II SA/Go 733/15

Dnia 17 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny na skutek wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. B.J. działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w sprawie skierowania B.J. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami kategorii A, B, B+E. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na wezwanie do wykazania przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., pełnomocnik podał m.in., iż skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, zajmuje się wykonywaniem robót budowlanych na terenie całej Polski. Charakter jego działalności wymaga ciągłego przemieszczania się po całym kraju, pełnej dyspozycyjności i mobilności, jednak jego aktualna kondycja finansowa uniemożliwia zatrudnienie kierowcy, który woziłby go na teren realizowanych inwestycji oraz miejsca negocjacji nowych kontraktów. Bierność skarżącego spowodowana brakiem mobilności spowodowałaby wypadnięcie z rynku zleceń. Działalność ta stanowi jedyne źródło utrzymania skarżącego, który wespół z żoną utrzymuje czteroosobową rodzinę. Odmowa wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu doprowadziłaby do znacznego obniżenia dochodów skarżącego, co znalazłoby odzwierciedlenie w trudnościach związanych z zaspokojeniem potrzeb egzystencjalnych rodziny, a nawet mogłaby doprowadzić do definitywnego zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej. Decyzja o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne oraz ponowne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu poprzedza decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami do czasu pozytywnego ponownego zdania egzaminu. W tym czasie skarżący nie mógłby wykonywać pracy zarobkowej. W ocenie strony powyższe okoliczności wypełniają przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., tzn. pociągają za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, bowiem odzyskanie dotychczasowej pozycji na rynku będzie wymagało znacznych nakładów czasowych i finansowych. Będą one dotkliwe zarówno dla samego skarżącego, jak i dla pozostających na jego utrzymaniu członków jego rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okazał się niezasadny. Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przesłanką wstrzymania wykonania jest uprawdopodobnienie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu sądu. Wykazanie i uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu obciąża wnioskodawcę. Uzasadnienie wniosku musi więc wskazywać na okoliczności, które uprawdopodobnią wystąpienie powyższych przesłanek, przy czym wnioskiem mogą zostać objęte jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Zatem sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Niebezpieczeństwo zaistnienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. W rozpatrywanej sprawie obowiązek nałożony na stronę zaskarżoną decyzją, a dotyczący poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu teoretycznego i praktycznego, ma na celu weryfikację ewentualnych przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruch drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) nie pozbawia jeszcze samoistnie jej adresata uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Dotyczy ona wyłącznie skierowania na egzamin, a nie jego potencjalnej konsekwencji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Dopiero w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w powołanym trybie albo w razie negatywnego wyniku egzaminu, starosta stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) prawa o ruchu drogowym wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. W konsekwencji nieprzystąpienie do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, bądź uzyskanie negatywnego wyniku na tym egzaminie, skutkuje wszczęciem kolejnego postępowania – tym razem w przedmiocie pozbawienia strony uprawnień do kierowania pojazdami. Kwestia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami podlega załatwieniu w odrębnym trybie, odrębnym rozstrzygnięciem, co oznacza, że wykonanie decyzji o skierowaniu na egzamin nie jest równoznaczne z cofnięciem stronie prawa jazdy. Przedstawione przez pełnomocnika uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej odnosi się w istocie do decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, która jest konsekwencją niewykonania (nie zaś wykonania) decyzji o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy. Dodatkowo zdaniem Sądu, uwzględniając przedmiot niniejszej sprawy, nie można pominąć faktu, że dotyczy on bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co z kolei leży w interesie zarówno skarżącego, jak i innych użytkowników drogi. Zaskarżona decyzja jest bowiem wynikiem przekroczenia przez skarżącego, w ciągu jednego roku, liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skierowanie na kontrolny egzamin ma jedynie na celu wyjaśnienie wątpliwości co do osób, które naruszają przepisy ruchu drogowego. Poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji jest zdarzeniem jednorazowym, krótkotrwałym, które w swej istocie nie powoduje ani istotnej, ani trwałej zmiany rzeczywistości. Przystąpienie przez skarżącego do egzaminu, nawet w wyniku ewentualnego wydania przez organ wadliwego rozstrzygnięcia, nie pociągnie za sobą trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W rozpatrywanej sprawie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedstawione przez pełnomocnika skarżącego przesłanki nie wskazują i nie zostało to uprawdopodobnione, że jej wykonanie groziłoby wyrządzeniem znacznej szkody lub wywołaniem trudnych do odwrócenia skutków, co jest warunkiem koniecznym zastosowania instytucji ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Co oczywiste, odmowa uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przesądza o kierunku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w której zostanie zbadane, czy zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zgodna z prawem. W konsekwencji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.