II SA/Go 760/10

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-12-13

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, zasługuje na uwzględnienie w przypadku niskich dochodów i szczególnych potrzeb zdrowotnych skarżących?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Wniosek o prawo pomocy należy uwzględnić, gdy dochody strony są na tyle niskie, że pozwalają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, a dodatkowo istnieją okoliczności uzasadniające potrzebę pomocy, takie jak stan zdrowia wymagający stałej opieki. Wydatki na spłatę kredytu nie wykluczają prawa pomocy, jeśli środki na ten cel pochodzą z odszkodowania przeznaczonego na rehabilitację.
Stan faktyczny
J.M. i J.M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ich łączny miesięczny dochód brutto wynosił 1.043,29 zł, a skarżąca wymagała stałej opieki i rehabilitacji. Skarżący spłacali kredyt na zakup samochodu, jednak środki na spłatę pochodziły z odszkodowania przyznanego na rehabilitację. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowiono im adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2010 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. i J.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku postanawia: 1. zwolnić skarżących od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Sygn. akt II SA/Go 760/10 2 Uzasadnienie Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 października 2010 r., J.M. i J.M. zostali wezwani solidarnie do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł od wniesionej skargi. Dnia 6 grudnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że na ich dochody składa się świadczenie rentowe J.M. w wysokości 519,30 zł (brutto) oraz czynsz z tytułu wynajmowania sklepu w kwocie 500 zł (brutto). Skarżący przedstawili rachunki dokumentujące ponoszone wydatki związane z eksploatacją nieruchomości (podatek za 2010 r. - 547 zł). J.M. i J.M. wskazali, że w 2010 r. nabyli w systemie kredytowym (46.326,32 zł) samochód [...], a środki na spłatę rat kredytu pochodzą z odszkodowania przyznanego na rehabilitację skarżącej. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach Sygn. akt II SA/Go 760/10 3 koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że wniosek J.M. i J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy. Należy wskazać, że łączny miesięczny dochód skarżących jest niski, wynosi bowiem 1.043,29 zł (brutto). W świetle zasad doświadczenia życiowego uzasadniony jest wniosek, że uzyskiwane środki pozwalają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych skarżących. Nie można także pominąć, że J.M. z uwagi na stan zdrowia wymaga stałej opieki i rehabilitacji. Przeciwko uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy mógłby przemawiać fakt, że skarżący spłacają kredyt na nabyty w 2010 r. nowy samochód osobowy. Zważyć jednak trzeba, że samochód został zakupiony dla skarżącej, która jest inwalidką i ma kłopoty z poruszaniem się. Według oświadczenia skarżących środki na spłatę kredytu udzielonego na okres ośmiu lat są pokrywane z odszkodowania, które zostało przyznane właśnie na ten cel. Z tych względów uznano, że wniosek J.M. i J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło