II SA/Go 763/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu [...] lipca 2005r. Wojewoda decyzją [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] maja 2005r. uchylającą decyzję ostateczną z dnia [...] lutego 2004r. w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od [...] lutego 2004r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120 % kwoty określonej w art. 37 k ust. 6 i orzekającą, że J.K. nabywa status osoby bezrobotnej od dnia [...] lutego 2004r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2004r. na okres i w wysokości określonej ustawą. Organ ustalił, że J.K. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy i na podstawie przedłożonych dokumentów decyzją z dnia [...] lutego 2004r. przyznano prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] lutego 2004r. Jednocześnie organ zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. W dniu [...] maja 2005r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przesłał do Powiatowego Urzędu Pracy decyzje odmawiającą ustalenia wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego, gdyż udokumentowany okres zatrudnienia wynosił 34 lata 6 miesięcy i 17 dni. Z uwagi na powyższe organ I instancji w trybie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 149 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a.- postanowieniem z dnia 24 maja 2005r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności. Organ I instancji uchylił decyzję w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego i orzekł o nabyciu statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ ustalił, że J.K. nie spełnił przesłanki określonej w pkt 2 ust.1 art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) – dalej ustawa o zatrudnieniu (...)- to jest nie ma udokumentowanego okresu ubezpieczenia co najmniej 35 lat. Z przedmiotową decyzją nie zgodził się J.K. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze tej wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział decyzją "odmówił prawa do ustalenia wysokości emerytury weryfikując staż pracy wykazany na świadectwach pracy, bez podania podstawy prawnej". Wskazano również, że rozpatrzenie odwołania nastąpiło po terminie określonym w przepisie art. 237 § 1 k.p.a. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację wskazaną w decyzji. W toku postępowania skarżący wskazał, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział odmawiającej ustalenia wysokości emerytury zostało złożone odwołanie do Sądu Okręgowego, a następnie od wyroku tego Sądu złożona została apelacja Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny w sprawie sygn. akt III AUa 1257/05 oddalił apelację. J.K. na rozprawie oświadczył, że od wyroku złoży skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżącego. W odniesieniu do zarzutów wskazanych w skardze stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny władny jest do oceny zaskarżonej decyzji. Brak natomiast kognicji Sądu do oceny legalności decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nie ulega jednak wątpliwości Sądu, że dopóki decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest w obrocie prawnym, wiąże ona organ orzekający w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego. Z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynikało, że skarżący nie miał wymaganego do przyznania świadczenia przedemerytalnego 35 letniego okresu zatrudnienia, z uwagi na nie zaliczenie do stażu okresu w którym skarżący przebywał na urlopie bezpłatnym i pracował w Holandii. Z tego też względu uznać należy, że wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna nie znana organowi, który wydał decyzję. Powyższe natomiast stanowi podstawę do wydania decyzji w trybie art. 151 § 1 k.p.a. Z tego też względu brak wskazania podstawy prawnej dla decyzji wyłączającej okres urlopu bezpłatnego z okresu zatrudnienia udokumentowanego świadectwem pracy nie może stanowić naruszenia przepisów przez organ orzekający w sprawie gdyż nie było to przedmiotem rozstrzygania przez Starostę w postępowaniu w pierwszej instancji ani tym samym w postępowaniu odwoławczym. Zarzut bezpodstawnego nie zaliczenia okresu urlopu bezpłatnego do okresu zatrudnienia mógł stanowić podstawę skarżenia decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Również należy wskazać, że wydanie decyzji z naruszeniem terminu określonego w przepisie art. 237 § 1 kpa, stanowić może podstawę do skargi na bezczynność organu, czy też zarzutu dotyczącego przewlekłości postępowania. Naruszenie jednak miesięcznego terminu do załatwienia sprawy przez organ nie powoduje bezskuteczności czynności dokonanych przez organ po upływie tego terminu. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) Sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji także w zakresie wykraczającym poza zarzuty podniesione w skardze oraz wskazaną podstawę prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 151 § 1 pkt 2, art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 (...), i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza art. 149 § 2 k.p.a., wedle którego przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 k.p.a. Jedną z wadliwości wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Ową okolicznością faktyczną jest ustalenie innego okresu zatrudnienia niż wynikało to z dokumentów przedłożonych w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego. Okoliczność ta wynikła w związku z decyzją ZUS o odmowie ustalenia wysokości emerytury z uwagi na brak wymaganego przepisami okresu zatrudnienia. Zgodnie z treścią art. 37k ust. 3 ustawy o zatrudnieniu (...) organ rentowy wydaje na wniosek urzędu pracy decyzję ustalającą wysokość emerytury w celu ustalenia świadczenia przedemerytalnego i do tego postępowania, tj. ustalenia wysokości emerytury stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania w sprawie świadczeń emerytalnych. Z tego też względu organ rentowy przy ustaleniu wysokości emerytury zobowiązany jest do dokładnego określenia okresów zatrudnienia jak i wyłączenia okresów które zgodnie z przepisami o emeryturach nie są zaliczane do okresów zatrudnienia. W przypadku gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ ustali, że w sprawie zachodzi nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nie znana organowi który ją wydał, organ winien wydać nową decyzję, w której uchyli dotychczasową decyzję ostateczną i na nowo rozstrzygnie sprawę. Jak podkreśla Z. Janowicz, nie wydaje się w tym wypadku dwóch decyzji, ale jedną, zawierającą jednak dwa rozstrzygnięcia (Z. Janowicz, Kodeks..., s. 360). W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania było świadczenie przedemerytalne. Z tego też względu w przypadku stwierdzenia, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia przedemerytalnego, organ winien uchylić decyzję z dnia [...] lutego 2004r. przyznającą świadczenie i odmówić jego przyznania. Zupełnie odrębnym przedmiotem postępowania jest natomiast ustalenie statusu osoby bezrobotnej jak i przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z tego też względu zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 151 § 1 kpa. Naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy. Na marginesie wskazać należy, że Sąd badając sprawę stwierdził, iż w aktach administracyjnych brak jest wniosku skarżącego z którego wynikałoby o jakie świadczenia skarżący zwrócił się rejestrując w Powiatowym Urzędzie Pracy. W aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi znajduje się karta rejestracyjna, z której nie wynika czy jest to karta osoby bezrobotnej czy osoby uprawnionej do świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z treścią art. 37 l ustawy o zatrudnieniu (...) świadczenie przedemerytalne ustala się na wniosek. Ponadto należy wskazać, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wszczęte zostało w dniu [...] maja 2005r. Tego samego dnia organ wydał decyzję, którą uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2004r. w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Oznacza to, że strona w toku postępowania nie tylko nie brało udziału, ale nie miała faktycznie możliwości brania udziału w postępowaniu przed organem I instancji, co stanowi naruszenie przepisu art. 10 kpa. W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonego w postępowaniu naruszenia przez organ pierwszej jak i drugiej instancji przepisów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono wobec braku wniosku.