II SA/Go 757/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł, W.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a jej maż pobiera rentę w wysokości 1.222,19 zł. Skarżąca wskazała, że ponosi koszty związane z leczeniem męża i swoim. Oświadczyła, że pomaga im finansowo syn, który zarabia 936 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku W.P. przedstawiła ponoszone wydatki wraz z rachunkami na utrzymanie mieszkania w łącznej kwocie 757,87 zł. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Należy wskazać skarżącej, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zachodziły okoliczności przemawiające za przyznaniem W.P. prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Nie negując bowiem ponoszonych wydatków związanych z eksploatacją mieszkania, kosztami leczenia, należy wskazać, że skarżąca posiada oszczędności. Należy pamiętać, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika bowiem, że W.P. posiada lokatę stabilnych akcji na których zakup przeznaczyła kwotę 6.078 zł. Jak już wyżej wskazano, prawo pomocy może być przyznane wyłącznie osobom, które nie posiadają jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłyby pokryć koszty postępowania sądowego (koszty sądowe, wynagrodzenie pełnomocnika). Reasumując należy uznać, że wniosek W.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.