II SA/Go 751/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 5 listopada 2009 r. odrzucił skargę J.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz zwrócił skarżącemu kwotę 300 zł uiszczonego wpisu sądowego. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego -adwokatowi L.K. w dniu 12 listopada 2009 r. (k.23). W dniu 20 listopada 2009 r. do Sądu wpłynęło zażalenie na przedmiotowe postanowienie, oraz wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja została odebrana przez jego matkę –B.G., która tymczasowo przebywała w jego miejscu zamieszkania, podczas jego kilkudniowej nieobecności. Matka skarżącego odebrała korespondencję, o czym poinformowała go po kilku dniach podając, iż przesyłkę odebrała 19 sierpnia 2009 r. W związku z tym zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik byli przekonani, że decyzja została doręczona 19 sierpnia 2009 r. i na tej podstawie skarżący ustalił termin do wniesienia wpisu od skargi. O faktycznej dacie otrzymania decyzji strona dowiedziała się z postanowienia doręczonego dnia 12 listopada 2009 r. Zatem strona działała w błędzie spowodowanym przeoczeniem przypadkowej osoby i w związku z tym nie może ponosić konsekwencji błędu popełnionego przez osobę trzecią działającą bez jego umocowania, która odebrała korespondencję. Zgodnie z zarządzeniem Sędziego z dnia 3 grudnia 2009 r. Sąd wezwał pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi poprzez dokonanie czynności, która nie została dokonana w terminie, tj. uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni po rygorem odrzucenia wniosku (art. 88 ppsa). Ponadto wezwano pełnomocnika skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi dnia 7 grudnia 2009 r. W dniu 8 grudnia 2009 r. J.G. dokonał wpłaty wpisu sądowego do sprawy. Natomiast pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. skarżący wskazał, iż od dnia 13 sierpnia 2009 r. do dnia 27 sierpnia 2009 r. przebywał za granicą. Przesłał potwierdzenie lotu powrotnego oraz kartę pobytu w hotelu. Nadto skarżący przesłał oświadczenie matki – B.G., z którego wynika, iż odebrała ona list w dniu 14 sierpnia 2009 r. o czym poinformowała syna telefonicznie kilka dni później. Na jego prośbę wpisała na kopercie datę odbioru, jednakże z uwagi na upływ czasu i podeszły wiek, pomyliła się i wpisała błędnie "19". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z pozn. zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (J.P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, póz. 144). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02 (M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637)., brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Wykazane przez skarżącego okoliczności nie wykluczały możliwości zachowania terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W niniejszej sprawie należy wskazać, iż skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien dopilnować, aby czynność procesowa została dokonana terminowo. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością jakby działał na własną rzecz (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2004 r. - FZ 7/04, niepubl.). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 lipca 2004 r. (FZ 110/04, niepubl.) stwierdził, że profesjonalny pełnomocnik powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych. "Osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Skarżącego natomiast obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleciła pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę." W przedmiotowej sprawie reprezentujący skarżącego profesjonalny pełnomocnik nie dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej polegającej na uiszczeniu stałego wpisu sądowego od skargi. Jak wynika z okoliczności faktycznych sprawy, pełnomocnik w dniu [...] sierpnia 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniósł do Sądu skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zatem pełnomocnik wniósł skargę jeszcze przed upływem terminu do jej wniesienia i do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Co więcej jest to data dnia następnego po powrocie skarżącego – J.G. z pobytu za granicą. Istniała zatem realna możliwość porozumienia się przez pełnomocnika z mocodawcą, w celu dopilnowania dokonania czynności procesowych w możliwie najszybszym terminie. We wniosku o przywrócenie terminu do uiszczeniu wpisu sądowego od skargi skarżący wskazuje, iż uiszczenie przez niego wpisu sądowego od skargi z uchybieniem terminu do jego uiszczenia był konsekwencją błędu osoby, która odebrała korespondencję skarżącego i błędnie go poinformowała go co daty odbioru przesyłki. Jednakże udzielone przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2009 r. pełnomocnictwo upoważniało adwokata L.K. do reprezentowania go w postępowaniu przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym w sprawie przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W myśl art. 39 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu. Pełnomocnik skarżącego, sporządzający w jego imieniu skargę i przesyłający ją za pośrednictwem organu do Sądu, zobligowany był do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Pełnomocnik strony skarżącej nie podjął niezbędne czynności zapewniając wpłynięcie należnej opłaty na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w terminie do wniesienia skargi, pomimo że w tym terminie, dnia 28 sierpnia 2009 r. wniósł do Sądu skargę. Jeśli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie przesłanek przywrócenia terminu, należy uwzględnić konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r, sygn. akt II OZ 1347/05). Należy wskazać, że nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako brak winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). Z powyższych względów na mocy art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z pozn. zm.) orzeczono jak w sentencji