II SA/Go 754/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi F Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę. Decyzją z [...] października 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej udzielił spółce z o.o. F zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa, na okres 6 lat w 155 punktach gier. W pkt V decyzji organ określił termin rozpoczęcia działalności – 12 miesięcy od daty zezwolenia. Pismem z [...] sierpnia 2010 r. F sp. z o.o. wniosła o zmianę pkt V ww. decyzji w zakresie przedłużenia okresu w którym zobowiązana była uruchomić punkty gier na automatach o niskich wygranych, tj. od [...] kwietnia 2011 r. Decyzją z [...] września 2010 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej dokonał zmiany decyzji w zakresie terminu rozpoczęcia działalności, określając nowy termin do [...] kwietnia 2011 r. Podstawę decyzji stanowił m.in. art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm. – zwanej dalej: u.g.h), zgodnie z którym, podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności. Termin ten może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. [...] marca 2011 r. spółka F złożyła nowy wniosek o zmianę decyzji w zakresie rozpoczęcia działalności, określając termin rozpoczęcia do [...] października 2011 r. Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej odmówił zmiany decyzji w zakresie terminu rozpoczęcia działalności. Od tej decyzji spółka F wniosła odwołanie. W odwołaniu zawarła wniosek o zawieszenie postępowania do czasu udzielenia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu (dalej: ETS) odpowiedzi na pytania prejudycjalne sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 261/10, III SA/Gd 262/10 i II SA/Gd 352/10 lub udzielenia odpowiedzi na pytanie udzielone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Trybunałowi Konstytucyjnemu (dalej: TK) w sprawie II SA/Po 549/10. Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2011 r., którą odmówiono zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z [...] października 2009 r., zmienionej decyzją Dyrektora Izby Celnej nr [...] z [...] września 2010 r., w zakresie określonego w pkt V tej decyzji terminu rozpoczęcia działalności. Uzasadniając postanowienie organ wskazał, że pytania prejudycjalne skierowane do ETS dotyczyły decyzji wydanych na podstawie przepisów art. 129 ust. 2, art. 135 i art. 138 ust. 1 u.g.h, tj. zgodnie z sentencjami wskazanych postanowień sądu, w zakresie zakazów: wydawania nowych zezwoleń, przedłużania zezwoleń dotychczasowych oraz zmiany miejsca urządzania gier. Tym samym jedno z pytań dotyczy przepisu w oparciu o który wydano zaskarżoną decyzję z [...] kwietnia 2011r. Organ zaznaczył, że w sytuacji, gdy kwestionowana jest zgodność przepisów krajowych z normami zawartymi w prawie pierwotnym lub wtórnym Unii Europejskiej, zagadnienie sporne, stosownie do swoich kompetencji, może ostatecznie rozstrzygnąć tylko ETS. Potwierdzeniem tego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 lutego 2005 r., I SA/Łd 1059/04, w którym to podkreślone zostało, że "Sprzeczność przepisów prawa wewnętrznego, w tym przypadku rozporządzeń Ministra Finansów, z bezpośrednio stosowanymi przepisami prawa wspólnotowego skutkuje jedynie możliwością odmowy stosowania tych przepisów przez sądy krajowe lub, w przypadku istnienia wątpliwości co do wykładni prawa Unii Europejskiej, wystosowania przez nich pytania prejudycjalnego do Europejskiego Trybunał Sprawiedliwości. (...) Także odmowa przez Sąd zastosowania przepisów niekonstytucyjnych lub sprzecznych z prawem wspólnotowym nie powoduje, iż tracą one moc obowiązującą i przestają funkcjonować w systemie prawa". Tym samym, do czasu wydania stosowanego orzeczenia ETS organy podatkowe są związane obowiązującymi w kraju normami prawnymi, a zatem nie można czynić zarzutu organowi pierwszej instancji w ww. zakresie. Odnosząc się do rzekomej niezgodności art. 135 ust. 2 u.g.h z art. 2 Konstytucji RP, organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 13 marca 2008 r., I SA/Go 483/07), jako organ administracji publicznej nie mógł odmówić stosowania przepisów powszechnie obowiązujących (a do takich należy u.g.h), nawet wówczas, gdy wydane zostałyby z naruszeniem Konstytucji RP (a więc również i prawa unijnego), gdyż organy administracji publicznej nie dysponują żadnym instrumentem prawnym pozwalającym odstąpić od wydania decyzji na podstawie przepisu sprzecznego z Konstytucją, jeżeli nadal funkcjonuje on w obiegu prawnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2003 r. SA/Bd 429/03). Tożsame uwagi poczynił TK w uzasadnieniu wyroku z 6 marca 2002 r. w sprawie P 7/2000 stwierdzając, że "organy administracji nie są powołane do odmawiania stosowania przepisów, co do których konstytucyjności żywią wątpliwości". Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał także wyrok Sądu Najwyższego z 30 października 2002 r., V CKN 1456/00 oraz z 7 listopada 2002 r., V CKN 1492/00. Zatem, ponieważ w stosunku do zastosowanych przez organ przepisów TK nie orzekł w zakresie ich niekonstytucyjności, organ nie był uprawniony do uznania ich niekonstytucyjności. Na powyższe postanowienie spółka F złożyła zażalenie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwanej dalej: O.p), poprzez bezpodstawne uznanie, że zakończenie postępowania nie zależy od wyniku wskazanego przez spółkę postępowania przed ETS w zakresie pytań prejudycjalnych sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 261/10, III SA/Gd 262/10 i III SA/Gd 352/10, dotyczących zgodności u.g.h z proceduralnym prawem Unii Europejskiej w zakresie obowiązku notyfikacji aktów prawa krajowego, podczas gdy wskazać należy, że to właśnie od odpowiedzi ETS na wątpliwości co do obowiązku notyfikowania projektu u.g.h Komisji Europejskiej i tym samym konsekwencji zaniechania temu obowiązkowi, które powodują niemożność stosowania nienotyfikowanego aktu prawa krajowego (w tym przepisu art. 48 ust. 1 u.g.h), zależy sposób rozstrzygnięcia wniosku o zmianę decyzji. Postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podzielił argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. W skardze spółka F podtrzymała zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Dodatkowo skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 120 w zw. z art. 121 § 1 i w zw. z art. 122 O.p, poprzez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich niezbędnych działań i czynności w celu wyjaśnienia przesłanek zawieszenia, podanych we wniosku o zawieszenie postępowania. Odpowiadając skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych podnosi się, że zagadnieniem wstępnym jest tylko takie postępowanie, którego wynik bezpośrednio wpłynie na treść rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Zdaniem strony skarżącej w związku ze skierowaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pytań prawnych do ETS, organy celne powinny zawiesić przedmiotowe postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez ETS. Wskazać w związku z tym należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skierował w trzech sprawach (sygn. akt III SA/Gd 261/10, III SA/Gd 262/10 i III SA/Gd 352/10 odpowiednio pytania prawne do ETS: "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry", "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych", oraz "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Po 549/10 zwrócił się do TK z pytaniem prawnym "Czy art. art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z 2009 r.) uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych." Przedmiotem zatem spraw, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wystosował pytania prawne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej był: zakaz zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry, zakaz wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, oraz zakaz przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Z kolei przedmiotem sprawy o sygn. akt II SA/Po 549/10, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zwrócił się z pytaniem prawnym do TK była zmiana zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy jest zawieszenie postępowania w przedmiocie zmiany decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności. W tej sprawie zastosowanie ma zatem art. 48 ust. 1 u.g.h. Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie ma tożsamości przedmiotu sprawy i dlatego nie mamy tu do czynienia z zagadnieniem wstępnym. Słusznie podniósł zatem organ odwoławczy, iż fakt wystosowania pytań prawnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oraz pytania do TK przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, nie stanowiły podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej zmiany zezwolenia dokonywanej na podstawie art. 48 ust. 1 u.g.h, gdyż dotyczyły one przepisów u.g.h, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Reasumując sąd stwierdza, że brak jest takiej zależności między rozstrzygnięciami owych pytań prawnych, a rozpatrzeniem i wydaniem decyzji w niniejszej sprawie, aby można było mówić o istnieniu zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że organy obu instancji w sposób prawidłowy i odpowiadający prawu odmówiły zawieszenia postępowania. W żadnym razie nie dopuściły się więc naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p oraz zasad postępowania zawartych w art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 O.p. Rozpoznając sprawę wyczerpująco zbadały jej istotne okoliczności faktyczne. Jednocześnie stanowiska wyrażone w zaskarżonych postanowieniach zostały uzasadniono w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 210 § 4 O.p Z tych względów sąd stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.).orzekł, jak w sentencji.