II SA/Go 763/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-02-11
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Mirosław Trzecki, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia wodnoprawnego, nie badając terminu do złożenia wniosku o wznowienie i nie uwzględniając upływu 5-letniego terminu od doręczenia decyzji ostatecznej, co uniemożliwia jej uchylenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo procesowe, ponieważ nie zbadały terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez stronę, a także nie uwzględniły upływu 5-letniego terminu od doręczenia ostatecznej decyzji, który zgodnie z art. 146 § 1 Kpa uniemożliwia jej uchylenie. W związku z tym, zaskarżona decyzja Wojewody, poprzedzająca ją decyzja Starosty oraz postanowienie o wznowieniu postępowania zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.N. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty uchylającą własną decyzję z 2003 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego E.N. i przyznającą D.N. nowe pozwolenie. Wniosek o wznowienie postępowania złożył P.M., wskazując na wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych w postaci zawyżonych danych dotyczących poboru wody w pierwotnym pozwoleniu. Po uchyleniu przez Wojewodę decyzji Starosty odmawiającej wznowienia, Starosta wznowił postępowanie i wydał nową decyzję, uchylając poprzednią i przyznając D.N. pozwolenie z uwzględnieniem poprawionych danych. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący D.N. domagał się przywrócenia ważności decyzji z 2003 r., zarzucając m.in. naruszenie 5-letniego terminu do uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2008 r. i postanowienie Starosty z dnia 20 czerwca 2008 r. w przedmiocie wznowienia postępowania. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Wojewody na rzecz D.N. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant Starszy specjalista Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi D.N. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. uchyla postanowienie Starosty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, IV. zasądza od Wojewody na rzecz D.N. kwotę 350 zł (słownie trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] września 2008 roku nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2008 roku nr [...] uchylającą w całości decyzję własną tego organu z dnia [...] września 2003 roku nr [...] o udzieleniu E.N. pozwolenia wodnoprawnego i przyznającą D.N. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rowu [...] i Jeziora [...].
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Decyzją ostateczną z dnia [...] września 2003 roku nr [...] Starosta udzielił E.N. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z dopływu jeziora Staw [...] do zasilania stawów rybnych o powierzchni 3,36 ha, położonych na działce [...]. Pozwolenie to obejmowało m.in. pobór wody z rowu [...] do zalania stawów w okresie luty marzec i do utrzymania zalewu w okresie kwiecień - październik w ilości 272 000 m3.
W dniu [...] kwietnia 2008 roku do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek P.M. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rowu [...] z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż realizując nałożony na niego obowiązek przedłożenia instrukcji gospodarowania wodą z uwzględnieniem pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] września 2003 roku wydanego dla gospodarstwa rybackiego D.N. powziął wiadomość, iż w pozwoleniu tym blisko 8-krotnie zastały zawyżone dane dotyczące wielkości zużycia wody. Wskazywał, iż fakt ten potwierdził uprawniony hydrolog R.F.. Zdaniem wnioskodawcy okoliczność ta wyklucza możliwość racjonalnego podziału korzystania z wód zlewni rowu [...] i pozbawia go szans na dalsze prowadzenie gospodarstwa na skutek decyzji wydanej w oparciu o nieprawdziwe dane.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 roku nr [...] Starosta odmówił wznowienia postępowania wskazując, iż P.M. nie może żądać wznowienia postępowania zakończonego wydaniem wskazanego pozwolenia wodnoprawnego bowiem nie brał jako strona udziału w tym postępowaniu, nadto powoływane przez niego w piśmie z dnia [...] lutego 2008 roku okoliczności wskazują, iż w sprawie ma jedynie interes faktyczny a nie prawny.
W wyniku odwołania P.M. decyzja Starosty została [...] czerwca 2008 roku uchylona przez Wojewodę ([...]), a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, że ze względu na fakt, iż wnioskodawca w okresie toczącego się postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego E.N. posiadał wymagane pozwolenie na korzystanie z wód rowu [...] przysługiwał mu status strony w postępowaniu zakończonym pozwoleniem z dnia [...] września 2003 roku. Stwierdził, iż okoliczność korzystania przez D.N. i P.M. z wód rowu [...] stawia ich we wzajemnych relacjach i w każdym przypadku, gdy sprawa dotyczy praw i obowiązków w zakresie korzystania z wód tego rowu oba podmioty są stronami postępowań we wskazanym zakresie.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia 20 czerwca 2008 roku, wydanym na podstawie przepisów art. 147, 145 § 1 pkt 5, 149 i 142 Kpa wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego E.N. na szczególne korzystanie z wód rowu [...] ( tak w postanowieniu i w kolejnych decyzjach) i jeziora [...]. W jego uzasadnieniu wskazał na treść wniosku o wznowienie, stwierdzając, iż błędny zapis w decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na jaki wskazuje wnioskodawca, a dotyczący zawyżenia wartości określających zapotrzebowanie na wodę do uzupełnienia strat wskutek parowania, potwierdził w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 roku J.P. autor opracowania "Ocena gospodarowania wodą z rowu [...]" .
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 roku Nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 122 ust. 1 w związku z art. 37 i art. 127 ust. 1 i 2, art., 128 i 140 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo wodne ( Dz. U. z 2005 roku nr 239poz. 2019 ze zm. ) oraz art. 151 § 1 pkt 2 i 104 Kpa, uchylił w całości swą decyzję z dnia [...] września 2003 roku nr [...] o udzieleniu E.N. pozwolenia wodnoprawnego i udzielił D.N. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rowu [...] i Jeziora [...] obejmującego ( m.in. ) pobór wody z rowu [...] do zalania stawów w okresie luty-marzec i pobór wody z tego rowu do utrzymania zalewu w okresie kwiecień -październik w ilości 140 052 m3 . W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż we wznowionym postępowaniu - na podstawie aneksu z kwietnia 2008 roku sporządzonego do "Oceny warunków gospodarowania wodą z rowu [...] " z czerwca 2003 roku - uznał konieczność zastąpienia błędnego zapisu nowymi poprawnymi wartościami zapotrzebowania na wodę. Stwierdził, iż poprawne wartości liczbowe określające straty wskutek parowania zostały zamieszczone w aneksie sporządzonym przez autora "Oceny warunków gospodarowania wodą z rowu [...]" J.P.. Organ wskazał też na potrzebę modyfikacji terminu ważności pozwolenia z uwagi na aktualną treść art. 127 ust. 1 i 2 Prawa wodnego, przewidującego wydanie go maksymalnie na 20 lat.
W odwołaniu od tej decyzji E.N. zarzucał, iż niedopuszczalne było uchylenie dotychczasowego pozwolenia ze względu na upływ 5 lat od jego wydania ( art. 146 § 1 Kpa ), nadto naruszenie art. 155 Kpa mimo, iż on jako strona nie wyraził zgody na wzruszenie decyzji ostatecznej ani wznowienie postępowania oraz naruszenie przepisów art. 125, 126, 127 i 128 Prawa wodnego oraz art. 415-449 Kc . Zarzucał, iż P.M. nie posiada pozwolenia wodnoprawnego, blokuje przepływ wody przez rów [...] narażając go na wielkie straty materialne, a dopływ wody z rowu jest niedostateczny w stosunku do potrzeb jego stawów rybnych wobec czego nie wyraża zgody na udzielenie mu pozwolenia wodnoprawnego ze względu na niski poziom wód Podnosił iż organ jest odpowiedziały za błędne ustalenia, powiela wadliwe wyliczenia P.M. i opiera się na nich w decyzji. Jego zdaniem P.M. nie ma przymiotu strony. Kwestionował też okres zalewania stawów wywodząc, iż rok hodowlany trawa od stycznia do grudnia.
Po rozpoznaiu odwołania powołaną na wstępie decyzją Wojewoda, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż wznowienie postępowania przez Starostę było uzasadnione ze względu na wyjście na jak nowych okoliczności, które mają bezpośredni wpływ na prawa i obowiązki P.M. jako korzystającego z wód tego samego rowu na potrzeby jego gospodarstwa rybackiego. Organ II wskazał, iż P.M. w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na jego rzecz, przystępując do realizacji nałożonego przez Starostę obowiązku opracowania instrukcji gospodarowania wodą z uwzględnieniem pozwolenia wodnoprawnego E.N. z [...] września 2003 roku posiadł informację o zawyżeniu w tymże pozwoleniu danych dotyczących wielkości poboru wody z rowu z przeznaczeniem na parowanie na stawach. Nieprawidłowy zapis w decyzji wynikał z błędu rachunkowego w dokumentacji przedłożonej przez E.N. przy wniosku z 2003 roku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, który to błąd powielił organ I instancji w pozwoleniu wydanym w dniu [...] września 2003 roku. Zatem uzasadnione było uchylenie decyzji dotychczasowej o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego i wydanie nowej w której organ uwzględnił prawidłową wartość dotyczącą poboru wody. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy uznał je za nieuzasadnione. Wskazał, iż nie doszło do naruszenia art. 146 § 1 Kpa bowiem nie minął okres 5 lat od doręczenia decyzji z dnia [...] września 2003 roku, art. 155 Kpa nie miał w sprawie zastosowania gdyż przyczyny wznowienia wynikały z przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Okres poboru wody do zalania stawów po jesiennych odłowach i zrzucie wody wynika z technologii produkcji karpia i jest identyczny jak w poprzednim w uchylonym pozwoleniu. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia innych przepisów Kpa, Kodeksu cywilnego i Prawa wodnego Wojewoda uznał za nieuzasadnione jako nie dotyczące przedmiotu decyzji z dnia [...] lipca 2008 roku, której przedmiotem było wznowienie postępowania w celu zmiany błędnego zapisu w pozwoleniu wydanym E.N. [...] września 2003 roku.
W skardze złożonej przez D.N., reprezentowanego przez pełnomocnika – ojca E.N. domagał się on "przywrócenia ważności decyzji Starosty z dnia [...] września 2003 roku". W uzasadnieniu wywodził, iż organy przywiązują nadmierną wagę do błędu popełnionego przez urzędników Starostwa w zakresie określenia w decyzji w ilości wody na przesiąki i parowanie w sytuacji, gdy w wyniku blokowania przepływu wody w rowie [...] przez P.M. ilość wody potrzebnej do zalania stawów skarżącego i uzupełnienia strat wody w okresie hodowlanym wynosi jedynie 50 %. W konsekwencji ograniczania dopływu wody z rowu [...] zalanie stawów ilością 63 300 m3 wody zamiast 45 dni trwa 5 miesięcy. Wywodził, iż w konsekwencji, blokujących przepływ wody, bezprawnych działań P.M., tolerowanych przez organy obu instancji mimo licznych pism skarżącego do nich kierowanych, jest nadal narażony na straty w hodowli ryb i straty materialne. Zarzucał, iż organy bezpodstawnie dążą do zrównania praw P.M. z prawami skarżącego. Ponowił też zarzut, iż brak było podstaw do uchylenia dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na upływ 5 letniego terminu o jakim mowa w art. 146 § 1 Kpa .
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, iż sprostowanie błędnego zapisu, istniejącego w pozwoleniu wydanym E.N. [...] września 2003 roku i zastąpienie go poprawnymi wartościami dotyczącymi zapotrzebowania na wodę wskazanymi w sporządzonym w kwietniu 2008 roku Aneksie do "Oceny warunków gospodarowania wodą z rowu [...]" z czerwca 2003 roku, ma bardzo istotne znaczenie. Fakt korzystania przez skarżącego i uczestnika postępowania z wód tego samego rowu powoduje bowiem konieczność uwzględnienia potrzeb obu gospodarstw rybackich.
W pismach procesowych z dnia [...] grudnia 2008 i [...] lutego 2009 roku pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko, przedstawiając przebieg konfliktu z P.M. od lat 1981/82, kiedy wybudowane zostały ich stawy rybne oraz przedstawiając aktualne trudności związane z niedostateczną ilością wody do zalewania stawów skarżącego. Wniósł też o przeprowadzenie dowodu z akt spraw II SA /Go 441/06 i II SA/Go 592/07
Uczestnik postępowania P.M. w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2009 roku wniósł o oddalenie skargi oraz przeprowadzenie dowodów z kserokopii dokumentów załączonych do niego. Przedstawiając obszernie przebieg konfliktu między nim a E.N. i jego następcą prawnym D.N., związanego z prowadzeniem gospodarstw hodowlanych zasilanych z tego samego rowu [...] wskazywał, iż w okresie wydawania pozwolenia wodnoprawnego z [...] września 2004 roku legitymował się swoim pozwoleniem wodnoprawnym obowiązującym do [...] grudnia 2004 roku ( decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 1994 roku nr [...], utrzymana w mocy decyzją Ministra Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] września 1995 roku [...]). Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżącego z pisma z dnia [...] grudnia 2008 roku zaprzeczał by blokował przepływ wody w rowie [...] wskazując, iż trudności skarżącego związane są ze specyfiką podłoża jego stawów i jego zaniedbań w zakresie ich utrzymania. Wywodził nadto, iż są to okoliczności nie dotyczące przedmiotu postępowania w sprawie. Podkreślał, że ma przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym z uwagi na fakt, iż korzystanie z wód rowu [...] odbywa się zarówno przez gospodarstwo rybackie D.N. jak i uczestnika postępowania. Ubieganie się przez uczestnika postępowania o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego i realizacja nałożonego obowiązku przedstawienia instrukcji gospodarowania wodą rowu [...] z uwzględnieniem pozwolenia wodnoprawnego dla gospodarstwa D.N. doprowadziły do ustalenia, iż dane dotyczące zapotrzebowania tego gospodarstwa na wodę z rowu zostały zawyżone 8-krotnie, co uzasadniło wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania wobec ujawnienia poprawnych danych dotyczących rzeczywistego zapotrzebowania na wodę gospodarstwa D.N. było konieczne ze względu fakt, iż dotychczasowe rozstrzygnięcie było niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, naruszając warunki korzystania z wód regionu wodnego i wód zlewni oraz powodowało, iż uczestnik musiałby oprzeć swój wniosek o pozwolenie wodnoprawne na błędnych danych dotyczących poboru wody.
Na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 roku pełnomocnik skarżącego E.N. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyjaśniając dodatkowo, iż przed organami administracji działa jako pełnomocnik syna D., który jako jego następca przejął prowadzenie gospodarstwa rybackiego. Przyznał też, iż w pozwoleniu z dnia [...] września 2003 roku wystąpił błąd rachunkowy w zakresie określenia wielkości zapotrzebowania na wodę spowodowanego stratami wynikłymi z parowania .
Uczestnik postępowania P.M. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, uczestnik postępowania -Gmina nie zajął stanowiska, zaś uczestnik – Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. 153, poz. 1269, ze zmianami), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy regulujące postępowanie administracyjne w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270, ze zm.- dalej jako: ppsa ). Podkreślenia też wymaga, iż zakres kognicji sądu administracyjnego wyznaczają granice danej sprawy administracyjnej oraz z jednej strony niezwiązanie zarzutami skargi, a z drugiej zakaz reformationis in peius ( art. 134 ppsa ). Oznacza to, że sąd administracyjny poddaje kontroli zaskarżony akt w kontekście jego legalności niezależnie od zarzutów podnoszonych przez skarżącego. W wyniku przeprowadzonej kontroli sąd administracyjny władny jest uchylić nie tylko zaskarżony skargą akt, ale także inne akty administracyjne wydane w granicach tej samej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia ( art. 135 ppsa ).
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, skargę należało uwzględnić albowiem akty podjęte w rozpoznawanej sprawie administracyjnej wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
2. Poddana kontroli sądowej decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz postanowienie z dnia [...] czerwca 2008 roku zostały wydane w wyniku uruchomienia nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych jakim jest wznowienie postępowania. Ostateczne decyzje administracyjne mogą być weryfikowane tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego ( art. 16 § 1 zd. 2 Kpa), który szczegółowo określa przesłanki uchylenia lub zmiany takich decyzji ( rozdział 12a - 13 Kpa ). Wśród nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego ( art. 145 § 1 i 145 a § 1 Kpa ).
3. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony ( art. 147 Kpa ). Podanie ( wniosek ) o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji w terminie 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania ( art. 148 § 1 Kpa ). W przypadku wpływu do organu wniosku strony o wznowienie postępowania organ ma obowiązek badać z urzędu czy dochowała ona terminu do jego wniesienia. Uchybienie przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie prowadzi do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania ( art. 149 § 3 Kpa ). Natomiast wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek złożony z uchybieniem terminu stanowi rażące naruszenie prawa. Godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji ostatecznych ( art. 16 § 1 Kpa ). Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może uchronić się wnosząc o przywrócenie terminu ( art. 58 Kpa ).
4. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania ( art. 149 § 1 Kpa ) działając na wniosek P.M.. Świadczy o tym treść postanowienia z dnia [...] czerwca 2008 roku. Treść tego aktu nie pozwala na przyjęcie by przedmiotem rozważań Starosty była kwestia dochowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z wniosku P.M. z [...] kwietnia 2008 roku o wznowienie wynika, iż wniósł on o wznowienie postępowania z podstawy o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Nie wynika z niego natomiast kiedy wnioskodawca powziął wiadomość o wyjściu na jaw nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej, jego zdaniem, wznowienie postępowania. Wnioskodawca wskazał jedynie okoliczności i źródło z którego powziął wiadomość o zaistnieniu błędu w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] września 2003 roku. Podał, iż nastąpiło to w związku z ubieganiem się przez niego o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i realizacji obowiązku przedstawienia instrukcji gospodarowania wodą. Jako źródło informacji wskazał osobę uprawnionego hydrologa, który potwierdził istniejący błąd. Natomiast z postanowienia Starosty wynika, iż źródłem wiedzy o istnieniu błędu co do określenia zapotrzebowania na wodę dla uzupełnienia strat spowodowanych parowaniem było pismo z dnia [...] kwietnia 2008 roku ( którego brak w aktach sprawy ) autora opracowania "Ocena gospodarowania wodą z rowu [...]" tj. innej osoby niż wskazywana przez wnioskodawcę. Przytoczone okoliczności stanowią podstawę do stwierdzenia, iż zasadnicza dla dopuszczalności wznowienia postępowania kwestia dochowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie nie została wyjaśniona przez organ I instancji ( art. 7 , 77 § 1 Kpa ) , czego nie dostrzegł organ odwoławczy.
5. Postanowienie o wznowieniu postępowania jest aktem procesowym, który jedynie otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Stosownie do przepisu art. 149 § 2 Kpa stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście zaistniała i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy może nastąpić po wznowieniu postępowania i być zawarte w decyzji o jakiej mowa w art. 151 Kpa. W myśl tego przepisu po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 Kpa organ wydaje decyzję w której odmawia uchylenia dotychczasowej (ostatecznej ) decyzji, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 lub 145a Kpa albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi ich istnienie i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Organ musi jednak mieć na uwadze przepis art. 146 § 1 Kpa. Bowiem w sytuacji, gdy od dnia doręczenia decyzji ostatecznej upłynęło 5 lat uchylenie decyzji ostatecznej z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 i w art. 145 a nie może nastąpić. W takim przypadku organ administracji publicznej uprawniony jest jedynie do wydania decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa wskazując okoliczności z powodu których decyzji nie uchylił ( art. 151 § 2 Kpa ). Jednoznacznego wskazania wymaga przy tym, iż upływ 5-letniego terminu nie jest przeszkodą do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, ale przeszkodą do uchylenia decyzji ostatecznej i podstawą do wydania wskazanej decyzji "stwierdzającej". Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż jak wynika z akt administracyjnych sprawy zakończonej wydaniem pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] września 2003 roku – przesłanych na żądanie Sądu - decyzja o udzieleniu E.N. tego pozwolenia została doręczona stronom biorącym udział w ówczesnym postępowaniu – E.N. i Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w dniu [...] września 2003 roku, a Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w dniu [...] września 2003 roku. Termin 5 lat od doręczenia decyzji z dnia [...] września 2003 roku, o jakim mowa w art. 146 § 1 Kpa upłynął zatem z dniem [...] września 2008 roku. W dniu orzekania przez organ I instancji ([...] lipca 2008 roku ) wskazany termin jeszcze nie upłynął. Upłynął on natomiast w dniu wydawania decyzji przez organ II instancji, bowiem Wojewoda rozstrzygnięcie w sprawie podjął [...] września 2008 roku. Niezależnie zatem od już omówionej kwestii terminu do złożenia wniosku o wznowienie, organ II instancji powinien z urzędu uwzględnić wskazaną okoliczność upływu 5 – letniego terminu. Organ odwoławczy orzeka bowiem wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania swego rozstrzygnięcia. Rozpoznając odwołanie organ II instancji obowiązany jest ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę administracyjną. Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Naruszenie przez organ odwoławczy przepisu art. 146 § 1 Kpa miało zatem istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie tego uchybienia zarzut skargi D.N. okazał się uzasadniony .
6. Nieuzasadnione okazały się natomiast pozostałe zarzuty podnoszone w skardze i pismach procesowych skarżącego. W szczególności podkreślenia wymaga, iż zasadnie organy uznały P.M. za uprawnionego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ze względu na fakt, iż jako podmiot ( następca prawny ) legitymujący się własnym pozwoleniem wodnoprawnym w dacie wydawania pozwolenia wodnoprawnego z [...] września 2003 roku na korzystanie z wód tego samego rowu melioracyjnego przysługiwał mu przymiot strony w tamtym postępowaniu, o którego wznowienie wystąpił wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 roku. Natomiast doniosłości prawnej pozbawione były zarzuty skarżącego dotyczące sposobu korzystania z rowu, rzekomych utrudnień w czerpaniu wody z rowu, powodowanych przez uczestnika postępowania P.M., tolerowania jego samowoli przez organy czy rzekomych strat ponoszonych przez skarżącego jako pozostające poza przedmiotem postępowania w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania. Z tych przyczyn oddalone zostały wnioski dowodowe skarżącego i uczestnika postępowania P.M. jako nie zmierzające do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 § 4 ppsa) poza dowodem z decyzji udzielających pozwolenia wodnoprawnego poprzednikowi prawnemu wskazanego uczestnika .
7. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2008 roku i jego postanowienia z dnia [...] czerwca 2008 roku o wznowieniu postępowania, co skutkowało ich uchyleniem ( art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa ). W konsekwencji więc sprawa powróci do etapu na jakim znajdowała się w momencie złożenia przez uczestnika postępowania P.M. wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 roku o wznowienie postępowania. W związku z tym wnioskiem i posiadając własną wiedzę ( pismo autora operatu z dnia [...] kwietnia 2004 roku powołane w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2008 roku oraz protokół z dnia z oględzin z dnia [...] kwietnia 2008 roku , aneks do oparatu ) na temat wadliwości wskazanych w pozwoleniu z dnia [...] września 2003 roku danych co do wielkości zapotrzebowania na wodę w gospodarstwie rybackim skarżącego dla zrekompensowania strat spowodowanych parowaniem ( 272 000 m3 ) Starosta powinien rozważyć czy w istocie chodzi o wznowienie postępowania ze względu na nowo ujawnione okoliczności faktyczne ( art. 145 § 1 pkt 5 Kpa ) czy też może o sprostowanie ( w trybie art. 113 §1 Kpa ) wskazanej wielkości jako wynikłej z błędu rachunkowego autora operatu wodnoprawnego ( o ile jego popełnienie będące wynikiem działań rachunkowych okaże się ewidentne ) będącego podstawą do zawarcia w decyzji z dnia [...] września 2003 roku wskazanej wielkości. Na marginesie wspomnieć jedynie należy, iż na rozprawie w dniu [...] lutego 2009 roku pełnomocnik skarżącego przyznał, iż taki błąd rzeczywiście zaistniał.
8. Oceniając prawidłowość postępowania przed organami wskazać również należy, iż fakt zastępowania strony w postępowaniu administracyjnym przez ustanowionego przez nią pełnomocnika powinien być wykazany w aktach administracyjnych. W toku postępowania przed organami, wywołanego wnioskiem o wznowienie, D.N. był reprezentowany przez ojca E.N., który potwierdził na rozprawie taki swój status w postępowaniu administracyjnym oświadczając, iż złożył stosowne pełnomocnictwo. W przekazanych Sądowi aktach administracyjnych brak jednak takiego pełnomocnictwa. Wskazać również należy, iż w decyzji z dnia [...] lipca 2007 roku Starosta, uchylając swą ostateczną decyzję z dnia 4 września 2003 roku, udzielającą pozwolenia wodnoprawnego E.N., i rozstrzygając sprawę ponownie takiego pozwolenia udzielił innemu podmiotowi tj. D.N.. Przyczyna takiego rozstrzygnięcia nie wynika ani z uzasadnienia decyzji, ani z akt administracyjnych, które są podstawą orzekania przez sąd. Wobec czego wskazania wymaga, iż stronami postępowania wznowieniowego powinny być strony postępowania w którym wydano zaskarżoną decyzję ostateczną lub ich następcy prawni, którzy wstąpili w miejsce dotychczasowych stron. W świetle przepisu art. 134 Prawa wodnego możliwe jest przejście praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego na następcę zakładu, który uzyskał takie pozwolenie, ale okoliczność taka powinna wynikać z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (umowa darowizny przez E.N. na rzecz D.N. nieruchomości obejmującej stawy hodowlane ) i znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji .
9. Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w sentencji. W oparciu o przepis art. 152 ppsa Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania należnych skarżącemu z uwagi na wynik sporu orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 ppsa. Do kosztów tych zaliczono uiszczony wpis ( 300 zł ) i koszt dojazdu pełnomocnika do sądu na rozprawę. Sąd nie uwzględnił żądania w zakresie zwrotu kosztów utraconego zarobku pełnomocnika zważywszy na przyznany fakt, iż nie pozostaje on w zatrudnieniu jak i kosztów dojazdu w celu złożenie pisma procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło