II SA/Go 738/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006 na rozprawie sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. Oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata M.Ł. kwotę 292 zł 80 gr (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64 poz. 593 z późn. zm./ i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] maja 2005r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w miesiącu kwietniu 2005r. W.S.. Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym: W.S. wystąpił w dniu [...] kwietnia 2005r. /data prezentaty/ do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie mu świadczeń z pomocy społecznej z powodu jego bezdomności. W wywiadzie sporządzonym przez pracowników ośrodka w dniu [...] kwietnia 2005r. pomoc której oczekuje sformułował w postaci pracy socjalnej oraz pomocy na pokrycie kosztów zadłużenia za energię i gaz. Jak ustalono zadłużenie to jest kilkuletnie. W.S. ma lat 45 jest bezrobotnym, bez prawa do zasiłku, ostatnio pracował w latach 1995/96 w charakterze nauczyciela w szkole podstawowej, zamieszkuje sam w lokalu przy ulicy [...] i od kilku lat objęty jest pomocą ośrodka różnego rodzaju. Ma dorosłego syna z którym nie utrzymuje kontaktów. Od stycznia 2005r. otrzymuje co miesiąc zasiłek okresowy. Rejonowy Urząd Pracy proponował mu oferty pracy i kursy przygotowawcze do przekwalifikowania zawodowego ale skarżący nie chce z nich skorzystać. Na dzień [...] kwietnia 2005r. wyznaczono skarżącemu termin zawarcia kontraktu na pracę socjalną. Odmawiając przyznania zasiłku celowego organ I instancji powołał się na okoliczność, iż w przeszłości przyznawał skarżącemu zasiłki celowe na pokrycie kosztów energii, ale skarżący nadal dopuszcza do powstania zaległości i odmawia podjęcia jakiejkolwiek pracy mimo składanych mu ofert i braku przeciwwskazań zdrowotnych do jej podjęcia a także, iż otrzymuje zasiłek okresowy. W odwołaniu od tej decyzji skarżący powołując się na swoje wieloletnie negatywne doświadczenia w kontaktach z Ośrodkiem Pomocy Społecznej domaga się od opieki społecznej pomocy w wyjściu z bezdomności, bezrobocia i bezradności w sprawach opiekuńczo – wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego. Uważa, iż dotychczasowa pomoc jest niewystarczająca bowiem w jego przypadku potrzebna jest pomoc przez przyznanie mieszkania z odpowiednimi warunkami oraz objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności jaki winien być opracowany przez pracownika socjalnego. Organ II instancji utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy przywołał treść art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że zasiłek celowy przyznawany jest na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej a w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Określenie w ustawie "niezbędnych potrzeb" wskazuje, że organ nie jest zobowiązany pokrywać wszystkie potrzeby osoby ubiegającej się o pomoc. Przyznanie zasiłku celowego jest fakultatywne i pozostawione uznaniu administracyjnemu. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji nie przekroczył swych uprawnień w zakresie uznania i nie można powiedzieć, iż było ono dowolne. W skardze do Sądu W.S. podniósł, iż na przestrzeni ostatnich trzech lat jest to osiemnasta decyzja organu odwoławczego w stosunku do jego osoby, z którą nie może się on zgodzić. Podał, że podniósł w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji, czego od organu pomocy społecznej oczekuje. A organ II instancji wcale się do tego nie odniósł tym bardziej, iż jego potrzeby to nie tylko opłaty za energię i gaz ale także mieszkanie i pomoc w wychodzeniu z bezdomności i bezrobocia. Skarga podnosi także, że pracownicy socjalni fałszują dokumenty, wpisują we wniosek dowolne i wygodne informacje nie ustalając jakie są faktyczne potrzeby skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mogła być uwzględniona, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z przepisami prawa. Zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz. U Nr 64 poz. 593/ jest świadczeniem przyznawanym na podstawie uznania administracyjnego. Powoduje to jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia. Rzeczą organu jest ocena spełnienia warunków uzasadniających przyznanie pomocy w tej formie jak również decyzja co do wysokości tej pomocy. W niniejszej sprawie mimo braku sprecyzowania we wniosku formy i celu pomocy przez skarżącego organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy u strony, który pozwolił na rozpoznanie jego sytuacji materialnej i rodzinnej i przyznanie zasiłku okresowego skarżącemu oraz zapowiedź kontraktu na pracę socjalną. Te formy pomocy zgodne są z oczekiwaniami skarżącego, który wielokrotnie podkreślał w swym odwołaniu i skardze, iż od organu pomocy społecznej oczekuje pomocy dla wyjścia z bezrobotności i podjęcia pracy, która zapewni mu godne warunki bytowania. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 4 cytowanej ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W.S. od wielu lat objęty jest pomocą społeczną w różnych formach, a także otrzymywał oferty pracy, propozycje kursów pozwalających na przekwalifikowanie zawodowe – lecz z sobie wiadomych powodów z tych propozycji nie chce korzystać. Podobnie rzecz się ma z zasiłkami celowymi, które organ przyznawał na pokrycie kosztów energii elektrycznej w poprzednim okresie czasu, a mimo to powstała zaległość kilkuletnia. Postawa zatem strony wskazuje na brak współdziałania z organami pomocy społecznej i cechują ją roszczenia nie pomocy w wyjściu z trudnej sytuacji a przejęcie całkowitego utrzymania. Świadczy o tym ubieganie się o mieszkanie, jego remont, pokrywanie kosztów energii elektrycznej za kilka lat wstecz. W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo oceniły sytuację skarżącego w miesiącu kwietniu 2005r. w zakresie formy udzielenia pomocy i przyznały zasiłek okresowy oraz zapewniły możliwość zawarcia kontraktu na pracę socjalną. Sąd zdaje sobie sprawę, iż przyznana pomoc skarżącemu nie zaspakaja w całości jego potrzeb w zakresie bytowym, ale należy mieć na uwadze, że ośrodki pomocy społecznej posiadają ograniczone środki finansowe i muszą zaspakajać potrzeby także innych osób /rodzin/ znajdujących się w podobnej sytuacji jak skarżący a często jeszcze gorszej mających na utrzymaniu dzieci. Tym bardziej, że pomoc społeczna nie może sprostać wszelkim oczekiwaniom skarżącego a także nie może traktować skarżącego i jego potrzeby jako priorytetowe w stosunku do innych i zaspokoić wszystkich jego potrzeb przy braku chęci do współdziałania w rozwiązywaniu jego problemów. Z uwagi na powyższe należało uznać, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, zatem skarga wniesiona na taką decyzję musiała ulec oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270/.