II SA/Go 750/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-03-09
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utworzenie przez P.M. wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszały działki rolne, stanowiące w rzeczywistości część jednego, dużego gospodarstwa rolnego, może być uznane za sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemów wsparcia bezpośredniego, co skutkuje odmową przyznania płatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utworzenie przez P.M. wielu spółek, które odrębnie zgłaszały działki rolne, stanowiące w rzeczywistości część jednego, dużego gospodarstwa rolnego, stanowiło sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemów wsparcia bezpośredniego. Działanie to miało na celu obejście przepisów prawa dotyczących limitów płatności i modulacji. W związku z tym, organy administracji miały podstawy do zastosowania art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 i odmowy przyznania płatności.Stan faktyczny
Spółka S złożyła skargę na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Spółka wnioskowała o przyznanie płatności do 147,61 ha. Organy administracji uznały, że P.M., wspólnik spółki S i wielu innych podmiotów, sztucznie podzielił swoje duże gospodarstwo rolne na wiele mniejszych spółek, aby obejść przepisy dotyczące limitów płatności i modulacji. Wskazano na powiązania osobowe i kapitałowe między spółkami, wspólne adresy siedzib i rachunki bankowe, a także na fakt, że spółka S nie zatrudniała pracowników i zlecała większość prac podmiotom powiązanym z P.M. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę dowodów, w tym odmowę przesłuchania świadków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi S spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę.
S sp. z o .o wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR) z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP ARiMR) z [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.
Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego:
Wnioskiem z [...] maja 2012 r. S sp. z o.o. zwróciła się do Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 r. W przedmiotowym wniosku zadeklarowano działki rolne o pow. 147,61 ha do jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności podstawowej (UPO) działki rolne o pow. 69,00 ha. Pod wnioskiem podpisał się P.M..
5 czerwca 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła zmiana do wniosku o przyznanie płatności na rok 2012, jednakże zmiana ta nie miała wpływu na obszar deklarowany do płatności na 2012 r. Następnie 21 października 2012 r., P.M. złożył wyjaśnienia dotyczące oznaczeń działek rolnych zgłoszonych do płatności. W piśmie z [...] marca 2013 r. P.M. przedłożył kopie następujących dokumentów:
- protokółu nr [...] z [...].08.2012 r., z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi,
- umowy o świadczeniu usług z [...].05.2009 r. zawartej pomiędzy S sp. z o.o. (w jej imieniu podpis złożył ówczesny prezes zarządu D.M.) a firmą N (należącą do P.M.), w imieniu której podpis złożył P.M.,
- porozumienia z [...].03.2012 r. w sprawie wykonania umowy o świadczenie usług zawarte pomiędzy S sp. z o. o. (w jej imieniu podpisali: D.M. - prezes zarządu oraz R.B. - dyrektor zarządzający), a P.M. właścicielem firmy N oraz G sp. z o.o., - protokołu zlecenia wykonania usługi z [...].04.2012 r. (w imieniu zleceniodawcy: D.M. oraz R.B., w imieniu zleceniobiorcy: P.M.),
- protokołu zlecenia wykonania usługi z [...].04.2014r. (zleceniodawca S sp. z o. o - w jej imieniu prokurent P.M. i dyrektor zarządzający R.B., zleceniobiorca Gospodarstwo Rolne S.K.),
- powykonawczego raportu za usługi rolnicze dla S sp. z o. o (zatwierdzająca raport: M.P.),
- faktury VAT nr [...] z [...].01.2013 r., faktury VAT nr [...] z [...].04.2012 r., faktury VAT nr [...] z [...].05.2012r., faktury VAT nr [...] z [...].01.2013r., faktury VAT [...] z [...].01.2013r., faktury VAT nr [...] z [...].12.2012 r. oraz kserokopii karty z ewidencji sprzedaży.
8 maja 2013 r., do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o wpis do ewidencji producentów (zmiana danych). Przedmiotową zmianą strona wskazała zmianę siedziby firmy na [...]. W związku z tą zmianą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zawiadomieniem z [...] czerwca 2013 r., na podstawie art. 65 § 1 Kpa przekazał wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 ww. spółki do Kierownika BP ARiMR.
2 lipca 2014r. Kierownik BP ARiMR wystosował do S sp. z. o .o postanowienie nr [...] o odmowie przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania świadków. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przesłuchanie świadków przedłużyłoby jedynie postepowanie i nie wniosłoby do sprawy nowych okoliczności.
Następnie 4 sierpnia 2014 r. do Kierownika BP ARiMR wpłynęło pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego, do którego dołączone zostały sprawozdania finansowe S sp. z o. o, złożone w przedmiotowym Urzędzie Skarbowym 19 września 2013 r. Do akt włączono również wyciąg z akt za 2011 rok dotyczący przejętych od innych producentów rolnych przez S sp. z o. o gruntów.
Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik BP ARiMR decyzją z [...] września 2014r. nr [...] odmówił przyznania wnioskowanej płatności. W uzasadnieniu decyzji Kierownik BP ARiMR wskazał, iż w świetle okoliczności sprawy przyznanie wnioskowanej płatności byłoby sprzeczne z przepisami art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16) oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r.), w myśl którego działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji przytoczył definicje zawarte w art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r., poz. 86): producenta rolnego (pkt 3) oraz gospodarstwa rolnego (pkt 1), zaznaczając, że nadanie numeru ewidencyjnego stanowi potwierdzenie, że jego właściciel zgłosił się do organu jako producent rolny i posiadacz gospodarstwa rolnego. Zaznaczył też, że uzyskanie wpisu do ewidencji producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do płatności, gdyż to czy podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie danych przepisów dotyczących przyznania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru (zgodnie z zapisem ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego.
Kierownik BP ARiMR podkreślił, że istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), przy czym chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa.
Organ stwierdził, że wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarstwa rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, sięgnąć należy do regulacji Kodeksu cywilnego. Przytaczając jego art. 336 k.c., zaznaczył, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na określonym władztwie nad rzeczą i występuje w dwóch postaciach: posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Jako stan faktyczny, posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Czynnik faktycznego władztwa polega na fizycznym opanowaniu rzeczy i władztwo to musi być stanem trwałym, zatem związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony. Element psychiczny posiadania - określany jako czynnik woli - manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza. Brak któregokolwiek z ww. elementów posiadania przesądza o braku posiadania.
Kierownik BP ARiMR powołał się na przepisy art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14), definiujące gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku i na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Powołując się na omówione przepisy organ wskazał, że jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, powinna być uznana za jedno gospodarstwo rolne.
Organ pierwszej instancji zaznaczył, że jednym z programów pomocy dla rolnictwa z funduszy europejskich, o które corocznie wnioskuje skarżąca jest program rolno środowiskowy (PRŚ). Organizację rozdziału tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Warunki przyznania płatności na lata 2007- 2013 dla korzystających z tej formy pomocy określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33 poz. 262 ze zm. ).
Kierownik BR ARiMR przytoczył również orzeczenie NSA z 12 lipca 2012 r. (sygn. akt II GSK 646/11 ), zgodnie z którym tworzenie przez dane osoby (fizyczne lub prawne), wielu spółek cywilnych, które następnie odrębnie zgłaszałyby działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie nigdy nie zakwalifikowałyby się do przyznania pomocy (przekraczałyby bowiem powierzchnię 300 hektarów), może być uznane za działanie obchodzące prawo i w związku z tym nie zasługujące na uwzględnienie.
Nadto organ powołał się na art. 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173) wskazując, że ma on na celu wyeliminowanie "sztucznych" podziałów gospodarstw celem ominięcia modulacji m.in. w przypadku płatności rolnośrodowiskowych. W obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi.
Powołał się również na orzecznictwo administracyjne (m. in. wyroki: NSA z 12 lipca 2012 r. II GSK 646/11, WSA w Warszawie z 6 czerwca 2014 r. VIII SA/Wa 168/14, WSA we Wrocławiu z 15 kwietnia 2014 r. III SA/Wr 778/13) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12), zaznaczając że taki wywód jest niezbędny aby wykazać, że spółka S nie była wyodrębnionym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Była podmiotem zgłaszającym działki rolne, będące częścią wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez P.M.. Wymienione w decyzji spółki, zdaniem organu, zostały zarejestrowane i wnioskują o płatności z dwóch powodów: aby zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz aby uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana (zarówno z powodu przekroczenia powierzchni, jak i z powodu braku możliwości zwiększenia powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym).
Organ pierwszej instancji wskazał, że P.M. w 2005 r. jako osoba fizyczna oraz wspólnik 5 innych spółek (AG sp. z o.o., AK sp. z o.o., AM Sp. z o.o., AMy sp. z o.o., AP Sp. z o.o.) zgłosił do płatności łącznie 1159,55 ha. Już w 2008 r., wraz z 39 innymi spółkami, zadeklarował do płatności 2865,72 ha, w 2009 r. spółek było 60 a powierzchnia wynosiła już 3988,25 ha. W roku 2012 aż 90 podmiotów powiązanych kapitałowo, osobowo wnioskowało o płatności na łączną powierzchnię 3789,40 ha. W 2013 r. spółek powiązanych kapitałowo z P.M. było już 103.
Organ zaznaczył przy tym, że wyjaśnienia powyższe pozwalają zrozumieć mechanizm i cel działań polegających na podziale dużego gospodarstwa na wiele gospodarstw mniejszych. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Celem takich rozwiązań w zakresie definicji "producenta rolnego" jest właściwy podział różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników będących faktycznymi posiadaczami gospodarstwa rolnego. Ponieważ wszystkie powołane wyżej akty prawne posługują się pojęciem "producenta rolnego", jako podmiotu posiadającego gospodarstwo rolne, rozumienie tego pojęcia na gruncie wszystkich ww. aktów prawnych musi być jednakowe, bowiem wszystkie uregulowania służą jednemu celowi, tj. właściwemu rozdzieleniu różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników. Dalej Kierownik BP zaznaczył, że zgodnie art. 30 rozporządzenia Rady(WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego wsparcia.
Zauważył, że należyte rozumienie pojęcia posiadania gospodarstwa rolnego jest konieczne dla oceny, czy S sp. z o.o. rzeczywiście posiadała gospodarstwo rolne.
Kierownik BP ARiMR wskazał, że wspólnikami S byli P.M. i D.M.. W wyniku następstwa prawnego na podstawie KRS udziałowcami spółki są P.M. i D.M.. Pierwszy z nich został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 90 podmiotów, w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a także jest właścicielem K S.A. Nadto, R. i P.M., pozostający wówczas w związku małżeńskim, będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym utworzyli dodatkowo 10 spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami (AK sp. z o.o., B s.c., Bo s.c., D s.c., K s.c., M s.c., N s.c., P s.c., S s.c., Sz s.c.), oraz 66 spółek cywilnych i spółek z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D.M. - syn R. i P.M. - został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 31 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz z P.M. są jedynymi wspólnikami, zaś dwie z nich (D sp. z o.o. oraz Dz sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu kolejnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez ww. osoby w roku 2012.
Organ zanalizował wszystkie te podmioty pod kątem roli, jaką pełni w nich P.M. oraz deklarowanych przez powierzchni, które podlegają modulacji. Analiza ta doprowadziła organ do wniosku, że P.M. w 2012 r. występował jako wspólnik bądź prezes zarządu w 90 spółkach, przy czym spółki te w 2012 r. ubiegały się o przyznanie płatności ONW do łącznej powierzchni 3 789,40 ha, zaś w pakietach: 2 – rolnictwo ekologiczne – dla którego łączna powierzchnia deklarowana przez wszystkie spółki w roku 2012 wyniosła 3 827,66 ha, oraz 3 – ekstensywne trwałe użytki zielone – dla którego łączna powierzchnia deklarowana przez wszystkie spółki w roku 2012 wyniosła 231,44 ha. Organ zauważył, że P.M. składając jeden wniosek o przyznanie płatności ONW do powierzchni 3 789,40 otrzymałby płatność jedynie do powierzchni 300 ha, i wynosiłaby 22.375 zł., natomiast składając wnioski w powyższy sposób przy uwzględnieniu modulacji ONW i przy najniższej stawce obowiązującej dla strefy i wyniosłaby 494 122,33 zł. To samo dotyczy płatności rolnośrodowiskowej, gdyż składając jeden wniosek o przyznanie tej płatności do powyższych pakietów i deklarowanych do nich powierzchni to przy konieczności stosowania modulacji w danych pakietach otrzymałby płatność w dużo mniejszej wysokości niż kiedy składa 50 odrębnych wniosków.
W ocenie Kierownika BP ARiMR tworzenie przez P.M. wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszały działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie uzyskałyby mniejsze płatności, jest działaniem obchodzącym prawo.
Przedmiotem deklaracji spółki we wniosku na rok 2012 są grunty rolne 7 działek ewidencyjnych: [...] położone w [...],[...] położone w [...]. Jak wynika z danych aplikacji Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) prowadzonej przez ARiMR w latach 2005-2012 o płatności do powyższych działek ubiegało się (poza stroną postepowania) :
- [...] deklarowana była: w roku od 2008 do 2009 przez A Sc, oraz B s.c w części, w 2010 r. przez B s.c oraz AM sp. z o. o w części, w 2011 r. przez AM sp. z o. o oraz P sp. z o .o w części, w 2012 r. przez P sp. z o .o, S sp. z o. o oraz S sp. z o. o,
- [...] deklarowana była: w roku od 2008 do 2009 przez P Sc, oraz b s.c w części, w 2010 r. przez B s.c oraz AM sp. z o. o w części, w 2011 r. przez AM sp. z o. o oraz P sp. z o .o w części, w 2012 r. przez S z o .o.
Wobec powyższego, w ocenie organu pierwszej instancji działki, do których o płatności za rok 2012 wystąpiła strona postępowania były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których wspólnikiem jest P.M.. Zdaniem organu pierwszej instancji, powyższe przeniesienia posiadania ww. działek miały stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat ONW i PRŚ przez spółki, których P.M., występując we własnym imieniu, nie otrzymałby. Podkreślił, że P.M. jest również właścicielem firmy N prowadzonej w formie działalności gospodarczej, która to firma wykonywała usługi (prace rolne) na rzecz podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem.
Dodatkowo organ zważył, iż na 90 spółek funkcjonujących w 2012 r., w 87 wskazano konto bankowe nr [...], w którym jako właściciela konta wskazano P.M. lub jego syna – D.M.. Z umów spółek cywilnych oraz odpisów KRS spółek z o.o. wynika, że są one powiązane osobowo przez P.M., R.M. oraz D.M.. Przemawia za tym zarówno struktura organizacyjna spółek, w których osoby te mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółek, np. prokurenta, pełnomocnika lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a firma ta jest wykonawcą prac agrotechnicznych na deklarowanych przez podmioty działkach. Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2012 spółki podawały jako swe siedziby ten sam adres: ul. [...] lub ul. [...] (będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.), względnie [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres ul. [...]). Kierownik BP podkreślił również nieograniczoną decyzyjność P.M. jako bezpośredniego lub pośredniego wspólnika, prokurenta, bądź członka zarządu.
Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia braku przesłanek do uznania skarżącej jako spółki samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania. Brak jest dokumentów potwierdzających samodzielność techniczną i ekonomiczną gospodarstwa.
Organ zaznaczył, że z dostarczonych przez stronę postepowania: umowy o świadczeniu usług z dnia [...].05.2009 r. i protokołu zlecenia wykonania usługi z [...].04.2012 r. D.M. jako wspólnik S zlecał wykonywanie prac P.M. (drugiemu wspólnikowi spółki S), właścicielowi firmy N oraz G sp. z o.o., której jest wspólnikiem i Prezesem. D.M. jako wspólnik strony postępowania oraz jej Prezes bezpośrednio zlecał wykonanie usługi S.K. prowadzącemu gospodarstwo rolne w miejscowości [...] oraz wpłacił zadatek, z którego rozliczono zapłatę za usługę. Materiał siewny został zakupiony od firmy N będącej własnością P.M. (faktura nr [...] z dnia [...].05.2012 r.). Pozostałości po zbiorach P.M. jako wspólnik strony postępowania sprzedał spółce G sp. z o.o. której jest wspólnikiem i Prezesem zarządu ( faktura [...] z [...].01.2013 r).
Dołączony protokół nr [...] z [...].08.2012 r. z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi nie stanowi dowodu w zakresie posiadania deklarowanych działek. Jednostka certyfikująca potwierdza jedynie fakt spełnienia kryteriów produkcji ekologicznej, a nie każdy kto prowadzi produkcję ekologiczną ubiega się o uzyskanie płatności rolnośrodowiskowej stanowiącej jedną z form wsparcia w ramach problematyki Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Organ wskazał też, że z dostarczonego przez Naczelnikiem Urzędu Skarbowego sprawozdania wynika, że w 2012 r. spółka uzyskała dochód z produkcji rolniczej w kwocie 10395,37 zł (znajduje to odzwierciedlenie w dostarczonej przez stronę ewidencji sprzedaży oraz faktury nr [...] z [...].01.2013r.). Koszty prowadzonej przez spółkę działalności wynoszą 140866,30 zł. Z bilansu za 2011 rok wynika, że zarówno w 2010 r. i 2011 r. spółka której przedmiotem działalności jest produkcja rolna, nie wyprodukowała nic. Z ekonomicznego punktu widzenia prowadzenia działalności rolniczej, która od 3 lat nie przynosi zysku a generuje jedynie koszty nie znajduje uzasadnienia. Na wynik finansowy spółki mają wpływ jedynie dotacje, które do tej pory spółka otrzymywała od Agencji (142711,02 zł jako suma otrzymanych dopłat za 2011 r. – w rachunku wyników – pozostałe dochody – dotacje). Zdaniem organu uprawniony w świetle powyższego jest wniosek, że "multiplikowanie" spółek nie stanowi uzasadnionej okolicznościami formy prowadzenia działalności rolniczej, a jest działaniem nastawionym na uzyskanie płatności w wyższej wysokości.
Kierownik BP ARiMR podsumował, że grunty rolne zgłaszane przez skarżącą oraz inne ww. podmioty, są de facto zarządzane przez tę samą osobę – P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez niego oraz spółki, w których jest wspólnikiem, nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie.
Uznał, że to P.M. prowadził działalność rolniczą, która była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To on uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z tą działalnością, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. O trwałym charakterze posiadania nie świadczy również swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy ww. podmiotami.
Zdaniem organu, P.M. brał udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych dla strony niniejszego postępowania (jak i wszystkich innych w/w spółek), związanych zarówno z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw rolnych.
Organ pierwszej instancji podkreślił, że aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia.
W następstwie poczynionych ustaleń organ pierwszej instancji uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki z art. 30 rozporządzenia Rady(WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., którego treść stanowi, iż nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego wsparcia. Podkreślił, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1). Zaznaczył, że S sp. z o.o., składając wniosek o przyznanie płatności, nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał P.M.. Gospodarstwo rozpatrywane jest jako całość wszystkich gruntów będących przedmiotem posiadania, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne. Programy realizowane są w gospodarstwach a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. To P.M. prowadzi gospodarstwo rolne, ponosi nakłady i czerpie z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo A sp. z o.o. zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem spółki. Zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustaleniach stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji 65/2011.
Skarżąca nie zgodziła się z kluczowym ustaleniem organu, iż spółka nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego zgłoszonego do płatności zgodnie z jej wnioskiem a także ustaleniem, iż P.M. sztucznie podzielił gospodarstwo by uniknąć tzw. modulacji. Podkreśliła, że organ odmówił przesłuchania świadków wnioskowanych przez skarżącą, których zeznania mogłyby pozwolić na stwierdzenie, iż skarżąca spółka posiadała oraz samodzielnie prowadziła gospodarstwo rolne na jej odrębny rachunek, na rzecz i ryzyko wspólników. Świadkowie mogliby potwierdzić na czyją rzecz i w czyim imieniu podejmowali czynności gospodarcze związane z działalnością spółki, prowadzeniem i zarządzaniem gospodarstwem spółki oraz celów i zamiarów wspólników, jak również zgodności działania spółki z celami wsparcia płatnością.
Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazał, że zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w odniesieniu do wniosków składanych w 2012 r. zostały określone w: ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.), ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 86); rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009; rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009; rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz. Urz. z dnia 15.12,2009 r., L 329/1); rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające, rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008,321,14); rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.
Organ odwoławczy przywołał regulację art. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 2, art. 7 ust. 1, art. 30 ustawy z dnia 26 stycznia 2007.
Wskazał, że w myśl art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Zgodnie z art. 33 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską celami wspólnej polityki rolnej są: a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej; b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie; c) stabilizacja rynków; d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw; e) zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów.
Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca nie była faktycznym posiadaczem w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy gruntów rolnych zgłoszonych do płatności na rok 2012, ponieważ grunty te były użytkowane przez P.M..
Dyrektor OR ARiMR wskazał, iż zasadniczym celem płatności do gruntów rolnych finansowanych przez Unię Europejską (m.in. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) jest wspieranie rolników tj. osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Zaznaczył, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009.
Wnioskodawca musi zatem wykazać, że faktycznie posiadał w dniu [...] maja danego roku (w mniejszym przypadku rok 2012) grunty rolne i utrzymywać je zgodnie z normami. Uprawnionym do płatności jest zatem właściciel gruntu, gdy grunt nie jest oddany w posiadanie zależne i jest we władaniu właściciela, dzierżawca gruntu rolnego oraz posiadacz samoistny i zależny bez tytułu prawnego (bez względu na jego dobrą czy złą wiarę). Faktyczne władztwo na daną rzeczą oznacza również, że istnieje swoboda, co do podejmowania decyzji np.: co, gdzie i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, kiedy zbierać plony oraz kiedy gdzie i komu je sprzedawać. Samoistność posiadania oznacza, że posiadacz zachowuje się wobec rzeczy tak jak właściciel.
Organ odwoławczy stwierdził, iż S sp. z o. o. nie prowadziła działalności rolniczej na zgłoszonych gruntach, jak również nie była faktycznym posiadaczem - w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy - zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 gruntów rolnych. Wskazał również, iż grunty rolne zgłoszone do płatności na rok 2012 przez S sp. z o. o. wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P.M. i były przez niego zarządzane, a co za tym idzie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego. W ocenie organu przedmiotowy podział ma na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie przez osobę P.M. nienależnych uprawnień do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (oraz innych rodzajów pomocy finansowej realizowanych przez ARiMR).
Dyrektor OR ARiMR stwierdził, iż P.M. w roku 2012 (tj. roku, którego dotyczy postępowanie wszczęte na wniosek S Sp. z o. o.) występuje jako wspólnik bądź prezes zarządu w 90 spółkach cywilnych i spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Zdaniem organu zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy ma fakt regulacji prawnych mających zastosowanie zarówno w przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak i w odrębnych programach pomocowych tj. płatnościach ONW oraz płatnościach PRŚ.
Organ drugiej instancji zaznaczył, że suma deklarowanych obszarów spółki powiązane z P.M. w roku 2012 ubiegały się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do powierzchni 3 789,40 ha. Następnie wskazał na przepisy regulujące przyznanie płatności, po czym stwierdził, że w odniesieniu do roku 2012 kwota, do której będą przysługiwały płatności obszarowe obliczana będzie w następujący sposób:
1) w odniesieniu do płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu UE (płatność JPO) zastosowanie będzie miała wyłącznie modulacja dodatkowa, powyżej kwoty 300 000 euro. Zmniejszenie będzie wynosiło 4% kwoty płatności powyżej 300 000 euro,
2) w odniesieniu do krajowych płatności uzupełniających (płatność UPO, płatność ST) zastosowanie będzie miała modulacja:
- powyżej kwoty 5 000 euro, zmniejszenie będzie wynosiło 10%,
- powyżej kwoty 300 000 euro, zmniejszenie będzie wynosiło 4%.
Organ drugiej instancji wyjaśnił, iż składając jeden wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (płatność JPO oraz płatność UPO) - przy konieczności stosowania modulacji w przypadku przedmiotowych rodzajów pomocy finansowej – P.M. otrzymałby płatności w dużo mniejszej wysokości (z uwagi na ograniczenia modulacyjne wynikające ze wskazanych wyżej przepisów prawa) niż kiedy wnioski o przyznanie płatności na rok 2012 złożyło 90 odrębnych podmiotów, z którymi P.M. - w różnej formie -jest powiązany.
Dyrektor OR ARiMR nadmienił również, iż przedmiotowa sprawa dotyczy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jednakże w kontekście sztucznych warunków stworzonych w celu uzyskania płatności na rok 2012 koniecznym jest wskazanie, iż multiplikowanie przez P.M. spółek pozwoliłoby na uzyskanie płatności również w ramach innych działań wspierających rolników, a realizowanych przez ARiMR tj. płatności ONW oraz płatności PRŚ.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca jest podmiotem zgłaszającym działki rolne będące częścią gospodarstwa zarządzanego przez P.M. i nie może zostać uznana za samodzielnego producenta rolnego. Zaznaczył, że przedmiotem deklaracji w/w spółki we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 są określone we wniosku działki. O przyznanie płatności do gruntów rolnych położonych na tych działkach w latach 2009-2012 występowały spółki bądź osoby fizyczne powiązane z osobą P.M..
Dyrektor OR ARiMR wywiódł, iż działki, do których o płatności za rok 2012 wystąpiła S sp. z o. o. były swobodnie, w sposób fikcyjny, przekazywane pomiędzy podmiotami, w których formalnie - w różniej formie - rolę zarządczą pełnił P.M.. Organ zauważyć również, iż przedmiotowe przekazania są pozorne, a ich charakter uzależniony jest od potrzeb związanych ze zgłoszeniem działek do płatności w ARiMR.
Podkreślił, że prezes zarządu składając wniosek o wpis S do ewidencji producentów podał numer rachunku bankowego, na który miały być przekazywane środki finansowe dystrybuowane przez ARiMR, należący do P.M. i wyraził zgodę na przelewanie tych środków na ten rachunek. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku 72 spółek z 90 powiązanych osobowo i kapitałowo z P.M..
Dyrektor OR ARiMR zaznaczył też, że opisane zarówno siedziby spółek i adresy do korespondencji przewijają się we wszystkich spółkach, które powiązane są z osobą P.M.. Spółki rejestrowane na przestrzeni lat 2005 - 2012 podawały jako swe siedziby ten sam adres: ul. [...] lub ul. [...], względnie [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres ul. [...]).
Dyrektor OR ARiMR zauważył, że analiza składu personalnego skarżącej jak i pozostałych podmiotów pozwala na stwierdzenie, są w przeważającym stopniu zależne od P.M.. Zaznaczył, że pełniącymi funkcje zarządcze w tych spółkach zawsze są te same osoby tj. P.M., D.M., R.M., M.M. oraz M.P., a także osoba zatrudniona na umowę o pracę w działalności P.M. w firmie N M.P., M.D.. Natomiast w przypadku występowania innych osób, które pełnią w spółkach funkcje zarządcze przejawiają się zawsze osoby w różnej formie powiązane z P.M., np. K.R.. Związek P.M. i jego wpływ na działalność tych podmiotów, w tym S sp. z o. o. pozwala obronić tezę, że powstanie skarżącej (oraz pozostałych podmiotów), to wynik celowego działania nastawionego wyłącznie na ominięcie konsekwencji wynikających z przepisów modulacyjnych mających zastosowanie do płatności w ramach wsparcia bezpośredniego.
Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nie ponosi kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników ani żadnych kosztów związanych z wypłatą wynagrodzeń czy płatności na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem organu jest to zadziwiające albowiem wskazuje na fakt społecznego świadczenia pracy przez prezesa zarządu czy dyrektora zarządzającego w spółce. W świetle wysokości pensji jakie zazwyczaj pobierają osoby pracujące na tak wysoko postawionych w hierarchii przedsiębiorstw stanowiskach, brak pobierania wynagrodzenia przez zarządzających S świadczy o tym, że spółka zarządzana była wyłącznie na papierze.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że działalność S sp. z o. o. opierała się przede wszystkim na zlecaniu podmiotom zewnętrznym wykonywania usług. W omawianym zakresie spółka za rok 2011 poniosła koszty usług obcych w wysokości 1065,85 zł, za rok 2012 w kwocie 66 839,36 zł, a za rok 2013 S sp. z o. o. poniosła koszty usług obcych w wysokości 91 141,56 zł. W świetle kosztów ponoszonych przez spółkę, wynikających ze zlecania usług podmiotom obcym, organ drugiej instancji wskazał, iż P.M. pismem z dnia [...].03.2013 r. stwierdził m.in., iż prace rolne wykonywane na zlecenie i na rzecz S sp. z o. o. realizowane były przez podmioty zewnętrzne na podstawie umów cywilnoprawnych. Wraz z przedmiotowym pismem P.M. przedłożył szereg dokumentów, z których wynika, iż czynności w zakresie usług obcych prowadzone były przez podmioty oraz osoby powiązane z P.M..
Organ drugiej instancji stwierdził, że P.M. osobiście podpisywał dokumenty dotyczące transakcji z podmiotami powiązanymi z jego osobą zaś w przypadku dokumentów dotyczących transakcji bądź umów zawieranych pomiędzy podmiotami, w których jest wspólnikiem występują inne osoby, ale powiązane z P.M. i działające na zlecenie wspólników tj. m.in. P.M.. Ponadto organ podkreślił, że S sp. z o. o. na koniec roku 2011 wygenerowała stratę ze sprzedaży w wysokości – 1 175,16 zł, na koniec roku 2012 strata ze sprzedaży wynosiła – 130 470,93 zł, a na koniec 2013 r. strata ze sprzedaży wynosiła – 50 501,77 zł. Ponadto S sp z o. o osiągnęła za rok 2011 zysk z działalności operacyjnej (po odjęciu poniesionych strat ze sprzedaży w kwocie – 1 175,16 zł) w kwocie 141 536,56 zł przy jednoczesnej dotacji z ARiMR, którą otrzymała spółka za rok 2011 w kwocie 142 711,02 zł. W kontekście powyższego organ drugiej instancji stwierdził, iż dotacje z ARiMR były miażdżąco przeważającą składową zysku osiąganego przez S sp. z o. o.
W ocenie Dyrektora OR zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że celem powołania do życia S sp. z o.o. jest wyłącznie pozyskiwanie i wydatkowanie środków dystrybuowanych przez ARiMR.
W kwestii wniosków dowodowych – przesłuchania świadków - powielonych w odwołaniu (albowiem organ pierwszej instancji wydał w tej sprawie postanowienie odmowne) Dyrektor OR wskazał, że na etapie postępowania odwoławczego kilkakrotnie podejmowano próby przeprowadzenia tych dowodów. M.P., oraz P.M. reprezentujący M.P. zostali przesłuchani w dniu [...] grudnia 2014 r.
Z kolei w swoim piśmie (data wpływu do organu – 5 maja 2015 r.) P.M. pełnomocnik, S wskazał, że przesłuchania świadków M.D. M.P. wydają się nie być niezbędne i konieczne. W złączeniu przedłożył ich oświadczenia.
Organ odwoławczy stwierdził, że analiza przekazanych zeznań datowanych na dzień: [...].04.2015 r. oraz [...].04.2015 r., prowadzi do konkluzji, iż są one ze sobą tożsame. Wszyscy świadkowie podkreślają w ww. oświadczeniach, iż spółka ponosiła wszelkie koszty na rachunek własny, na jej rachunek odbywała się sprzedaż, spółka prowadziła pełną księgowość, odrębną gospodarkę kasową finansową i materiałową. W ocenie świadków zarząd spółki oraz osoby upoważnione mieli pełną swobodę w zarządzaniu gospodarstwem tj. gruntami użytkowanymi przez spółkę i nigdy nikt nie ingerował w to jak zarządzane jest gospodarstwo.
Dyrektor OR ARiMR analizując przekazane oświadczenia, nie dał im wiary, że nikt nie ingerował w to, jak zarząd zarządza gospodarstwem spółki. Organ drugiej instancji nadmienił, iż na przestrzeni kilkudziesięciu miesięcy funkcję prezesa zarządu S sp. z o.o. pełnili powiązani rodzinnie: P.M. oraz D.M., jak również M.P. pełniąca jednocześnie funkcje zarządcze w innych spółkach powiązanych z osobą P.M..
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, spółka zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 Kpa, wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w 30-dniowym terminie i wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie, wskazując że nie może ustosunkować się do podniesionego w niej zarzutu z uwagi na jego lakoniczność (brak sformułowania zarzutu).
23 lutego 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe strony skarżącej z [...] lutego 2016r. Na rozprawie zaś 24 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej spółki P.M. złożył załącznik do protokołu rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a), wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 P.p.s.a w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.
Sąd rozpoznawał skargę wniesioną na decyzję Dyrektora OR ARiMR z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z [...] września 2014 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie wymaga rozstrzygnięcia, czy w zaistniałym stanie faktycznym wystąpiły przesłanki do zastosowania przez organy administracji publicznej art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. skutkujące odmową przyznania pomocy finansowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.
Na wstępie należy podkreślić, że w skardze podniesiono zarzut nieważności postępowania. Rozwijając ten zarzut w piśmie procesowym z [...] lutego 2016 r., będącym uzupełnieniem złożonej skargi, skarżąca spółka argumentowała, że zarzut kwalifikowanej wady nieważności wynikał m.in. z wydania skarżonej decyzji w sytuacji braku skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, co skutkowało - zdaniem skarżącej - brakiem jej wprowadzenia do obrotu prawnego.
Ustosunkowując się do tego zarzutu w pierwszej kolejności należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie doszło do doręczenia 8 września 2014 r. decyzji organu pierwszej instancji do rąk prezesa zarządu skarżącej spółki M.P., która wniosła w terminie odwołanie z [...] września 2014 r. oraz podniosła merytoryczne zarzuty co do treści decyzji. Z treści nie tylko decyzji ale także oznaczenia strony, wynika jednoznacznie, że wydana decyzja nie dotyczyła M.P., ale dotyczyła S sp. z o. o reprezentowanej przez M.P.. Podniesiony przez skarżącą spółkę sposób doręczenia decyzji wydanej przez Kierownika BP ARiMR, nie stanowił naruszenia skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z wypracowanym w tym przedmiocie stanowiskiem judykatury, nawet wadliwe doręczenie, które nie spowodowało negatywnego dla strony skutku w postaci niemożliwości wniesienia odwołania, nie stanowi uchybienia procesowego, o jakim mowa w art.145 § 1 pkt1 lit. c P.p.s.a., ze względu na brak negatywnego wpływu na wynik sprawy (patrz. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013r. str. 578 ).
Przechodząc do dalszej części rozważań, należy wskazać, że organy obu instancji podkreśliły, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie regulacji wyrażonej w art. 30 rozporządzenia Rady(WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., którego treść stanowi, że nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego wsparcia. Treść tej regulacji odpowiada treści art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, będącej przedmiotem interpretacji Trybunału Sprawiedliwości dokonanej w wyroku z 12 września 2013 r., sygn. akt C-434/12, w którym orzekł, że: 1) przepis ten należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. 2) artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.
Oczywiste natomiast jest, że to prawidłowo interpretowany przepis prawa materialnego przesądza jakie ustalenia faktyczne muszą być poczynione w sprawie, aby przepis ten mógł znaleźć prawidłowe zastosowanie.
W rozpoznawanej przez Sąd sprawie dokonano ustaleń - niekwestionowanych przez skarżącą - o utworzeniu przez P.M. i członków jego rodziny licznych podmiotów ubiegających się o płatności, zbadano okoliczności dotyczące powiązań osobowych z uwzględnieniem pełnionych przez te osoby funkcji. W szczególności nie jest kwestionowane, że P., R. i D.M. - jak ustaliły organy, czemu dały wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięć (art. 107 § 3 K.p.a.) i które to ustalenia Sąd rozpoznający sprawę uznał za prawidłowe - utworzyli wiele spółek, w których są albo jedynymi wspólnikami, albo w których jedno z nich jest wspólnikiem.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w myśl art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z dnia 23 grudnia 1995 r.) działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską celami wspólnej polityki rolnej są: a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej; b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie; c) stabilizacja rynków; d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw; e) zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów.
Podkreślić należy, że nie powinno budzić wątpliwości, iż cele w postaci osiągnięcia zwiększenia wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej, zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie, nie mogą być uznane za spełnione w sytuacji, gdy poszczególne działki ewidencyjne stanowiące składnik gospodarstwa rolnego są w kolejnych latach deklarowane przez kolejne spółki, które swobodnie przenoszą między sobą posiadanie działek. Zaakcentowania wymaga również i to, że skarżąca spółka nie zatrudniała żadnych pracowników, nawet prezesa jej zarządu, nie dysponowała żadnym zapleczem maszynowym czy budynkami gospodarczymi i sama nie wykonywała żadnych prac, zlecając ich wykonanie podmiotom zewnętrznym należącym bądź powiązanym z P.M.. Nie może być zatem mowy w takiej sytuacji o zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, czy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie na terenie, który skarżąca wskazała we wniosku o przyznanie kwestionowanej płatności. Nieruchomości położone są bowiem na terenie województwa, zaś firmy z których usług skarżąca korzystała, zgodnie z przedstawionymi przez nią fakturami, mają swoje siedziby na terenie województwa mazowieckiego.
Nadto jak słusznie zauważył organ odwoławczy w myśl § 17a ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r., nr 40, poz. 326, ze zm.), który stanowi, iż poza zmniejszeniem, o którym mowa w ust. 1, w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 300 tyś. euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006, płatność uzupełniająca podlega dodatkowemu zmniejszeniu: w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 300 tyś. euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006 o kwotę odpowiadającą 4% płatności uzupełniającej. Ponadto stosownie do treści § 17a ust. 4 ww. rozporządzenia, każda płatność uzupełniająca, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest zmniejszana, zgodnie z ust. 1 i 2, proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności uzupełniających, które mają być przyznane rolnikowi za dany rok.
Tym samym w odniesieniu do roku 2012 kwota, do której będą przysługiwały płatności obszarowe obliczana będzie w następujący sposób:
- w odniesieniu do płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu UE (płatność JPO) zastosowanie będzie miała wyłącznie modulacja dodatkowa, powyżej kwoty 300 000 euro. Zmniejszenie będzie wynosiło 4% kwoty płatności powyżej 300 000 euro,
- w odniesieniu do krajowych płatności uzupełniających (płatność UPO, płatność ST) zastosowanie będzie miała modulacja: powyżej kwoty 5 000 euro, zmniejszenie będzie wynosiło 10%, powyżej kwoty 300 000 euro, zmniejszenie będzie wynosiło 4%.
Zatem składając jeden wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (płatność JPO oraz płatność UPO) - przy konieczności stosowania modulacji w przypadku przedmiotowych rodzajów pomocy finansowej –P.M. otrzymałby płatności w dużo mniejszej wysokości (z uwagi na ograniczenia modulacyjne wynikające ze wskazanych wyżej przepisów prawa) niż kiedy wnioski o przyznanie płatności na rok 2012 złożyło 90 odrębnych podmiotów, z którymi P.M., w różnej formie, jest powiązany.
§ 17a ww. rozporządzenia dodany został - jak słusznie wskazała skarżąca w piśmie procesowym z [...] lutego 2016 r. - przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 19 listopada 2012 r. (Dz.U.12.1287) zmieniającego rozporządzenie z dniem 30 listopada 2012 r. Przepisy modulujące płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w odróżnieniu od innych płatności – ONW, PRŚ) weszły w życie po złożeniu przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 r. Na sprawę niniejszą należy jednak spojrzeć całościowo, uwzględniając wszystkie jej okoliczności. Przede wszystkim skarżąca składała wiele wniosków o przyznanie różnych płatności, w tym płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. Ich celem było uzyskanie płatności (korzyści) po uprzednim sztucznym podziale areału gruntów rolnych zgłaszanych do płatności. Zatem zastosowanie ww. przepisów - w ocenie Sądu - było właściwe.
W świetle przedstawionych okoliczności zachodziły także podstawy do stwierdzenia zamierzonej koordynacji pomiędzy powiązanymi podmiotami, na co wskazuje występowanie w każdym podmiocie P.M., wskazywanie przez dominującą większość spółek numeru konta bankowego P.M. jako konta, na które mają być przelewane środki uzyskane w ramach różnych płatności celowych, jak również faktyczne przelewanie środków z przyznanej pomocy na jego konto bankowe, wykonywanie przez niego lub powiązane z nim podmioty usług rolniczych na rzecz skarżącej, jak i szeregu innych spółek przez P.M. utworzonych czy też wspólny adres dla siedziby kilkudziesięciu spółek, a także jeden dla nich wszystkich wskazany adres dla korespondencji (znajdujący się w [...]), będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M..
Uznać zatem należy, że prawidłowo oceniony został również element subiektywny stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, celem utworzenia których było wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami całego systemu wsparcia.
Odnosząc się do kwestii obowiązku organów zebrania i rozpatrzenia materiałów dowodowych w sprawie z wniosku dotyczącego przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. w pierwszej kolejności wskazać należy na regulacje art. 3 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z art. 3 ust. 3 tej ustawy wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Sąd zwraca uwagę, że postępowanie dotyczy pomocy finansowej udzielanej w związku z prowadzoną działalnością rolniczą, nie dotyczy ono powstałego z mocy prawa obowiązku podatkowego, zatem podmiotem mającym przejawiać aktywność w tym postępowaniu, polegającą na wykazaniu spełnienia pozytywnych przesłanek do uzyskania pomocy jak również wykazania braku wystąpienia negatywnych przesłanek skutkujących odmowę udzielenia pomocy jest podmiot, który z takiej pomocy chce skorzystać. Oznacza to, że jego aktywność nie może sprowadzać się głównie do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń.
Skarżąca zarzuciła również, że organy ARiMR odmawiają przyznania płatności rozszerzając niejako w sposób nieuprawniony legalną definicje rolnika zakreśloną w art. 2a rozporządzenia 73/2009. Organ wyciąga oparcie dla swej błędnej tezy z definicji zawartej w punkcie I w/w Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r., lub Rozporządzeniu PE i Rady WE 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r., wedle których nakłada na wnioskodawcę nie istniejący w sferze prawa regulującego płatności rolnicze obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolną. Za punktem 2.1 uchylonego załącznika organ twierdzi zdaniem skarżącej wyciągając rażąco nieuprawnione wnioski, że również w sferze przyznawania płatności rolnikom - gdzie pojęcia rolnika i gospodarstwa rolnego mają określone legalne definicje - dwa lub więcej oddzielnych i uprzednio niezależnych gospodarstw, zintegrowanych w rękach jednego posiadacza, uważa się za jedno gospodarstwo, jeśli mają obecnie wspólnego zarządcę lub też wykorzystują tę samą siłę roboczą i urządzenia. Organ nie baczy, że nie można budować wymogów w indywidualnym akcie stosowania prawa, które w obrocie prawnym po prostu nie istnieją. Skarżąca zwróciła uwagę, że omawiany wymóg nie miał i nie mógł w ogóle mieć zastosowania w sprawie o przyznaniu płatności, gdyż Rozporządzenie, które przywołuje organ odnosi się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych dziedziny statystyki publicznej. Załącznik określa definicje i objaśnienia do wykazu charakterystyk stosowanych przy wspólnotowych przeglądach struktury gospodarstw rolnych i nie jest obowiązującym prawem. Został uchylony w dniu 4 stycznia 2010 r. przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.
Ustosunkowując się do tego zarzutu podnieść należy, że do rozpoznawanej sprawy ma zastosowanie Rozporządzenie PE i Rady (WE) NR 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.U.UE.L.2008.321.14). Rozporządzenie to ustanawia ramy tworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych oraz badania metod produkcji rolnej. Zgodnie z artykułem 2 a) na użytek niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: "gospodarstwo rolne" lub "gospodarstwo" oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną.
Rozporządzenie to chociaż zostało wydane w celu stworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych, to jednak nie zawiera innego pojęcia "gospodarstwa" jak definiowane w art. 2b Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, a wręcz przeciwnie je uzupełnia o takie elementy jak względy, techniczne, ekonomiczne, posiadanie oddzielnego kierownictwa. Taki sposób interpretacji jest zasadny mając na uwadze wzajemne przenikanie i uzupełnianie się wspólnotowych regulacji i definicji dotyczących wsi oraz systemów płatności.
Jednoznacznego podkreślenia wymaga, że to od konkretnych podmiotów podejmujących inicjatywę gospodarczą zależy, w jakiej formie organizacyjnej (byle prawem dopuszczalnej), będą prowadzić dane przedsięwzięcie, a takim niewątpliwie jest produkcja rolna. Sąd rozpoznający sprawę jednocześnie zwraca uwagę, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki cywilnej czy spółki kapitałowej, nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. Zdaniem Sądu za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek cywilnych, czy kapitałowych i zgłaszanie przez tak utworzone podmioty wniosków o wsparcie (płatności). Swoiste "multiplikowanie" spółek stanowi zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie działanie nastawionego na uzyskanie pomocy (płatności) w wyższej niż dopuszczalna kwota.
Wskazywanie przez stronę na fakt utworzenia i działania spółki zgodnie z prawem, nie podważa automatycznie ustaleń - w świetle całokształtu okoliczności - że utworzenie tego podmiotu, jako jednego z wielu - miało na celu stworzenie warunków, w sposób sztuczny, wyłącznie dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia bezpośredniego. Nie można bowiem twierdzić, że służy osiągnięciu zwiększenia wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej, zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie - przyznawanie płatności z obejściem prawa dotyczącego ograniczeń związanych z zastosowaniem współczynnika korygującego przy przyznaniu kwoty płatności rolnikowi w wysokości przekraczającej 2000 euro, przez fakt tworzenia wielu spółek, przekazujących sobie w krótkich odstępach czasu grunty. Dokonana przez organ ocena dowodów w tym zakresie nie przekroczyła granic swobody, przewidzianej art. 80 K.p.a.
Na podstawie zgromadzonego materiału poczyniono prawidłowe i kompletne ustalenia faktyczne dotyczące sztucznego tworzenia przez P.M. wraz z powiązanymi z nim rodzinnie R. i D.M. warunków do uzyskania korzyści finansowej. Jest to w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i zmierzało do ominięcia przepisów tego prawa.
Skarżąca podniosła również, że organy pomimo wystąpienia przesłanki do łącznego rozpoznania wniosków złożonych za dany rok, prowadziły i wydawały decyzje w stosunku do każdego z wniosków odrębnie (w tym do każdego wniosku spółek przejętych w skutek fuzji).
Ustosunkowując się do tego zarzutu, należy stwierdzić, że wydanie co do każdego złożonego wniosku samodzielnej decyzji zamiast łącznego ich rozpoznania mając na uwadze podstawę prawną odmowy przyznania płatności, nie miało wpływu na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby działki co do których wystąpiono o przyznanie płatności zostały wydzielone z gospodarstwa należącego do P.M. (os. fizyczna). Podjęte przez niego działania miały jednak na celu stworzenie sztucznych warunków, w celu ukrycia powiększenia stworzonego przez niego gospodarstwa rolnego i otrzymywania dopłat. Działki objęte w posiadanie przez jedną ze spółek (należącą do P.M.) były w kolejnych latach przekazywane pomiędzy różnymi podmiotami powiązanymi z P.M., przy czym ostatecznie zgłosiła je skarżąca spółka. Istotnym jest, że P.M. występował w tych podmiotach jako wspólnik, członek zarządu, prokurent, lub pełnomocnik. W toku postępowania wykazano, że miał on faktyczny, umocowany prawnie wpływ na działalność tych podmiotów. Ważnym pozostaje fakt, że dopłaty były przekazywane na rachunek P.M., jak też to, że prace wykonywały firmy zależne od niego. Te elementy, jak też inne akcentowane w toku postępowania przez organy (np. dotyczące adresów siedzib spółek) dowodzą, że działalność skarżącej była prowadzona na rachunek P.M., choć pod względem formalnym, ryzyko prowadzonej dzielności obciążało spółki cywilne i spółki z o. o. tworzone przez P.M. oraz osoby powiązane z nim rodzinnie. Wynikający w tej sprawie mechanizm działania wskazuje na zamierzoną – już w momencie powoływania spółek – koordynację stworzenia sztucznych charakterem warunków wymaganych do otrzymania płatności.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło