II SA/Go 742/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M.F. I sp. z o.o. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia: I. stwierdzić swą niewłaściwość do rozpoznania sprawy, II. sprawę przekazać według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Przedmiotem skargi I. jest postanowienie z dnia [...] roku, nr [...] wydane z przez Zastępcę Dyrektora Oddziału Terenowego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Z. działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Postanowienie to utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] roku w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, które wydane zostało również przez zastępcę Dyrektora Oddziału Terenowego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Zgodnie z przepisem art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. określa § 1 pkt 41 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652, zm. Dz. U. z 2004 r. Nr 187, poz. 1927) i obejmuje on województwo lubuskie. W myśl przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych, do którego należy między innymi wykonywanie zadań zarządcy dróg krajowych. Zgodnie z przepisem art. 18 a wyżej wymienionej ustawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad realizuje swoje zadania przy pomocy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wykonuje również zadania zarządu dróg krajowych. W ust. 2 i 3 w/w normy prawnej ustawodawca wskazał, że w skład generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wchodzą oddziały w województwach, przy czym obszar działania oddziału zasadniczo pokrywa się z obszarem województwa. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad może upoważnić pracowników Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do załatwiania określonych spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania postanowień administracyjnych. Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 18a ust. 6 w/w ustawy, Minister Infrastruktury zarządzeniem nr 5 z dnia 29 marca 2002 roku nadał statut Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, określający jej wewnętrzną organizację (Dz. Urz. Mi. Nr 3, poz. 8). W § 1 statutu określono, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad jest centralnym urzędem administracji rządowej, obsługującym Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. W jej skład wchodzą oddziały terenowe, określone w 3 ust. 2 statutu. Na czele oddziału stoi dyrektor oddziału. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że oddziały terenowe Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, ani też ich dyrektorzy nie są samodzielnymi organami uprawnionymi mocą przepisów powszechnie obowiązujących do samodzielnego wydawania postanowień administracyjnych w swoim imieniu. Oznacza to, że każdy pracownik Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, upoważniony na podstawie upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wydawania postanowień administracyjnych, wydaje je w imieniu tego centralnego organu administracji rządowej. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jako centralny organ administracji rządowej ma swoją siedzibę w Warszawie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zawarto dla strony pouczenie, że skargę można wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Sąd tego poglądu nie podziela. Kierując się bowiem wskazanymi wyżej przepisami rangi ustawowej, a w szczególności normą przepisu art. 13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o drogach publicznych, sądem administracyjnym właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy w pierwszej instancji jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd zważył, że regulując w ustawie o drogach publicznych zakres kompetencji organów do realizacji poszczególnych zadań, w tym zadań zarządu dróg krajowych ustawodawca wyodrębnił jeden centralny organ administracji rządowej - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Urząd przy pomocy którego organ ten wykonuje swoje zadania - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad posiada wewnętrzną strukturę organizacyjna, w tym oddziały terenowe, których obszar działania pokrywa się z obszarem województw. Wolą ustawodawcy nie było jednak wyposażenie tych wewnętrznych struktur terenowych Generalnej Dyrekcji, ani też ich dyrektorów w umocowanie do pełnienia samodzielnej roli organu administracji publicznej. Żaden przepis ustawy nie wskazuje także, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad może powierzyć prowadzenie w jego imieniu spraw z przedmiotowego zakresu konkretnemu oddziałowi terenowemu, czy też jego dyrektorowi. Stąd też niezależnie od możliwości upoważnienia przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad pracowników Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, w tym pracowników i dyrektorów oddziałów terenowych tego urzędu, do załatwiania określonych spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania postanowień administracyjnych, nadal są to postanowienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Siedziba tego centralnego organu administracji rządowej wyznacza w konsekwencji właściwość wojewódzkiego sądu administracyjnego. Na marginesie należy zauważyć, iż ustawodawca w przypadku wielu organów administracji rządowej, w tym także organów centralnych uregulował ich strukturę odmiennie i ustanowił poza centralnym organem administracji rządowej także odrębne organy niższego stopnia albo kierowników urzędów podległych struktur organizacyjnych, których upoważnił bądź ex legę, bądź poprzez ewentualne upoważnienie (porozumienie) organu centralnego, do wykonywania zadań samodzielnie, w tym wydawania decyzji administracyjnych. Przykładowo można wskazać art. 10 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441), art. 5, art. 11 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatnościach cukrowych (Dz. U. Nr 35, poz. 217), art. 5, 5a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 z późn. zm.). Podkreślenia wymaga fakt, że odstępstwo od przyjętych zasad określających właściwość sądów administracyjnych możliwe jest jedynie w drodze rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. W tym zakresie Prezydent wydał jedynie rozporządzenie z dnia w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 653). Brak jest takich uregulowań co do rozpoznawania skarg na orzeczenia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 13 § 2 w związku z art. 59 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.