II SA/Go 753/11
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-10-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającą, że osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą nie podlega ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Skarga na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającą, że osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą nie podlega ubezpieczeniom społecznym, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od takich decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego, a nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W związku z tym, skarga złożona do WSA podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.Stan faktyczny
A.Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział, która stwierdzała, że nie podlega ona ubezpieczeniom społecznym w określonym okresie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na niewłaściwość sądu administracyjnego. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ubezpieczenia społecznego postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z dnia [...] września 2011 r., złożonym za pośrednictwem organu, A.Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę, w której zawarto wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] października 2008 r. nr [...], stwierdzającej, że A.Z. jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą u płatnika składek: Pośrednictwo Ubezpieczeniowe, J.S., nie podlega ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu i rentowemu) w okresie od [...] maja 2006 r. do [...] stycznia 2008 r., tj. do dnia objętego kontrolą, a także od dnia [...] lutego 2008 r. o ile w międzyczasie nie nastąpiło wyrejestrowanie z tych ubezpieczeń.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wniósł o jej odrzucenie wskazując, że w przedmiotowej sprawie właściwym jest Sąd Okręgowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Na wstępie wskazać należy, że badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) ogranicza zakres tej kontroli enumeratywnie wyliczając formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Wskazać należy, że nie wszystkie sprawy o charakterze administracyjnym zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Właściwość sądu w przypadku takich spraw ustalają odrębne ustawy. W przedmiotowej sprawie przepisami szczególnymi będą przepisy ustawy z dnia 13 października 2008 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.- dalej jako u.s.u.s.)
Zgodnie z regulacją art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba, że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 83 ust. 1 u.s.u.s. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych ustanawia szczególny tryb odwoławczy od takich decyzji. Stosownie do treści art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, o czym skarżąca została prawidłowo pouczona.
Wyjątki co do trybu zaskarżania decyzji organu rentowego zostały w sposób enumeratywny wymienione w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., zgodnie z którym od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Zaskarżona przez A.Z. decyzja nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. zatem podlega ona, na podstawie art. 83 ust. 2 u.s.u.s., kontroli sądu powszechnego, o czym zresztą skarżącą pouczono w treści decyzji. Zatem nie podlega kompetencji sądu administracyjnego, który nie jest właściwy ani do kontroli przedmiotowej decyzji ani tym bardziej kontroli sądownictwa powszechnego. Konstytucyjna zasadą krajowego systemu sprawiedliwości jest bowiem rozdzielenie właściwości sądów, przy czym właściwość sądu administracyjnego ma charakter szczególny to jest wynikający z wskazanych wyżej ustaw ustrojowej oraz procesowej (art. 177 Konstytucji R.P).
Skoro zaś kontrola przedmiotowej decyzji nie należy do sądu administracyjnego lecz wyłącznie do sądu powszechnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a, skarga podlegała odrzuceniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło