II SA/Go 732/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Referendarz sądowy Jarosław Piątek (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : Warunki zabudowy p o s t a n a w i a Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł, G.C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy pranego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca między innymi podała, że pobiera emeryturę w wysokości 639, 44 zł. Oświadczyła, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2006 r. i 2007 r. nie osiągnęła dochodu, W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła koszty związane z eksploatacją nieruchomości, zakupem leków. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że wniosek G.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego jest uzasadniony. Należy podnieść, że wbrew twierdzeniu zawartemu w formularzu PPF, skarżąca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2006 r. osiągnęła dochód w wysokości 7.698,62 zł (zaświadczenie o wysokości podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych k. 32 akt sądowych). Nadto z wyciągów z rachunków bankowych wynika, iż skarżąca dysponuje wolnymi środkami pieniężnymi. Tytułem przykładu należy wskazać, iż na rachunku oszczędnościowym Aguarius saldo operacji na dzień 19 grudnia 2007 r. wynosiło 4.500,52 zł. Z tychże wyciągów wynika również, iż wpływają na konta skarżącej środki pieniężne a także, że dokonuje ona przelewów pomiędzy swoimi rachunkami (tzw. przelewy wewnętrzne). Nie negując zatem ponoszonych przez skarżącą wydatków służących zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, w tym kosztów leczenia, opłat związanych z eksploatacją nieruchomości jak i z zakupem żywności, należy uznać, iż dysponuje ona środkami, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Należy wskazać, że prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Prawo pomocy ma służyć bowiem najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek G.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.