II SA/Go 746/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J.Z. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. J.Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Do skargi strona skarżąca załączyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Uzasadniając złożony wniosek skarżąca wskazała na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca zauważyła, iż zaskarżone postanowienie przymusza do wykonania szczepienia jej dziecka, które jest zabiegiem medycznym mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia. Zdaniem skarżącej pomimo dopuszczenia szczepionek do użytku mogą one wywoływać niepożądane odczyny poszczepienne i prowadzić do trwałego uszczerbku na zdrowiu. Jak podała skarżąca fakt istnienia niekorzystnych odczynów potwierdza nawet rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania. Mając na uwadze powyższe zdaniem skarżącej uznać należy szczepienie ochronne za zabieg, z którym wiąże się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody a także wystąpienia nieodwracalnych skutków, które nie sposób naprawić. Skarżąca zwróciła uwagę, iż jedyną możliwością uniknięcia zapłaty nałożonej grzywny i kosztów egzekucyjnych i kolejnych grzywien jest poddanie dziecka szczepieniu, a zatem powstrzymanie się od wykonania szczepienia powoduje dalsze ryzyko narażania się na dotkliwe kary finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 61 § 1 ust. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od zasady ustanawia treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którą po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy dodać, iż zgodnie z zdaniem trzecim § 3 cyt. artykułu wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej. Z uwagi na fakt, że skarga w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, przyjąć należało, że w istocie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczy także postanowienia wydanego przez organ w I instancji. Orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, iż przedmiotem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonaniu mogą podlegać jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 26 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 396/05, opubl. LEX nr 220325). W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż zaskarżony akt prawny jakim jest postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia podlega wykonaniu i możliwym jest orzeczenie w stosunku do niego wstrzymania wykonania. Rozstrzygając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko w sytuacji zaistnienia kumulatywnie obydwóch lub jednej z w/w przesłanek, Sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż ocena wskazanych w nim okoliczności pozostaje w gestii Sądu, natomiast obowiązkiem skarżącego jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia wskazanych zdarzeń, ale również uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Będący przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka. Skarżąca uzasadniając złożony wniosek powołała się na fakt, iż zaskarżone postanowienie przymusza do wykonania szczepienia jej dziecka, które jest zabiegiem medycznym mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia i wywołać nieodwracalne skutki. Stwierdzić należy, iż postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia dotyczy świadczenia pieniężnego, którego wykonanie z reguły jest odwracalne, a w przypadku zaskarżenia go do sądu administracyjnego i ewentualnego uwzględnienia takiej skargi, istnieje możliwość domagania się jego zwrotu. Jednakże w przedmiotowej sprawie przedmiotem obowiązku, wyegzekwowaniu którego służy nałożona grzywna w celu przymuszenia, jest świadczenie o charakterze niepieniężnym polegające na poddaniu dziecka szczepieniu ochronnemu. Zauważyć należy, iż w razie zwlekania z uiszczeniem kwoty nałożonej grzywny w celu przymuszenia, jak i dalszego zaniechania poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym strona narażona jest na przymusowe ściągnięcie grzywny w trybie egzekucji należności pieniężnych (art. 124 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz na ryzyko dalszego nakładania na nią kolejnych grzywien w celu przymuszenia (art. 121 § 1 - 3 i art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), również w wyższej wysokości niż dotychczas nałożona, a następnie ich ściągnięcia. W konsekwencji, w razie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, tylko poddanie dziecka obowiązkowym szczepieniom może uchronić stronę przed stosowaniem wobec niej egzekucji przedmiotowej grzywny i innych kosztów postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd w wyniku przeprowadzonej analizy treści złożonego przez skarżącą wniosku o wstrzymanie oraz mając na uwadze przedmiot postanowienia, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie uznał wniosek skarżącej za uzasadniony. Zdaniem Sądu skarżąca uprawdopodobniła, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia, tj. poddanie dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym spowoduje nieodwracalne skutki faktyczne i prawne. Dodać należy, iż uwzględnienie przez Sąd wniosku skarżącej, polegające na wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia, na mocy cytowanego na wstępie art. 61 § 3 p.p.s.a., odnosi się także do postanowienia organu I instancji. Wobec powyższego również postanowienie organu I instancji nie podlega wykonaniu. Na marginesie dodać należy, iż wstrzymanie wykonania postanowienia ma charakter tymczasowy i jak wskazuje treść art. 61 § 6 p.p.s.a. upada w razie wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Należy mieć przy tym na uwadze, iż w myśl art. 152 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W zakresie złożonego przez stronę skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego Sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do jego rozpoznania, gdyż organem właściwym do zawieszenia takiego postępowania w drodze postanowienia, jest wyłącznie organ egzekucyjny (art. 56 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wobec powyższego w oparciu o treść art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.