II SA/Go 764/16

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-10-13

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest uzasadniony, biorąc pod uwagę, że strona jest zwolniona z mocy ustawy od obowiązku uiszczania kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony, ponieważ sytuacja materialna strony, która jest zarejestrowana jako bezrobotna, utraciła prawo do zasiłku i korzysta z pomocy społecznej, wskazuje na brak możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdyż strona jest z mocy ustawy zwolniona z ich uiszczania.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i korzysta z pomocy społecznej. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od [...] lutego 2014 r. do [...] lipca 2016 r. p o s t a n a w i a : 1. ustanowić adwokata, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 6 października 2016 r. wpłynął do tut. sądu wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. M.B. oświadczył, że korzysta z pomocy społecznej. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżący z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej M.B. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z dniem [...] lipca 2014 r. (zaświadczenie z dnia [...].08.2015 r. – akta sprawy II SA/Go 470/15). Zważyć również trzeba, iż M.B. systematycznie korzysta z pomocy społecznej począwszy od 2011 r. (akta sprawy II SA/Go 645/14). Skarżący podał, że we wrześniu 2016 r. otrzymał świadczenia z pomocy społecznej w łącznej wysokości 619 zł. Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, iż skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit h p.p.s.a., należy stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło