II SA/Go 730/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia z dnia 18 września 2012 r. Przewodniczącego Wydziału S.Z. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł. 3 października 2012 r. wpłynął do Sądu wniosek S.Z. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że od dnia [...] marca 2012 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. S.Z. oświadczyła, że jej mąż otrzymuje emeryturę w wysokości 2.334 zł (brutto). Skarżąca przedstawiła wydatki związane z eksploatacją mieszkania (czynsz – 338,03 zł, energia elektryczna -999,47 zł, gaz – 164,69 zł, abonament telefoniczny – 99 zł). S.Z. oświadczyła, że obciążają ją zobowiązania z tytułu umowy pożyczki (3.415,38 zł) oraz z tytułu kredytu odnawialnego (10.000 zł). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej S.Z. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, iż S.Z. od dnia [...] marca 2012 r. jest osobą bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Mąż skarżącej otrzymuje emeryturę w wysokości 2.334 zł (brutto). Skarżącą posiada dług z tytułu umowy pożyczki (3.415,38 zł). Miesięczna rata pożyczki wynosi 253 zł. Nadto z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżąca i jej mąż posiadają zobowiązania wobec banku z tytułu kredytu odnawialnego (około 10.000 zł). Nie można również pominąć, że S.Z. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i ponosi znaczne wydatki na zakup leków. Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżąca nie posiada możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. Konstatując należy stwierdzić, że wniosek S.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.