przy tym w swych rozważaniach podniesioną w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r., II SA/Go 314/18, okoliczność, iż posiadaczem karty kierowcy jest kierowca, na którego wniosek karta została wydana, a jej właścicielem jest podmiot, który kartę wydał. Należy też w tym miejscu zauważyć, że nie sposób przyjmować, iż przedsiębiorca zawsze jest w stanie przewidzieć każde zachowanie każdego pracownika, w szczególności, że jego odpowiedzialność za dobór kadr zatrudnionych w przedsiębiorstwie sięga tak daleko, że w każdym, nawet najbardziej odbiegającym od normalnych zachowań przypadku ponosi winę w wyborze, która z kolei uniemożliwia zastosowanie przepisów dopuszczających zaniechanie wszczęcia postępowania i nałożenia kary.
Obowiązek starannego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a następnie dokonania prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego zawsze dotyczy sytuacji, w której konsekwencją jest nałożenie na stronę dotkliwych sankcji, jak to miało miejsce w tym przypadku – kara za naruszenie z l.p. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła ostatecznie w przypadku skarżącego 7000 zł. Tymczasem ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji zaniechał przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, poprzestając na nieprzekonującym uznaniu, że całokształt materiału dowodowego świadczy o winie przedsiębiorcy co do naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy K.Z., nie wyjaśniając przy tym na czym ta wina miałaby polegać. Organ nie zrealizował tym samym, z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 28 czerwca 2018 r., II SA/Go 314/18, nie wyjaśniając czy nieokazanie podczas kontroli danych z kart kierowców wynika z takiego działania kierowcy K.Z., na które skarżący nie miał wpływu, co uzasadniałoby zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1u.t.d. W ten sposób z naruszeniem art. 7, 77 i 80 k.p.a. doszło do rozstrzygnięcia sprawy niewyjaśnionej dostatecznie.
Jeżeli chodzi o zawarte w skardze zarzuty dotyczące stwierdzenia innych naruszeń, to należy zauważyć, iż w wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r., II SA/Go 314/18 została przesądzona zasadność nałożenia sankcji za naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.), naruszenie polegające na obowiązku wczytania danych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego (lp. 6.3.11 i 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu (lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.). Z mocy przywołanego wyżej art. 153 p.p.s.a. dokonana w tamtym wyroku ocena co do tych naruszeń wiąże również Sąd orzekający obecnie, a co za tym idzie w zakresie zarzutów dotyczących tych naruszeń skarga nie mogła być uwzględniona.
W związku z tym, iż w kontrolowanym postępowaniu organ wymierzył jedną karę za wszystkie stwierdzone naruszenia, Sąd mimo, iż zakwestionował decyzję jedynie częściowo, obowiązany był na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylić ją w całości.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygając ponownie sprawę organ odwoławczy co do nałożenia kary w wysokości 7 000 zł za naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy K.Z. (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.) powinien ściśle kierować się w swych działaniach oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, jakie wynikają z treści niniejszego uzasadnienia oraz uzasadnienia wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r., II SA/Go 314/18.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 5 w zw. § 14 ust 1 a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015.1804). Na łączną sumę zasądzonych kosztów składają się zwrot wpisu w kwocie 450 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 3600 zł obliczone w odniesieniu do wartości przedmiotu zaskarżenia i opłata skarbowa od pełnomocnictwa -17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło